Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Egzersiz ve Bel Fıtığı

23 Kasım 2015, Pazartesi

     

Bu hafta bizden bel fıtığı ile ilgili bilgi isteyen okuyucularımız için konunun uzmanlarıyla görüştüm. Onlardan, hem rahatsızlık konusunda, hem de bu rahatsızlıkların tedavisinde uygulanacak egzersizler konusunda bilgi aldım. Hatta herkesin evinde rahatça uygulayabileceği bazı egzersiz örneklerini sizlere anlatmaya çalışacağım.

Omurgamız, vücudumuzun en önemli denge ve destek ekseni olup aynı zamanda omurilikten çıkan sinirlerin de korunmasını sağlamaktadır. Omurilik, beyinden çıktıktan sonra aşağıya doğru bel hizasına kadar giden bir sinir dokusunun uzantısıdır. Vücudumuzda omurilikten sağlı- sollu olarak 31 çift sinir çıkmaktadır. Bu sinirler omurgadan ayrıldıktan sonra kendi aralarında birleşerek dallara ayrılarak, bacaklara veya gövdeye dağılır; gittikleri bölgenin duyu ve hareket fonksiyonlarını yerine getiriler. Boyun bölgesinden çıkan bütün sinirler kollara, bel bölgesinden çıkan sinirler ise bacaklara dağılırlar. Örnek olarak, herkes tarafından bilinen “siyatik bölgesi siniri” bacağa giden birkaç sinir dalının birleşmesiyle oluşur ve kalçadan ayakucuna kadar giderek hareket ve duyu fonksiyonlarını yerine getirir. Omurgayı oluşturan ve “omur” adı verdiğimiz kemik kısımları arasında “disk” adı verilen kıkırdak yastıklar bulunmaktadır. Bu disk kıkırdağının ortasında ise ince jel kıvamında bir çekirdek bulunur. Omurganın öne arkaya hareketleri sırasında nohut büyüklüğündeki çekirdek, hareketlerle uyumlu olarak yer değiştirir. Böylece tıpkı arabanın amortisörlerinde olduğu gibi o bölgeye binen yükün olabildiğince geniş bir yüzeye dağılmasını sağlar. Bu disklerden ayrı olarak omurların arka tarafında “faset eklemi” adı verilen küçük eklemler de vardır. Bunlar omurga hareketlerinin düzgün yapılabilmesine yardımcı olurlar. Kemik ve sinir dokusunun birbirine çok yakın durması, arada elastik disk dokusunun yer alması ve bunlara bir de elastik kas dokusunun eklenmesiyle ortaya çıkan karmaşık yapılanma, omurgayı dış etkilenmelere karşı açık duyarlı hale getirir ve toplumda çok yaygın olan bel - boyun ağrılarının ortaya çıkmasına neden olur.

Bel fıtığı konusundaki çalışmalarıyla tanınan Beyin Omurilik ve Sinir Cerrahisi uzmanı Doç. Dr. Ahmet Yıldızhan, gerek sağlıklı kişilerin ve gerekse bel fıtığı rahatsızlığı olanların periyodik olarak yapacakları egzersizlerin hastalık riskini azalttığını söylemiştir. Yıldızhan’a göre; genel sağlık açısından olduğu gibi, bel sağlığı açısından da sporun önemi büyüktür. Bel, sırt ve karın adalelerini güçlendirmek için gerekli olan hareketlere ömür boyu devam edilmelidir. Sakatlığa ve ağrıya sebep olabilecek mücadele sporları yerine yüzme, yürüme ve bisiklet sürme gibi sporlar tercih edilmelidir. Yıldızhan bel fıtığı rahatsızlığı olanların ağır kaldırmamaları gerektiğini de hatırlattı.

Yukarıda da belirtildiği gibi kasların güçlendirilmesi ve belli bir oranda esnekliğin korunması bel omurlarımıza intikal eden yüklerin karşılanmasında son derece önemlidir. Bunların sağlanması bazı egzersizlerin yapılmasını gerektirir. Bu konuda unutulmaması gereken şey, her türlü egzersizin her hasta için uygun olmayacağı konusudur. Başka bir ifade ile hastanın bilinçsiz bir şekilde, televizyonda gördüğü veya egzersiz merkezlerinde, bazı otellerde herkese genel olarak uygulanan egzersizleri yapması faydadan çok zarar verebilir. Hastalığın akut (yeni başlamış) veya kronik (uzun süredir devam eden) olmasına, hastalığın şekline, hastanın fiziksel ve sosyal ihtiyaçlarına ve yaşına göre egzersizlerin şekli değişecektir; yani egzersizler, ilaç verilmesi gibi hastaya göre belirlenmeli ve reçete edilmelidir. Dolayısıyla bu sitede standart egzersiz şablonlarının hastaya öğretilmesi anlamsız olacaktır. Hastaya gerekli egzersizler hekimi tarafından verilmeli veya hasta bunun için hekimine danışmalıdır.

Çeşitli fizik tedavi uygulamaları bel ağrılı hastalara uygulanabilir. Bu uygulamaların ağrı kesici, kas gevşetici, doku yenileyici veya tamir sürecini hızlandırıcı etkilerinden istifade edilir. Tıpkı egzersiz uygulamalarında bahsedildiği gibi, fizik tedavi uygulamalarının da şekli ve süresi hastalığın ve hastanın özelliklerine göre değişecektir ve reçete edilerek uygulanmalıdır. Akut olgularda da uygulanmakla birlikte özellikle kronik bel ağrılı hastalarda fizik tedavi uygulamalarının alternatif bir tedavi seçeneği olarak düşünülmesi gerekir. Uygun hastalık ve hastaya uygulanması koşulu ile ilaç tedavisine bir alternatif olarak kabul edilmelidir. İltihaplı romatizmalarda uygulanma şekli ise özellik gösterir ve kontrol altına alınmamış bu tür romatizmalarda ancak belli fizik tedavi uygulamaları yapılabilir.

Birçok spor hekimi bel ağrılarına nelerin sebep olduğunu ve nelere dikkat etmemiz gerektiğini aşağıdaki sorulara cevap vererek açıklamaktadır.

Bel fıtığı olanlar hangi egzersizleri yapabilir?

Bel ağrılı hastalarda en çok önerdiğimiz egzersiz yürüyüş, yüzme, sırt üstü yatar pozisyonda bisiklete binme egzersizleridir. İşimiz egzersiz olduğu için spor gerek korunma gerek tedavide önemli bir işlev görüyor. Bel ağrılı hastalarda en çok önerdiğimiz egzersiz yüzme. Yüzmede suyun kaldırma kuvvetinden faydalandığınız için, bele yüklenme ve ters hareket yapma ihtimaliniz çok azalıyor. Ek olarak kasları, özellikle sırt kaslarını son derece efektif bir şekilde çalıştırabiliyoruz. Uygun bir ayakkabı ve mümkünse sert olmayan ve düz bir zeminde yapılan yürüyüş, bel kasları için iyi gelir. Spor salonlarındaki sabit yarı yatar bisiklet egzersizleri bel ağrılı hastalar için önerdiğimiz aktivitelerden.

Bel fıtığı olanlar hangi egzersizlerden kaçınmalıdırlar?

Üst düzeyde performans sporlarında ters hareket yapma ihtimali çok fazladır. Özellikle futbol, basketbol, voleybol, hentbol, judo, tekvando, judo, boks, atıcılık, güreş v.b Kürek egzersizi ise bel için çok risklidir çünkü belden bükülmeler, ağırlık çekmeler vardır. Bel rahatsızlığı olan bir kişi için özellikle sırtüstü yüzme, bisiklet, yürüyüş en çok tavsiye ettiğimiz sporlardır. Bu sporların da aerobik olması gereklidir.

Bel fıtığından en ideal ve düzgün korunma yöntemi nedir? Kas Korsesi nasıl oluşur?

Beli kuvvetlendiren 80-100 tane hareket mevcuttur. Bunlar bel, karın ve gövde kaslarını kuvvetlendirir. Bel, gövde ve karın kaslarımız dengeli bir şekilde kuvvetli olursa belimizi saran bir kas korsesi oluşuyor.Vücudumuza korse takmamız gibi, bizimde kastan oluşan güçlü bir korsemiz oluşuyor. En ideal olan ve en düzgün koruma yöntemi vücudun kendi korsesini geliştirmektir. Egzersizleri düzenli yapmak bunu sağlıyor. Bel rahatsızlıklarından korunmanın en güzel yolu bel, gövde ve karın kaslarımızı dengeli olarak kuvvetlendirip kas korsesi oluşturmaktır.

Bel Ve Boyun Fıtıklarından Korunmak İçin Nelere Dikkat etmelidir?

Genel duruş, oturuş ve çalışma pozisyonlarına dikkat edin.

Mümkünse 5-6 kg.dan daha fazla ağır kaldırmayın.

Mutlaka yerden bir şey alırken dizlerinizi bükerek olabildiğince yaklaşın, öne eğilmeyin.

Kesinlikle sigara içmeyin çünkü sigara disklerin dolaşımını bozarak dayanıklılığını azaltır.

Araç kullanırken direksiyona doğru eğilmeyin, bel kavisini destekleyin, uzun yolda sık ara verip kısa yürüyüşler yapın.

Yatarken sert yatakta sırtüstü veya yan yatın, sakın yüzüstü yatmayın.

İlaç kullanımı için mutlaka doktorunuza danışın.

Kırıkçı ve çıkıkçıların yaptığı tedavilere itibar etmeyin.

Yavaş ve orta şiddette yürüme, hafif tempolu koşu veya yüzme gibi kondisyon egzersizleri yapın.

Kesinlikle ani ve zorlayıcı hareketler yapmayın.

Beden kitle indeksinize dikkat ederek mutlaka fazla kilolardan kurtulun.

Belinizi, sırtınızı boynunuzu sıcak tutup üşütmeyin, klima veya vantilatör esintilerinden korunun.

Egzersizleri düzenli olarak yaparak vücudunuzda kas korsesi oluşturun.

Gövdenizle değil, ayaklarınızı kullanarak dönün

Uzun süre aynı pozisyonda kalmamaya özen gösterin.

Bel rahatsızlıklarından korunmanın en güzel yolu bel, gövde ve karın kaslarımızı dengeli olarak kuvvetlendirip yukarıdaki uyarılarımızı dikkatte almanız dileği ile sağlıklı ve ağrısız günler dillerim.

Kaynaklar: E.Ergen, Spor Yaralanmalarında Egzersiz Tedavisi, G.Baltacı,Belinizin Anahtarı Egzersiz.S.Muratlı,Spor Biyomekaniği, Fox; Bowers; Beden Eğitimi Ve Sporun Fizyolojik Temelleri-Astrand,l.,Aerobic work capacity-N.Akgün, Egzersiz Fizyolojisi, American College of Sports Medicine www.acsm.org, Physical Activity and Health: A Report of the Surgeon General:http://www.cdc.gov/nccdphp/sgr/contents.htm ,President’s Council on Physical Fitnesshttp://www.fitness.gov,American Heart Association: ttp://www.americanheart.org ,Centers for Disease Control and Prevention:http://www.cdc.gov/nccdphp/sgr/fact.htm



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?