Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Egzersiz bunamanın ilacıdır

7 Aralık 2013, Cumartesi

     

Bunamanın (demans), belleğin, zekânın, düşünme yeteneğinin, kişiliğin, davranışın ve duygulanım durumunun geri dönülmez şekilde bozulması olduğunu söyleyen uzmanlar, bulmaca çözmek, satranç oynamak veya kitap okumanın hastalığın görülme riskini azalttığını belirtiyor.

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Merkezi Nöroloji Ana Bilim Dalı Uzmanı Doç. Dr. Handan Işın Özışık Karaman, Çanakkale Tabip Odasının iş birliğiyle düzenlenen bilgilendirme toplantısında yaptığı konuşmada, bunamanın sinsi ilerleyen bir hastalık olduğunu bildirdi. Yapılan birçok araştırmada bunama hastalarının sayısının 2050'ye kadar 3 katına çıkabileceğini savundu. Alzheimer Disease International'a göre ise 2050'de bunama hastalarının yüzde 71'i yoksul ve orta gelirli ülkelerde olacak. Alzheimer Disease International adlı yardım örgütüne göre şu anda dünyada 44 milyon demans hastası var ve bu rakam 2050'ye kadar 135 milyona çıkacak. Rakamlar, İngiltere'nin başkenti Londra'da yapılan "G8 Demans Araştırma Zirvesi" öncesinde yayımlandı. İngiltere'de bunama araştırmaları için ayrılan kaynak, kanser araştırmaları için ayrılan paranın sekizde biri kadar. Yardım örgütleri bunun yetersiz olduğunu söylüyor. Örgüt, insanların daha uzun yaşamaya başlamasının özellikle Güney Doğu Asya ve Afrika'daki yoksul ve orta sınıf ülkelerde vaka sayısında hızlı bir artış yaşanmasına neden olacağını vurguladı.

 

Alzheimer Disease International Başkanı Marc Wortmann, "Bu küresel bir salgın ve giderek büyüyor. Geleceğe baktığımızda yaşlı insanların sayısının ciddi oranda arttığını göreceğiz" dedi. Araştırmalar, bunama sorunu yaşayan insanların egzersiz yapmalarının düşünme becerilerini ve gündelik yaşamlarını olumlu yönde etkilediğini ortaya koydu. Sağlık alanında faaliyet yürüten bağımsız araştırma kurumu The Cochrane Collaboration tarafından yapılan araştırmaya evde veya ev dışı merkezlerde bulunan 300’den fazla kişi katıldı ve bu kişilerin sistemli bir şekilde egzersiz yapmaları sağlandı. Buna göre egzersiz, katılımcıların ruh halini çok az etkiledi. Ancak sandalye kaldırma gibi gündelik aktiviteleri gerçekleştirmeye yardımcı olduğu ve düşünme yeteneğini artırdığı görüldü. Bu faydaların hayat kalitesini artırıp artırmadığı hala belirsiz ancak uzmanlar sonuçların iyimserliğe neden olduğunu söylüyor. Araştırmayı yürüten ekipten, Alberta Üniversitesi’nden araştırmacı Dorothy Forbes, konuyla ilgili bundan sonraki araştırmaların, evde veya ev dışındaki merkezlerde yaşayıp bunama sorunu bulunan insanlara danışmanlık yapan sağlık uzmanları için bu kişilere tavsiye için kullanacakları en iyi egzersiz kılavuzunu geliştirmesi gerektiğini söyledi. Forbes ayrıca bunama sorunu yaşayanlar için hangi düzeyde ve yoğunlukta egzersizin faydalı olduğunun anlamaları gerektiğini de belirtti.

 

BEYİN KÜÇÜLMESİNE ETKİSİ

Bilim adamları, 70'li yaşlarda fiziksel egzersiz yapmanın beyindeki küçülmeyi durdurduğunu açıkladı. Emeklilik yaşını geçmiş 638 kişinin beyin taramaları üzerinde yapılan incelemeler, üç yıllık süre içinde fiziksel olarak aktif olan kişilerde beyin küçülmesinin daha düşük olduğunu ortaya koydu. Bilim adamları bu egzersizlerin ağır ve yoğun olmasına gerek olmadığını, haftada birkaç kez yürüyüşe çıkmanın yeterli olduğunu da belirtti.

Araştırmada dikkati çeken bir başka nokta ise, satranç oynamanın ve arkadaşlarla buluşmanın, beynin hacminin korunmasına doğrudan bir katkısının tespit edilememiş olması. Araştırmacılar, beyinde, mesajların iletilmesinde kullanılan beyaz maddeyi incelediklerinde, 70 yaşında egzersiz yapan kişilerdeki zarar görme oranının, egzersiz yapmayan kişilere göre daha az olduğunu tespit etti. Egzersiz yapan kişilerde, beyindeki mesajların kaynağı olan gri madde oranının da daha yüksek olduğu ortaya çıktı.

Uzmanlar, insan beyninin yaşlanma ile birlikte küçüldüğünü, zaten biliyordu. Beyindeki küçülmenin, hafızanın ve düşünce gücünün zayıflamasına yol açtığı da biliniyor. Geçmişte yapılan bazı çalışmalarda da, egzersizin bunama riskini azalttığı ortaya çıkmıştı. Ancak, bilim adamları egzersizin, beynin küçülmesini ve bunama riskini azaltmasını nasıl sağladığını çözebilmiş değil. Egzersizin, vücudun geri kalanıyla birlikte, beyindeki kan dolaşımını artırdığı da biliniyor.

 

İngiltere merkezli Alzheimer's Research adlı kuruluşun yürüttüğü çalışmada, egzersiz eksikliği ile beyin küçülmesi arasındaki ilişki tekrar ortaya konularak, zihinsel sağlığın korunması için atılması gereken adımlar ortaya konmuş oldu.

Egzersiz, orta derecede hafıza zayıflığı olan yetişkinlerde hafızayı güçlendirmede yardımcı oluyor. Düzenli egzersiz, bunama riskini azaltmanın en iyi yollarından biri olarak kabul ediliyor. Melbourne Üniversitesinden bir ekip, hafıza zayıflığı olan 50 yaş ve üzerindeki 138 kişi üzerinde, evde yapılan bedensel aktivitenin etkisini araştırdı. Gönüllülerden bazılarından 24 hafta boyunca haftada 3 kez 50 dakika, yürümek gibi orta derecede fiziksel aktivitede bulunmaları istendi. Diğerlerinden ise egzersiz yapmaları talep edilmedi. Araştırma sonucunda yapılan testlerde, egzersiz grubundakilerin hafıza testlerinde daha başarılı oldukları, bunama belirtileriyle ilgili testlerdeki skorlarının ise düşük olduğu belirlendi. Denekler daha sonra da takip edildi ve egzersiz programı bittikten sonra yararlarının 12 ay boyunca devam ettiği görüldü. Kalp-damar sistemine faydalı olduğu bilinen egzersizin beyne kan gitmesini sağladığı için hafızanın işleyişine de yardımcı olabildiği belirtiliyor. Journal of the American Medical Association’da yazan araştırmacılar, “Orta derecede idrak sorununda 36 ayda önemli etkisinin olmadığı görülen ilaç tedavisinin aksine bedensel aktivite; depresyon, yaşam kalitesi ve kardiyovasküler sistemin çalışmasına ilişkin araştırmaların da gösterdiği gibi, sadece hafızanın işleyişine fayda sağlamakla kalmıyor, sağlığa başka yararları da bulunuyor” dediler. Alzheimer Derneği’nden Susanne Sorensen de, “Düzenli egzersiz bunama riskini azaltmanın en iyi yollarından biri ve bunamanın ilerlemesini yavaşlatabilir” dedi.

 

KAYNAKLAR: Journal of the Islamic Medical Association of North America, www.uzmandoktorum.org, www.alz.org.tr, Columbia Üniversitesi’ndeki New York Eyaleti Psikiyatri Enstitüsü



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?