Bu yazıda konu yine yapay zeka ama odağımız biraz daha farklı. Yapay zeka insanın yaptığı işleri üstlenecek deniyor, çalışma hayatının etkileneceği konuşuluyor.
Yapay zekanın işsizliği artıracağı söylendiğinde aklımıza doğal olarak işini kaybeden insanlar geliyor; kim bilir, bu açıdan bakınca hepimiz birer aday olabiliriz. Oysa bu dönüşüm, devletlerin gelirlerini de doğrudan etkileyebilir. Çünkü çalışan insan yalnızca maaş alan insan değil; aynı zamanda vergisini veren, harcamalar yapan ve ekonomik sistemin içinde yer alan insan.
Örneğin bir şirket bugün aynı işi daha az çalışanla yapabiliyorsa, şirket açısından bu düşük maliyetle daha yüksek verimlilik demek ki tüm şirketlerin tercihi bu yönde olacaktır.
Ama ya çalışan sayısı azalırken devletin vergi geliri de azalırsa ne olacak? Meselemiz bu.
Üstelik devletin harcamaları halen yerinde dururken… Hastaneler çalışmaya, yollar yapılmaya, emekli maaşları ödenmeye devam ederken.
Yapay zekanın ürettiği ekonomik değerden devlet nasıl pay alacak? Otomasyondan vergi almak mı gerekecek? Yoksa şirketlerin daha fazla vergi ödemesi mi beklenecek?
Peki, insan emeğinin azalacağı bir ekonomide vergi sistemi nasıl işleyecek?
Vergiyi fazla artırırsanız şirketler daha düşük vergi ödedikleri ülkelere yönelebilir. Özellikle dijital şirketler için ülke değiştirmek, geçmişteki fabrikaların taşınması kadar zor olmayacaktır. Bu sebeple yapay zeka ülkeler arasındaki rekabeti de değiştirebilir. Anlaşılan artık sadece kim daha iyi teknoloji üretiyor diye bakmayacağız. Enerjinin maliyeti, yetişmiş insan gücü ve vergi sistemi de önem kazanacak.
Bütün bunlar şu an için uzak bir geleceğin konusu gibi görünebilir. Ama yapay zeka bu denli hızlı ilerlerken, bu değişimin gelecekte olmasını beklemek pek gerçekçi görünmüyor.
Yapay zekayı konuşurken genellikle insanların mesleklerini düşünüyoruz ya; galiba bundan sonra devletlerin gelirlerini de düşünmemiz gerekecek.
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.