“Hiçbir şey göründüğü gibi değil”, bunu biliyorum ama öğrendim dersem yalan olur. Bilmek ile öğrenmek aynı şey değil. Bir cümleyi tekrar etmek kolaydır; o cümlenin gerektirdiği düşünceyi taşımak zordur. İnsan çoğu zaman bazı gerçekleri fark eder ama onları gerçekten kabul etmez. Çünkü kabul etmek, alıştığı düzeni sorgulamayı gerektirir.
İlk bakış, çoğu zaman yeterli görülür. İnsanlar gördükleriyle hızlı sonuçlara ulaşmayı sever. Görüntü düzenlidir, yüzey nettir, açıklama basittir. Oysa olaylar ve insanlar bu kadar kolay anlaşılmaz. Görünen kısmın arkasında niyetler, çıkarlar, korkular ve hesaplar vardır. Bunlar ilk bakışta ortaya çıkmaz.
Bu yüzden birçok yargı aceleyle kurulur. İnsanlar bir söze, bir fotoğrafa, bir habere bakarak kesin kanaatler oluşturur. Detaylarla uğraşmak yerine yüzeyi tercih ederler. Çünkü yüzey hızlıdır ve rahatlatıcıdır. Derine inmek ise sabır ister, çelişkileri kabul etmeyi gerektirir.
Ben de bu gerçeği biliyorum ama öğrendiğimi söyleyemem. Çünkü öğrenmek davranışı değiştirir. İnsan gerçekten öğrendiği bir şeyi tekrar unutamaz. Oysa çoğu zaman yine ilk görüntüye inanıyoruz, yine hızlı hüküm veriyoruz, yine yüzeye bakarak karar alıyoruz.
“Hiçbir şey göründüğü gibi değil” sözü doğru olabilir. Fakat bu sözün doğruluğunu kabul etmek ile ona göre düşünmek aynı şey değildir. Birçok insan bu cümleyi bilir. Çok azı gerçekten buna göre hareket eder.
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.