Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?

27 Şubat 2013, Çarşamba

     

Yaşlanma, tüm canlıların yaşamında olduğu gibi insan yaşamının da kaçınılmaz bir parçasıdır. Tüm sistemlerde devam eden bu süreç, yaşlanan kişinin genetik faktörleri, fiziksel aktivite düzeyi, sağlığı ve çevresel durumlarını da içeren birçok faktörden etkilenmektedir. Özellikle kemik erimesi önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kemik erimesi ya da osteoporoz kemik yapısının bozulması olarak ifade edilebilir. Kemik yapının bozulması kemiğin kırılganlığını arttırır. Bu da küçük travmalarda bile kemikte kırıklara neden olabilir. Aslında omurga kemiklerindeki kemik erimesi 20’li yaşlarda başlar. Fakat bu erime ihmal edilecek kadar küçüktür. Asıl erime menopoz ile başlar. Kemik erimesinin özellikle omurga kemiklerinde başlamasının nedeni bu kemik yapısının kemik yapı döngüsünün hızlı olmasından kaynaklanır. Genetik faktörler değiştirilemez taşlardan oluşurken fiziksel aktivite; iş ve uğraşılar, hobiler, ilgilenilen sporlar, yaşam şekli, fizik ve sosyal çevre ile sağlığımıza ait faktörlerden etkilenir. 

Son yıllarda tanımlanan sağlık ilişkili fiziksel aktivite değişikliklerinin genetik üzerine de etkili olabildiği ifade edilmiştir. Bu daha önceleri kabul gören genetik yazgısını da değiştiren yeni bir yaklaşımdır. Fiziksel aktivitenin kişilerin iskelet ve kas sisteminin gelişimine yardımcı olur. Kişilerin mevcut kilolarının korunmasında kullanılabilecek birçok fiziksel aktivite çeşidi vardır. Ayrıca fiziksel aktiviteler birçok hastalığın tedavisinde de ve korunmasında kullanılabilmektedir. John Hopkins Enstitüsü’nde yapılan araştırmalarda, günlük fiziksel aktiviteler ile orta derecede egzersizin, kemik yoğunluğu üzerinde etkisi bulunmadığı saptandı. 55-75 yaş gurubundan, yüksek tansiyona sahip 38 erkek ve 46 kadın denek üzerinde yapılan yeni araştırmalarda, egzersiz yapmayan deneklerin yüksek tansiyon dışında sağlık sorunu bulunmadığı belirlendi. Deneklere orta derecede bisiklet egzersizi ve bir seri kilo düşürücü egzersiz uygulandı, çeşitli testler yapıldı. Bu egzersizlerin kemik yoğunluğu üzerinde olumlu etkisi olmadığını gözleyen uzmanlar, aynı araştırmada, karında biriken yağların kemik yoğunluğu üzerinde olumlu etkisi olduğunu saptadı. Orta derecedeki egzersiz ve günlük aktivitelerle geliştirilen kasların ise ancak bazı bölgelerde kemik yoğunluğunu artırabildiği belirlendi. Bilim adamları, yaşlılarda karın bölgesindeki yağların kemik yoğunluğunu artırabildiğini, ancak aynı zamanda kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve şeker hastalığına yol açabildiğini belirtiyor.

Yaşlılıkla ilgili kemik yoğunluğu kaybının sadece günlük aktiviteler ve hafif egzersizlerle artırılamayacağını belirten uzmanlar, tam anlamıyla yapılabilen egzersizin kemik yoğunluğu üzerinde etkili olabileceğini düşünüyor. Araştırmacılar, yaşlılıktan kaynaklanan kemik kaybının önlenebilmesi için yeni çalışmalara gerek duyulduğunu belirtiyor. Normal kiloların korunması ve kemik yoğunluğunun aynı zamanda artırılabilmesi için yeni yöntem geliştirilmesi gerektiği kaydediliyor. John Hopkins Enstitüsü’ndeki araştırmaların sadece orta derecede fiziksel aktiviteler açısından, bel kemiği üzerinde yapıldığı bildirildi. 

Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri kaslarda gücü ve esnekliğini arttırmanın yanında dinamik dengeyi geliştirir. Ayrıca Menopoz sonrası kadınlarda kemik dansitesi kaybında azalma ile kalça ve omurga kırıklarda azalma ile birlikte düşme riskinde azalmaya neden olur. Düzenli olarak antrenman yapan bireylerde kemik enzim aktiviteleri artar. Bunun yanına da kemikler, eklemler ve tendonlar kuvvetlenir. Yine yapılan araştırmalarda kemiğin kırılmalara karşı direnci artarken, kemik hipertrofisi (büyümesi) oluşur. Yapılan araştırmalar da fiziksel aktivite ile birlikte kişilerin eklemlerindeki kıkırdaklar incelmiş ve daha sağlıklı olmuşlardır. 

Sonuç olarak yapılan çalışmalar fiziksel aktivitenin erkek ve kadınlarda kalça kırığı riskini azalttığını göstermektedir. Uygulanacak egzersiz tipleri ve sayısı kişilerin yaşına, kemik sağlığına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Kişisel ihtiyaçlarınıza ve sağlık durumunuza en uygun egzersiz programı için bir doktora danışmalısınız. Uzman desteği almadan yapılan egzersizler, sağlıksız açısından risk yaratabileceği gibi kemik erimesi tedavisi ve koruma için yetersiz olabilir. Dayanıklılık egzersizleri ile kaslar, kemik yoğunluğunu artıracak biçimde kullanılır. Bağımsız ağırlıkların ya da ağırlık aletlerinin kullanıldığı dayanıklılık egzersizlerinde, hedeflenen kas gruplarını çalıştırmak için tekrarlar yapılır. Düşük bir ağırlıkla başlamak ve kademeli olarak ağırlığı artırmak gereklidir. Bu egzersiz tiplerinde kemikler ve kaslar yerçekimine ve/veya bir ağırlığa karşı çalışır. Fazla ağır ve zorlayıcı olmayan bu egzersizler arasında yürüyüş, merdiven çıkma, kürek çekme ve dans etmeyi sayabiliriz. Egzersizin tipi ve miktarı yaşa ve kemik sağılığına göre değişir. Uygulanacak egzersiz programı kişisel ihtiyaçlara ve fiziksel duruma uygun olmalıdır. Kişisel egzersiz programı için lütfen uzman doktora danışın. Unutmamak gerekir ki: Egzersiz kemik kütlesinin artırılmasına destek olur. Egzersiz, sağlıklı beslenme ve hayat tarzına ek olarak, kemik yoğunluğunu korur ve kemik erimesine giden süreci yavaşlatır. Egzersiz; denge, güç ve esnekliği artırır, kırıklara yol açabilecek düşmeleri engeller. Egzersize başlamak için asla geç değildir. Doktorunuza danışarak kendinize özel uygun bir egzersiz programı belirleyebilirsiniz.

Kaynak: www.doktornevra.com, Journal of Internal Medicine , www.guclukemikler.com



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?