(Geçen haftadan devam)
Kur’an Karun’un “Bu servet bana ancak bendeki bilgi sayesinde verildi” (Kasas/78) iddiasına geçmiş kavimleri hatırlatarak cevap verir:
“O, Allah’ın kendisinden önce, ondan daha güçlü ve daha çok servet biriktirmiş nice nesilleri helak ettiğini bilmiyor muydu?” (Kasas/78)
Tarih sahnesi kendilerini vazgeçilmez gören nice zenginler, makam sahipleri ve kudretli insanlarla dolu. Gel gör ki saraylar el değiştirdi, servetler dağıldı, iktidarlar sona erdi, makamlar elden gitti. Bu değişmez gerçekliğe rağmen insanların başkalarının başına gelenlerin kendi başlarına gelmeyecekmiş gibi davranmaları akıl alır şey değil...
Karunun göz alıcı zenginliği karşısında insanlar ikiye ayrılıp farklı tepkiler verdiler. Birileri Karun’un zenginliğine hayran hayran bakarken, diğerleri muazzam zenginliğin Karun’u ne hale getirdiğini konusunda endişelendiler. Karun'un zenginliğine tamah edenler, “Keşke Karun’a verilenin bir benzeri bize de verilse! Gerçekten o, büyük bir servet sahibidir” (Kasas/79) diyerek adeta dünyaya olan düşkünlüklerini açıkça itiraf ettiler.
Bu ayettekilerin benzerleri bugün de mevcut değil mi?
Bazı insanlar başkalarının sahip olduklarına özenirlerken, ne yazık ki bu servetlerin nasıl kazanıldığı, hangi yollarla elde edildiği, başkalarının haklarına girilip girilmediği gibi konuları pek sorgulanmıyorlar. Kısacası, Karun’un zenginliğine bakıp “Keşke bizim de olsa” diyen insanların tavrıyla, günümüzdeki bazı aç gözlülerin zenginlere olan hayranlığı arasında gerçekten de büyük bir benzerlik mevcut...
Bir de Karunların çevresinde toplanan, onların imkanlarından yararlanan, sofralarına oturan, destekleriyle işlerini büyüten, yakınlıkları sayesinde itibar kazananlar ve Karunların propagandasını yapanlar var. Bunların adının Ahmet-Mehmet, Metin-Çetin, Ali-Veli bilmem ne cemaati ya da vakfı olmasının hiçbir önemi yok, sonuçta hepsi de aynı. Bu zavallılar, kazanç ve makamlarını kaybetmemek için Karunlarla aralarındaki menfaat ilişkileri güçlendikçe onların yanlışlarını görmezden geliyor, haksızlıklarına karşı çıkamıyor ve hatta zamanla onların yanlışlarını savunmaya başlıyorlar. Denilebilir ki Karunların gücünü ve cesaretini artıran şey yalnızca hazineleri, güçleri, ünvanları ve makamları değil, etrafında oluşan bu hayran tabakası ve onlarla kurdukları menfaat ilişkileridir. Belki de insanı en fazla değiştiren şeylerden biri, çevresinde kendisine yanlış yaptığını söyleyecek insanların kalmamasıdır...
Surenin devam eden ayetinde, “Yazıklar olsun size! İman edip salih amel işleyenler için Allah’ın mükâfatı daha hayırlıdır” (Kasas/80) denilerek, Karunun durumuna imrenmeyip bilakis Onun halini eleştiren ilim sahiplerine Allah'tan mükafatlar verileceği bildiriliyor. Onlar Karun’un servetini inkar etmiyor, zenginliğini görmezden gelmiyor, fakat servetin insan için yegane başarı ve üstünlük ölçüsü olmadığına inanıyorlar. Onlara göre asıl mesele insanın ne kadar mala sahip olduğu değil, nasıl bir hayat yaşadığıdır. Çünkü insanın kıymeti, sahip olduğu servetle değil, ahlakıyla ve davranışlarıyla ölçülür...
O halde, ilim sahibi oldukları halde servet ve makam karşısında sessiz kalanlar mı, yoksa hiçbir zenginliği, unvanı, makamı veya nüfuzu olmadığı halde haksızlığa itiraz edebilenler mi Allah katında daha makbuldür, varın siz karar verin...
Kur’ân-ı Kerim Karun’un sonunu son derece kısa ve etkileyici bir ifadeyle anlatır:
“Sonunda onu da sarayını da yerin dibine geçirdik” (Kasas/81)
Karun'un ne zenginliği, ne gücü, ne makamı, ne de etrafındaki kalabalıklar ona zerre fayda sağlamadı. Asıl düşündürücü olan ise daha önce Karun’a imrenenlerin bu hadiseden sonra söyledikleridir:
“Demek ki Allah, kullarından dilediğine rızkı bol veriyor, dilediğine de daraltıyor. Eğer Allah bize lütufta bulunmasaydı bizi de yerin dibine geçirirdi” (Kasas/82)
Daha bir gün önce Onun yerinde olmak isteyenler, ertesi gün aynı akıbeti yaşamamış oldukları için şükretmeye başladılar. İnsan bir şeyin gerçek mahiyetini ancak onu kaybettiğinde anlayabiliyor. Oysa asıl basiret, doğruyu felaket gelmeden önce görebilmektir...
Kur’ân meseleyi bütün anlatılanlatın özü mahiyetindeki şu ayetle tamamlıyor:
“İşte ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde büyüklük taslamayan ve bozgunculuk istemeyen kimselere veririz. Güzel akıbet, takvâ sahiplerinindir” (Kasas/83)
Aslolan yeryüzünde büyüklük taslamamak, başkalarına zulmetmemek, yalan ve iftiraya başvurmamak, sahip olduğu gücü bozgunculuk için kullanmamak ve takva sahibi olmaktır. Bir başka deyişle, ölçü servet değil, ahlaktır...
Sevgili Dostlarım,
Karun kıssası yalnızca geçmişte yaşanmış bir felaketin hikayesi olmayıp, servetin, makamın ve gücün insanı nasıl değiştirebileceğine dair ciddi bir uyarıdır…
Elbetteki Karun hazineleri yerin dibine geçmiş tarihî bir şahsiyettir. Karun öldü fakat onun temsil ettiği kibir, ihtiras ve güç tutkusu bugün de varlığını sürdürüyor. Bugünün Karunları başka başka isimlerle bazen büyük bir servetin sahibi, bazen önemli bir makamın başında, bazen bir şirketin ya da kurumun yönetiminde, bazen bir cemaatin veya dinî hareketin içinde, bazen de ilmiyle ve nüfuzuyla övünen insanlar olarak hep aramızdalar. Ne yazık ki her çağ kendi Karunlarını yetiştiriyor…
Öte yandan, Karun’u başkalarında görmek kolaydır fakat insanın kendi içindeki Karun’u fark etmesi o kadar kolay değildir. Başkasının zenginliğini, makam tutkusunu, kendilerini övdürmesini sorgulayıp eleştirirken biraz da kendimize bakmalıyız. Zira Karun’un hikayesi bizi başkaları hakkında hüküm vermeye çağırdığı kadar, kendi nefsimizi hesaba çekmeye de davet ediyor. O halde Karun'u hep başkalarında aramıyalım, kimbilir belki de içimizdedir...
Tarihin sayfaları zengin iken fakirleşen, makam sahibi iken makamını kaybeden, güçlüyken acizleşen insanlarla dolu. Önemli olan, geride adalet, merhamet, iyilik ve ahlâkla geçmiş hoş bir seda bırakmaktır. Dünyada büyük görünmekle Allah katında değerli olmak aynı şey değildir...
Son sözümüz Arif Nihat Asya’nın "Seccaden Kumlardı" şiirine uyarlanan şu dizeler olsun:
Yeryüzünde riya, inkar, hıyanet,
Altın devrini yaşıyor…
Diller, sayfalar, satırlar
“Karun öldü” diyorlar.
Karun ölmedi ya Musa,
Karun kıtalar dolaşıyor...
Esen Kalın...
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.