• 15 Eylül 2026, Salı

BAŞKASININ SINAVINA NOT VERMEK

İnsan, başkasının hayatına dışarıdan baktığında ne kadar da kolay hüküm veriyor.

“Ben olsam asla yapmazdım.” “Ben onun yerinde olsaydım…” “Buna nasıl izin verdi, anlamıyorum.”

Ne kolay cümleler bunlar… Çünkü henüz o hayatın içinde değiliz. O kaybı yaşamadık, o sorumluluğu taşımadık, o gecenin sabahına nasıl çıkıldığını bilmiyoruz. Hayat bizi henüz kendi doğrularımızla sınamadı.

Bir de hiç sahaya çıkmadan tribünden eleştirenler var. Hayatında belki hiçbir şeyin sorumluluğunu almamış, risk almamış, bir şey inşa etmenin, bir mücadeleyi omuzlamanın bedelini ödememiş… Ama mücadele edenin nasıl mücadele etmesi gerektiği konusunda fikri çok.

Oturduğu yerden, senin ayakta kalmak için neler yaşadığını bilmeden seni yargılayabiliyor. Sen kaç kez düştün, kaç kez yeniden kalktın, hangi bedelleri ödedin, neleri göze aldın bilmiyor. Ama hüküm vermekte hiç tereddüt etmiyor. İnsanın aklına bazen tek bir kelime geliyor: hadsizlik.

Çünkü bir yükün ağırlığını taşımadan, o yükün altında ezilen insana nasıl yürümesi gerektiğini anlatmak kolaydır.

Cesaret dışarıdan bakınca kolay görünür. Sorumluluk almak, karar vermek, hata yapma ihtimaline rağmen adım atmak, eleştirilmeyi göze almak… Bunların hiçbirini yaşamadan sonuçlar üzerinden hüküm vermek ise daha da kolay.

Belki de insanın kendine sorması gereken soru şu: “Ben gerçekten onun yerinde olsaydım, aynı şartlarda aynı kararı verebilir miydim?”

Bilmiyoruz.

Çünkü hayat kimseye önceden cevap anahtarı vermiyor. Hepimizi, zamanı geldiğinde kendi sınavımızla karşılaştırıyor.

O yüzden başkasının kâğıdına not vermeden önce biraz durmak gerek. Belki o insanın kaç gecedir uykusuz olduğunu, kaç kez vazgeçip yeniden başladığını, kimse görmeden ne kadar ağır bir yük taşıdığını bilmiyoruz.

Belki de gerçek olgunluk, “Ben bunu asla yapmam” demek değil; “Umarım hayat beni böyle bir seçim yapmak zorunda bırakmaz” diyebilmektir.

Çünkü insanı küçülten, başkasının sınavından düşük not alması değil; o sınavı hiç yaşamadan, eline kırmızı kalemi alıp başkasına not vermesidir.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.