Dünü bugüne bağlayan, 6 Ocak’tan 7 Ocak’a geçilen gece, farklı dini geleneklere mensup kesimler için anlamlı bir zaman dilimini işaret eder; ancak Google bu günü her yıl ve her ülkede Doodle’a dönüştürmüyor. Oysa bu tarih, bir önceki yazımda bahsettiğim, Jülyen takvimini esas alan Ortodoks dünyasında Noel olarak kabul edilmesinin yanı sıra; Batı geleneğinde Epifani yani İsa’nın tüm insanlığa görünür kılındığı gün olarak anılıyor. Google’ın bu güne dair görsel tercihleri genellikle Ortodoks nüfusun yoğun olduğu ülkelerde görülüyor. Hal böyle olunca da; takvimler değişiyor fakat anlam, çoğu zaman arka planda kalıyor. Belki de bu görünmezlik, hikayesi sanılandan çok daha eskilere dayanan Noel Baba’yı yeniden hatırlamak için iyi bir bahanedir.
Noel Baba efsanesinin kökeni, Anadolu’da yaşamış olan Aziz Nikolas’a uzanmaktadır. Milattan sonra 4. yüzyılda, bugünkü Antalya Demre’de yaşadığı düşünülen ve halk tarafından çok sevilen bir başpiskopos olan Aziz Nikolas’ın anısına, ölümünden sonra Ortodoks geleneğine mensup Hristiyanlar her yıl 6 Aralık’ta dini törenler düzenlemiş; ünü zamanla İtalya’dan Avrupa’nın farklı bölgelerine yayılmıştır.
İhtiyaç sahiplerine ve özellikle çocuklara gizlice yardım ettiği anlatılan Aziz Nikolas’ın, yaptığı iyiliklerin bilinmesini istemediğine inanılır. Bu anlatılar, yüzyıllar içerisinde onu; heybesinde hediyeler taşıyan, bacalardan armağanlar bırakan ve ren geyiklerine koşulu bir kızağa binen neşeli, tontiş bir figüre dönüştürmüştür. Piskoposluk giysileri ise zamanla kırmızı bir kostüme dönüşmüş ve bugün hepimizin bildiği Noel Baba imgesi işte böyle şekillenmiştir.
Peki, Aziz Nikolas’ın varlığı tarihsel olarak kesin mi? Aslında hayır. Onu kesin olarak doğrulayan güçlü bir tarihsel belge bulunmuyor. Ancak iyi kalpli ve yardımsever biri olduğuna dair anlatılanlar yüzyıllar boyunca dilden dile aktarılmıştır. Üstelik bu özellikler, zamanla dini bağlamından sıyrılarak evrensel bir değere dönüşmüş ve Noel Baba’yı tüm dünyanın benimsediği ortak bir fenomene dönüştürmüştür.
Rivayetin özü; Aziz Nikolas’ın hikâyesi, büyük anlatılardan çok, sessiz iyiliklerle örülüdür. Gizlice bırakılan bağışlar ve duyurulmadan yapılan yardımlar, bugün hediyelerle özdeşleşen Noel Baba figürünün dayandığı temel düşünceyi yansıtmaktadır. Zamanla şekil değiştirse de bu hikaye, hepimize takvimdeki bir günden çok, bir tutumu hatırlatmalıdır: Önemli olan Noel Baba’yı ne zaman andığımız değil; onun başlattığı bu “iyilik hareketini” hayatımıza ne kadar kattığımızdır.
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.