Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Okul ve spor

18 Nisan 2015, Cumartesi

     

Bu konu son yıllarda sık sorgulanmaktadır. Okul’da spor, eğitimin ilk yıllarında özellikle sosyal yeteneklerin kazandırılmasında anahtar rol oynamaktadır. Her ne kadar Avrupalı çocukların büyük bir yüzdesi düzenli spor yapabilmekte ise de, yine de önemli bir kısmı spor yapma fırsatını ancak okulda bulabilmektedir. Bu durum bizim ülkemizde içler açısıdır. Çocuklar için çoğu zaman, bir beden faaliyetinde bulunabilmeleri ve böylelikle temel sosyal kuralları, eğlenerek öğrenmenin, yani örneğin oyun kurallarını uygulamayı ve takım olarak hedeflenen sonucu elde etmek için bu kuralları uygulamayı sürdürmeyi öğrenmenin yegâne yolu okul sporu olmaktadır. Esasen okulda spor paha biçilmez bir eğitim aracıdır zira saldırganlık potansiyelini azalttığı gibi, zihin etkinliğini ve yoğunlaşma kabiliyetini güçlendirici etkisi vardır.

Okul’da spor, ilk sosyal deneyimlerin kazandırılması ve sağlık eğitiminin verilebileceği ideal bir zemindir. Beden eğitimi ve spor Öğretmenleri öğrencilerine, çekici bir spor programı önermekle, onları okul dışında da teşvik edebilir. İyi ve etkili bir spor eğitimi, kazanma veya kaybetmenin önemini yok edip tüm öğrencilerin sosyal ve kişisel gelişimlerine göre uyarlanmış, keyifli ve başarılı anlar yaşatarak onlara, disiplin, hoşgörü, işbirliği, nefsine hâkimiyet ve başkasına saygı gibi, sporun değerlerini benimsetecek olan çeşitli sportif faaliyetlere katılmayı öne çıkaran bir eğitimdir.

Yaşları 7 ile 25 olan çocuk ve gençlere siz hiç spor yaptınız mı diye sorun , verilecek cevap ara sıra futbol oynuyorum olur. Hiç spor programı seyrediniz mi diye sorulsa evet akşam tele gol vardı derler. Siz hiç atletizm veya jimnastik yaptınız mı yaşamınız boyunca diye sorsanız, o ne diye cevap verirler. Bunları genişletmek mümkündür mesela hiç uzun,üçadım atladın mı yada hiç cirit, gülle, disk attınız mı yada hiç jimnastik kasasından atlayıp yer minderinde , barfikste bir şeyler yaptınız mı? Çoğunun vereceği yanıt bunlardan hiçbirisini bilmiyorum yada yapamadım olacaktır. Çünkü son 25-30 yıldır okullarda az buçuk var olan spor olanakları da maalesef sistemli ve bilinçli olarak ortadan kaldırılmıştır. Neredeyse Beden eğitimi dersini lüzumsuz görüp tamamen kaldıracaklar.

Ülkemiz spor yapmadan sporla ilgilenen özellikle de futbolcu gençlerle kışkırtılmış ve şişirilmiştir. Hatta spor kültürümüzün verdiği tecrübe ile çocuklarımıza ya topçu ol yada popçu diye biliyoruz. En kısa mesafeyi bile yürümekte güçlük çeken, futboldan başka sporların kurallarını bile bilmeyen bu tembel gençlik aynı zamanda kötü bir spor izleyicisidir de. Ülkelerin gelişmişlik ölçüsü sadece spor izlemek değil doğrudan spor yapmakla ölçülür. Yine olimpiyatlarda ülkelerin spor başarıları futbolla değil atletizmdeki madalya sayıları ile ölçülür. Bunun için devlet ve belediyeler ciddi anlamda kaynak seferber etmeli, spor tesisler yapmalı, spor yapmayı her alanda teşvik etmelidir. Oysa belediyelerin var olan boş alanlara hemen ev ve iş yeri ruhsatı vermek için çabaladığı çocuk parklarını daraltıp apartmanların ve karayollarının arasına sıkıştırdığı, çocukları bile egzoz dumanına boğduğu ilkel bir kentçilik uygulaması görülmektedir.Hele bu durum büyük şehirlerin çevrelerinde yükselen yeni uydu kentlerde geçmiş yılların yanlışlıklarından hiç ders alınmadan, inatla çarpık yapılaşma sürdürülmektedir. Belediyelerin asıl görevlerinden biri olan spor tesisleri yapma ve spor yapmayı teşvik etme çabalarına maalesef yok denecek kadar azdır. Milli Eğitim Bakanlığı geçmiş yıllara göre okullarda spor tesisleri kurma, çocukları ve gençleri spora yöneltme yolunda son derece başarısızdır. Daha önceki yıllarda sporun her alanında yurt çapında, yurt dışında yarışmaları organize eden ve var olanlara çocukları, gençlerin katılmasını sağlayan, bunun için ekonomik destekte veren MEB, Gençlik ve Spor Bakanlığı şişman göbekli, obez, halsiz, hantal bir gençliğin üretiminde maalesef başrol oynamaktadır.

Maalesef çocuklar ve gençlerimiz gelişmiş ülkelerin gençlerinin yanında silik, duruş bozukluğu olan hasta gibi durmaktadır. Ayrıca spor yapamamanın onların bedenlerinin dışında psikolojik olarakta daralan iç dünyaları arabesk isyanlara, dişlerini sıkmalarana, avurt çiğnemelerine neden olmaktadır. Sporun çocuk ve gençlere sağladığı ruh disiplininden, eğitiminden de yoksun kalmaları hiçbir işi başarma gücünü kendilerinde bulamamaktadırlar. Gelecek için bir plan, programları ve projeleri yoktur. Zorlu engeller karşısında çok çabuk yorulmakta engelin yanından geçmek istemektedirler. Karşılarına çıkan -çıkabilecek- engelleri, duvarları aşmak için azim ve umutları sistematik olarak tüketilmiştir. Çok çabuk yenilen, çabuk teslim olan bu insanlara nasıl geleceğimizi emanet edebiliriz bilmiyorum. Problemler karşısında direnemeyen, duvarları aşmak için hiçbir girişimde bulunamayan bu gençliği bu bozuk sistem çıkarmıştır. Bu sistem genç bedenlerin içerisine sıkıştırılmış, umutsuzca ortalıkta dolanıyor ve sadece beyinlerin test ve midelerini hamburgerle doldurarak yok ediyoruz geleceğimizi. İşte gençliğimizin vahim ve hazin durumu ortadadır. Pekiyi çözüm için neler yapılmalı başta yerel yönetimler olmak üzere , Gençlik ve Spor Bakanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı'na, spor kuruluşlarına önemli görevler düşüyor.işte öneriler

Dünyanın bir çok ülkesi hastalık denetim ve önleme merkezinin (CDC) ve Çocukların Beden Eğitimi Konseyi (Council for Physical Education for Children) önerilerine uymaktadır. Aşağıdaki önerilerde bulunmaktadır:

1. Çocukların yaşam boyu spor yapmalarını teşvik ediniz. Bu bağlamda, kreş, ana okulu ev diğer üst sınıflarda düzenli, mümkünse her gün spor yapmalarını sağlayınız. Çocukları tüm eğitim hayatı boyunca sağlık eğitimi almalarını sağlayınız. Spor yapmaları için tesis kurulmasında destekleyici olunuz. Çocukları çalıştıracak kişilerin (antrenör, öğretmen) bu konuda yetkin olmalıdır; bunun denetimini yapınız. Herkesin, yani sağlıklı, engelli, hastalıklı ya da şişman çocukların ilgisini çekecek spor programlarına yer verilmesini sağlayınız. Herkesin eşit oranlarda bu olanaklardan yararlanmalıdır. Güçleri ve kapasiteleri eşit çocuklar yarıştırılmalıdır, oynatılmalıdır.

2. Beden eğitimi verilen ortamın emniyetli olmasını sağlayınız. Çocuklar spor yaparken mümkün olduğunca bir antrenör, öğretmen ya da erişkin gözetiminde olmalıdırlar. Spor yapılan tesislerin de emniyetine dikkat edilmelidir. Yaralanmadan koruyan uygun koruyucu malzeme kullanılmalı ve sporculara önerilmelidir.

3. Beden eğitimi ve spor öğretimi müfredatı, çocukların etkin bir yaşam tarzı kazanmaları için, uygun bilgi, tutum, motor beceri, davranış ve güven sağlamalıdır.

4. Okul dışı ya da beden eğitimi dersi dışı spor yapama olanakları da sağlayınız.

5. Ebeveynlerin de beden eğitimi dersine ya da spor kurslarına gelmelerini sağlayınız. Çocuklarını spor yapma konusunda desteklemeleri için teşvik ediniz.

6. Düzenli olarak çocuğunuz okuldaki beden eğitimi derslerini denetleyiniz. Müfredatın içeriğine, tesislerin donanımına ve güvenliğine dikkat ediniz.

Yukarıda belirdiğim konularda çocuklarımızı ve geçlerimizi kurtarmak için bu güzel ilimizde Aydınımızdaki başta Valiliğimiz, Belediyemiz, Üniversitemiz ve Milli eğitim diğer tüm kamu kuruluşlarını okuldaki spora destek olmaya davet ediyorum.



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?