Aydın KIROBALI

SÜNNET ŞEKİL DEĞİL YORUMDUR...

28 Nisan 2022, Perşembe

     

Bu hafta, İslam hukukunda dini hükümlerin dayandığı dört kaynaktan biri ve en tartışmalısı olan "Sünnet" konusunda konuşacağız.

Tartışmalı dememin sebebi, sünnetin delil olup olmadığı ile ilgili değil, sünnet kavramından ne anlaşılması gerektiği ile alakalıdır.

Öncelikle, farklı açılardan "sünnet" kelimesinin manasına bakmakla konuya başlayalım;

Sözlük anlamıyla “izlenen yol, yöntem, örnek alınan uygulama, örf ve gelenek” gibi manalara gelen "sünnet", ıstılahi manada ise Resûlullah’ın söz, fiil veya takrirleri (tasvipleri) demektir.

Fıkıh, hadis ve kelam gibi disiplinlerce farklı tanımlanmakla birlikte, hepsinin birleştiği ortak nokta, sünnetin Peygamberimizi örnek alarak O'nun yolunu takip etmek olduğu gerçeğidir.

Hemen bu noktada belirtmem gerekir ki, Peygamberimiz'e isnad edilen, “Benden size gelen şeyi Allah’ın Kitabına arzedin. O’na uygunsa ben söylemişimdir, şayet ona uygun değilse ben söylememişimdir” hadisi göz önüne alındığında, Peygamberin yolunun aslında Allah'ın emrettiği yol olduğu kolaylıkla anlaşılacaktır. Nitekim Hz. Peygamber’e “Yaşayan Kur’an” denilmesinin nedeni de budur.

Şimdi gelelim o can alıcı soruyu sormaya;

Rasülullah'ın bütün söz ve davranışları sünnet kavramı içerisine girer mi?

Mesela, Peygamberimiz uyuduğu için uyumak, yemek yediği için yemek yemek ve su içtiği için su içmek, tuvalet ihtiyacını giderdiği için tuvalete gitmek, hastalandığı için hastalanmak vs gibi şeyler sünnetten sayılır mı?

Peygamberimiz ve sahabe, tek parça ince ve serin tutan beyaz bir elbise giyerlerdi. Bugün kuzeyin soğuk ülkelerinde yaşayan Müslümanlar Peygamberimizin giydiği o beyaz ince elbiseden giyseler sünnet sevabı kazanırlar mı?

Peygamberimiz zamanında çıplak sesle ve yüksek bir yere çıkarak ezan okunduğu için, günümüzde mikrofon ve hoparlör kullanarak ezan okumak sünnete aykırı davranmak sayılır mı?

Yemeği kaşık kullanmadan çıplak elle yemek sünnet midir?

Dişlerimizi fırçalarken misvak yerine diş fırçası kullanmış olsak sünnete muhalefet etmiş olur muyuz?

Sünnete uygun olması için ille de her kadın çarşaf veya ferace, erkek de sarık, şalvar ve cübbe mi giymelidir?

Bütün bu soruların doğru cevaplarını bulmak için, sünnet kavramını iyi anlamaya ve Peygamberimizin hal ve sözlerini doğru yorumlamaya ihtiyaç vardır.

Değerli Dostlarım,

Sünnet, Hz. Peygamber’in her yaptığı değil “peygamber sıfatıyla yaptığı” ve müminlerden de yapılmasını istediği fiillerdir. Bu nedenle O'nun her davranışını veya söylediği her sözü sünnet zannetmek yanlıştır.

Diğer taraftan Hz. Peygamber’in herhangi bir davranışı ya da sözü dinî sıfatla icra etmesi de, o şeyin sünnet olması için yeterli bir sebep sayılmaz. Hz. Peygamber’in bu konuda “açık ve doğrudan bir talepte bulunması ve Müslümanlardan da bunu yapmalarını istemesi” gerekir.

Bu nedenle, Hz. Peygamber’in içinde bulunduğu sosyal çevrenin, coğrafyanın ve ait olduğu örfün bir gereği olarak yaptığı bazı uygulamaları sünnet olarak değerlendirmek asla doğru değildir. Bunun gibi, O'nun insan olmak sıfatıyla yaptığı davranışların taklit edilmesinin de sünneti ihya etmek olmadığı bilinmelidir. Zira bu davranışlar O'nun Peygamberlik vasfının değil, beşeriyyet vasfının bir gereğidir.

Şayet böyle olmasaydı, mesela Hz. Peygamber Arabistan Yarımadasına değil de Kutuplara gönderilseydi, tüm Müslümanlara eskimoların kıyafetlerine benzer elbiseler giymeyi sünnetin bir gereği olarak dayatmak gerekirdi. Oysa ki giyinmede emredilen, tesettürdür. Dolayısıyla belli bir kıyafeti sünnet olarak dayatmak yerine, "tesettürü sağlamak koşuluyla", farklı coğrafyalarda yaşayan insanların, yaşadıkları bölgenin iklimine, örf, âdet ve geleneklerine uygun kıyafetler giymeleri, sünnetin ta kendisidir...

Mesela, gene misvak kullanmaktaki amaç, “ağzın ve dişlerin temiz” tutulmasıdır. O dönemin şartlarında bu temizlik misvak ile mümkünken, bugünün şartlarında aynı sonuca diş fırçası ve macun ile pekala ulaşabilmekteyiz.

İşin özeti, Rasülullah'a sevmek ve itaat etmekle, O'nu her konuda taklit etmeyi birbirinden ayırt etmek gerekmektedir ki, doğru olan taklit değil itaattir.

Hatta en güzeli, Rasülullah’ın yaptığını, onun yaptığı sebeple ve onun yaptığı maksatla yapmak, onun terk ettiğini de yine onun terk ettiği sebepten dolayı yapmamaktır. Bu davranış biçimine de "teessi" denir.

Üzülerek ifade etmek gerekir ki, sünnet denilince çoğu zaman sünnetin sadece şekli yönü dikkate alınmakta, onun ruh ve ahlak boyutu ihmal edilmektedir. Oysa ki sünnet, şekil değil yorumdur...

Son söz İmam Gazali'den;

“Bazı hadisçiler her davranışta Rasülullaha benzemenin sünnet olduğunu zannettiler ki, bu yanlıştır”

Esen Kalın... 



Yazarın Tüm Yazıları
KADER DİYEMEZSİN, SEN KENDİN ETTİN...
KIR ZİNCİRLERİNİ...
TRENE YENİLEN DEVELER...
"AH ZAMANE GENÇLERİ" DİYECEĞİNİZE...
UHUD'UN ANLATTIKLARI VE BİZİM ANLAMADIKLARIMIZ..
İKİNCİ EL GİYİM KÜLTÜRÜ...
İLAHİ DAVET, EZAN...
KÖRLER ÜLKESİNDE YA KRALSIN YA SEFİL...
SÜNNET ŞEKİL DEĞİL YORUMDUR...
UMUTLA OYUN OLMAZ...
AKILLI DELİLER...
HER İNSAN GİZLİ BİR HAZİNEDİR...
NE YAPARSAN YAP, AŞK İLE YAP...
BENİ İLGİLENDİRMEZ DEME...
SAVAŞIN GETİRDİĞİ FIRSATLAR...
SAVAŞI ASIL KİM BAŞLATTI?...
SU GİBİ AZİZ OL...
BABALAR VE KIZLARI...
ÜZGÜNÜZ, BİZ SİZİ DOYURAMADIK......
BU AYAKLAR KOKTU...
BALLAR BALINI BULDUM, KOVANIM YAĞMA OLSUN...
TÜRK GİBİ HİSSETMEK...
KAZAKİSTAN OLAYLARININ İÇYÜZÜ...
BUZDAĞININ GÖRÜNMEYEN YÜZÜ...
KIZIL SULTAN MI, ULU HAKAN MI?
İNSAN DOĞMAK KOLAY, İNSAN KALABİLMEK ZOR...
SADECE BAŞARIYA ODAKLANMA HATASI...
GASTRONOMİNİN BAŞKENTİ...
PAVLOV'UN KÖPEKLERİ...
BİR ŞAİRDEN ÖTESİ...
DÜNYA'NIN EFES'İ...
KÜFÜRBAZ...
CİNSİNE TÜKÜRDÜKLERİM...
URLA KARANTİNA ADASI...
GEZEN ÇOCUK YEĞ OLUR...
GÜZEL ATLAR DİYARI; KAPADOKYA...
CAMİLER SADECE NAMAZ KILINAN YERLER MİDİR...
DİL DÜŞÜNCENİN AYNASIDIR...
HEPİMİZ BİRAZ ŞAMANIZ...
İYİLİK YAPMAK YETMEZ...
TÜRKİYENİN MAYASI; YÖRÜKLER...
SEN BENİM KİM OLDUĞUMU BİLİYOR MUSUN...
ÇAY DEYİP GEÇMEYİN...
"NEREDE BU DEVLET" TEMALI PROVAKASYON...
BAŞARMAK İÇİN, KIR KABUĞUNU...
ŞEYTANIN ÇOCUKLARI...
SAHİPSİZ MEMLEKETİM...
BAZEN KANUN SUSAR İNSANLIK KONUŞUR...
ÖTEKİLEŞTİR(ME)...
KATAR SİZE NE YAPTI...
SEL GİDER KUMU KALIR ...
SENİ TUZ KADAR ÇOK SEVİYORUM...
KÖR DEĞİLLER, NİYETLERİ BOZUK...
FAZLA NORMALLEŞMEYİN, ÖLÜRSÜNÜZ...
DİKKAT! HER YAHUDİ SİYONİST DEĞİLDİR...
FİTNE, FÜCUR, DEDİKODU; YOK YOK ...
PLASEBO ETKİSİ...
PATATESTEN DOĞAN DOSTLUK...
MÖNTRÖYLE KANAL İSTANBUL'A VURMAK...
YAVRU VATAN KIBRIS...
BİD'ATLA ÂDETİ KARIŞTIRMAK...
ZAVALLI TETİKÇİLER...
CELLADINA AŞIK MİLLET...
NE ZAMAN İYİ BİR TOPLUM OLURUZ...
BAZI ŞEYLERDEN TASARRUF OLMAZ...
CEMRE DÜŞSÜN GÖNLÜMÜZE...
KAVANOZU KİM SALLADI...
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ GERÇEĞİ...
AYDIN'A KAR YAĞARSA...
CORONADAN DA BETER...
FUTBOLUN ADALETİ "VAR" MI?
BİR BOĞAZİÇİ HATIRASI...
SİYASET VE MEDYA ELİYLE KUTUPLAŞMA...
PANDEMİDE İNSANLIK TESTİ...
YEMİN OLSUN ZEYTİNE...
BOYAYI MI BEĞENMEDİN BOYACIYI MI...
YALVARIRIM BİRAZ NEFES...
SİZ BİZİ ASLA SEVEMEZSİNİZ...
ZAMANLA İMTİHAN...
PARA-TESTAN MÜSLÜMANLIK...
İT KOVAR GİBİ...
AHLAKSIZLIK VE CEHALET ÖLDÜRÜR...
HU DÖNÜŞÜ...
VERDİKÇE VERİYOR RABBİM...
MESELE AĞAÇ DEĞİL, VATAN...
HEM KEL, HEM FODUL BİR MİLLET...
HER SAKALLIYI HOCA SANMA...
DÜŞÜN ARTIK ATATÜRK'ÜN VE DİNDARLARIN YAKASINDAN...
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...