Yeni Yıl Başka, Noel Başka: Takvimlerin Ardındaki Hikâye

Öncelikle herkesin 2026 yılını kutlayarak başlamak istiyorum. Yıl boyunca kalbimizden geçenlerin önümüze geldiği; “bu kadarını hayal bile edemezdim”, “şansım döndü” sevinçlerini yaşadığımız günlerimiz çok olsun.

Peki nedir bu yeni yıl? Hatta Noel? Noel ile yeni yılın sıkça birbirine karıştırılması; yeni yılın kutlandığı 31 Aralık-1 Ocak ile Noel’in kutlandığı 24-25 Aralık tarihlerinin birbirine yakınlığı nedeniyle ortaya çıkan kavramsal bir karışıklığın göstergesidir.

Bugün kullandığımız Miladi(Gregoryen) takvim, 1582 yılında Papa XIII. Gregorius döneminde yürürlüğe girmiştir ve zamanla modern dünyanın ortak zaman ölçüsü hâline gelmiştir. Miladi takvime göre 1 Ocak’ta başlayan yeni yıl, bu yüzden dini bir anlam taşımaz; sadece takvimsel bir eşiktir. Noel ise bambaşka bir yerde durur. Hristiyanlıkta İsa’nın doğumunu anmak için kutlanan dini bir bayramdır ve Katolikler ile Protestanlar, yine aynı Miladi (Gregoryen) takvime göre Noel’i 24 Aralık’ı 25 Aralık’a bağlayan gece kutlar. Yeni yıl, Noel ile aynı takvim aralığında yer aldığı için karıştırılır; ancak aslında biri zamanın akışıyla, diğeri inançla ilgilidir.

Doğu Ortodoks Kiliseleri’nin bir kısmının Noel’i 6 Ocak’ı 7 Ocak’a bağlayan gece kutlamasının sebebi ise Jülyen takvimini esas almalarından kaynaklanır. Jülyen takvimi, Milattan Önce 46 yılında Roma İmparatoru Julius Caesar tarafından yürürlüğe konulmuştur. Bu takvimi hayata geçiren Caesar, aynı zamanda Senato’da uğradığı suikast sırasında söylediği “Sen de mi Brütüs?” sözüyle tarihten tanıdığımız şahsiyetle aynı kişidir.

Tarihsel süreçler özelinde bakınca anlıyoruz k; iki takvim arasında oluşan fark, sadece Noel’in hangi gece kutlandığını değiştirir. Bizim 1 Ocak’ta girdiğimiz yeni yıl için ise ortada bir karmaşa yoktur. Bu nedenle yeni yıl ile Noel’i karıştırmak yerine, bu farkın takvimlerin geçmişinden kaynaklandığını bilmek yeterlidir.

Bugün 2026 yılının ikinci günü; koskoca bir yılın en başı. İlmek ilmek işleyebileceğimiz tertemiz bir defter var önümüzde. Her bir sayfasında önce sağlık, sonra varlık, sevgi, bereket, bolca şükür sebebi ve ihtiyacımız olan tüm güzelliklerin yerini alması dileklerimle… İyi seneler!