Bir siyasi hareket içinde milyonlarca insanın görüşü neden bazen birkaç kişinin görüşünden daha az etkili olur?
Bu soru yalnızca bugünün değil, uzun yıllardır siyaset biliminin ve psikolojinin de ilgisini çekiyor. Psikolog Irving Janis’in “Grup Düşüncesi Kuramı”nın, bu tür süreçlerin neden ortaya çıktığını anlamamıza yardımcı olacağını düşünüyorum. Kurama göre, gücün uzun süre aynı elde toplandığı yapılarda zamanla farklı görüşler geri plana itilebiliyor. Bu durumu eleştirenler mensubu oldukları yapıdan uzaklaşıyor, duruma itiraz edenler etkisizleşiyor (ya da etkisizleştiriliyor) ve dolayısıyla liderin yakın çevresindeki insanların görüşleri gitgide daha belirleyici hale geliyor.
Böyle bir ortamda kamuoyundan gelen mesajlar, parti destekçilerinin beklentileri ya da ortaya çıkan yeni gerçekler eskisi kadar etkili olmayabiliyor. Çünkü insanlar zamanla doğruyu aramak, doğrunun peşinden gitmek yerine mevcut düzeni korumaya odaklanabiliyor.
Son dönemde CHP’de yaşanan tartışmalara da bu açıdan bakmak mümkün. Parti içinde değişim, liderlik ve gelecek vizyonu üzerine yürüyen tartışmaların önemli bir bölümü, zaman zaman fikirlerden çok kişiler üzerinden yürüdü. Özellikle Kemal Kılıçdaroğlu ile Özgür Özel arasında ortaya çıkan görüş ayrılıkları, siyasi hareketlerde sadakat ile değişim arasındaki gerilimi yeniden alevlendirdi.
Aslında sorun, kişilerden daha derinde. Bir siyasi parti içinde farklı görüşler rahatça konuşulabiliyorsa değişim doğal bir sürece dönüşür. Ancak eleştiriler sadakatsizlikle eş tutulmaya başladığında, tartışmalar çözüm arayışından uzaklaşıp taraf seçme yarışına dönüşebilir. Bu yüzden; milyonlarca insanın verdiği mesaj, kimi zaman birkaç kişinin söylediği sözden daha geri planda kalabiliyor.
Ve bu da bizi serinin son sorusuna götürüyor:
Bir lider neden vazgeçilmez olmak ister?
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.