Yıldızlar

Hayatta ilerlemek çoğu zaman şansa değil, yön belirlemeye bağlıdır. Çalışmak, bir şeyler yapmak, meşgul olmak önemlidir; ancak nereye doğru gidildiği net değilse bütün bu çaba dağınık kalır. Hedefi olmayan emek hareket üretir, sonuç üretmez. Bu yüzden hayal, hedef ve vizyon; kişisel gelişim söylemleri değil, doğrudan bir yol meselesidir.

Bu durumu iyi anlatan bir söz vardır:
“Yıldızlara dokunamazsınız ama karanlık gecelerde onlar size yol gösterir.”

Kimse yıldızlara ulaşmayı planlamaz. Ama yönünü bulmak için onlara bakar. Büyük hedeflerin işlevi de budur. Ulaşılması zor görünen hedefler, günlük kararları hizaya sokar. Küçük tercihler, büyük bir çerçevenin içinde anlam kazanır.

Bu bakış açısını Paulo Coelho’nun Simyacı kitabındaki kısa ama çarpıcı bir hikâye tamamlar. Kitapta, hacca gitmeyi hayal eden bir Müslümandan söz edilir. Bu kişinin parası da vardır, imkânı da. Ama bir türlü hacca gitmez. Sebebi sorulduğunda verdiği cevap nettir: “Eğer hacca gidersem hayalim biter. Hayalim biterse yaşamak için bir nedenim kalmaz.”

Bu hikâye, hedef ile yön arasındaki farkı gösterir. Adam hacca gitmeyi bir sonuç değil, bir referans noktası olarak kullanır. Hedefe ulaşmak değil, hedefin varlığı onun hayatını düzenler. Günlerini, işini, sabrını o hayale göre kurar. Hacca gitmese de yolunu kaybetmez; çünkü yönü bellidir.

Hayatta da çoğu insanın asıl ihtiyacı budur. Her hedefe ulaşmak zorunda değilsiniz. Ama sizi ayakta tutacak, dağıtmadan ilerletecek bir referans noktasına ihtiyacınız vardır. “Ayağını yere bas” uyarısı sık yapılır; doğru. Ama gözünüzü sürekli yere dikerseniz yönünüzü kaybedersiniz. Yerin sağlamlığı ile ufkun genişliği birlikte anlamlıdır.

Belirsizlik dönemlerinde bu daha da netleşir. Şartlar zorlaştığında, seçenekler azaldığında, kararlar ağırlaştığında; insanın elinde bir yön kalmalıdır. Büyük hedefler burada işe yarar. Ne yapılacağını değil, ne yapılmayacağını da belirler.

Mesele hayal kurmak değildir. Mesele, hayali bir yön aracı olarak kullanabilmektir. Yıldızlara dokunmak gerekmez. Onlara bakarak yolunu bulanlar, karanlıkta savrulmaz.