Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?

16 Kasım 2013, Cumartesi

     

Bundan yıllar önce bebeklere egzersiz yaptırmakla ilgili bir yazı okumuştum ve çok etkilenmiştim. Yıllardır Beden Eğitimi ve spor yüksekokulunda verdiğim psikomotor gelişim dersinde bu konuları öğrencilerime anlatıyorum. Evet, bebeğinizin hızlı gelişim sürecinde belki farkında olmasanız da, üstünde durulması gereken çok önemli bir konudur. Çocuğunuzun hem ruhsal gelişimi, hem de fizyolojik gelişim sağlığı açısından egzersizin önemi çok büyüktür. Özellikle 0-2 yaş, bebeğinizin hem fiziksel hem de bilişsel olarak en hızlı geliştiği dönemdir. Kemik ve kas gelişiminin çok hızlı olduğu bu dönemde, bebeğe yaptırılacak egzersizler de önem kazanıyor. Bu fiziksel egzersizlerdeki amaç; çocuğun yaşına uyumlu aktiviteler ile fiziksel gelişimini desteklemek, motor ve bilişsel gelişimini sağlamak, sosyal ve duygusal ortamlara uyumunu arttırmaktır. Elbette ki bu egzersizler, bebeğinizin tek başına değil, sizin desteğinizle yapabileceği egzersizlerdir. Ne zaman ki sizin yardımınızla yaptığı hareketleri tek başına yapabilecek, işte o gün birey olduğunun farkına varacak!

 

BEBEĞE FAYDALARI

Egzersizin bebeğe faydaları: Hareket becerilerini geliştirir. Sağlıklı bir duruşa sahip olur. Eklem ve kasları düzgün gelişir. Erken ve doğru yürür. El becerileri daha erken ve verimli gelişir. Vücut yapısı daha sağlam ve düzgün şekilli olur. Oturma ve yürüme arasındaki koordinasyonu sağlar. Cesaretlenmesine ve sosyal gelişiminin ilerlemesine yardımcı olur. Çocukluk çağında spora yönelip hareketleri daha kolay yapar ve sporu sever. Bebekle anne-baba arasındaki psikolojik bağı olumlu etkiler.

Eğer bebeğiniz 2-6 aylık ise, Memorial Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Abdurrahman Yıldırım'ın önerdiği bu egzersiz hareketlerine başlayabilirsiniz. Bebeği sırt üstü yatırıp, elleriyle başparmağınızı tutmanızı sağlayın. Bu sırada kendi parmaklarınızı da onun bileklerini kavrayacak şekilde tutun ve bebeğin kollarını önce sağ sonra sol kol olmak üzere tek tek yavaş yavaş geriye yukarı kaldırın. Egzersize bu hareketlerle başlamak uygundur. Eğer kollar karşılıklı uyum içinde olmazsa, bu hareket biraz zorlayıcı olabilir. Bebeği yüzükoyun yatırıp baş kısmı size dönük ve başparmağınız bebeğin avucunun içinde olacak şekilde bileklerinden kavrayın. Yavaş yavaş çok az olmak üzere ilk kaldırışı yapın. İlk kaldırışın zorlamadan yapılmasına özen gösterilmelidir. Daha sonraki kaldırışlarında bebeğin kasları ve başı, kendi isteği ve hareketi doğrultusunda, yetişkin yardımıyla yapılabilir. Özellikle bebeklerin baş kontrolü 2-3 aydan sonra başlar. Bu egzersizlerin uygulanması ile olası sinir sistemi gelişim geriliği de erken saptanabilir.

 

0-2 yaşındaki bebeğinize aşağıdaki hareketleri yaptırabilirsiniz: 0-6 ay yaş gruplarında genel olarak ebeveynlerin yaptırdıkları iki basit egzersiz önerilmektedir. Birincisi; sağa sola dönme egzersizleri (bebek sırt üstü yatırılarak bir bacağı diğer bacağının üzerinden öteki tarafa çevrilir ve dönmesine yardımcı olunur), ikincisi; çocuğun yerde yüzüstü yatar pozisyonda kolları üzerinde doğrulması ve bu şekilde sırt ve boyun kaslarının çalıştırılmasıdır. Bebeğin yerde kendi başına dönme egzersizleri yapmasına izin verilmelidir.

 

6-12 ay yaş gruplarında; bebeğin ayak tabanlarından desteklenerek emekleme pozisyonuna getirilmesi, denge kontrolünün gelişmesi ve kas gücünün artması açısından faydalıdır. Sağa sola tam dönüş egzersizleri bu dönemde de yapılmalıdır. 8 aydan sonra, oturan bebeğe kendisine doğru gelen topu tutması, yakalaması, sonra kendisi yuvarlaması gibi yerde topla yapılan egzersizler önerilebilir. Bu egzersizler bebeğin koordinasyon ve kas gelişimini desteklerken oyun becerisini de geliştirir.

Bebeğin avuç içinden ve el bileğinden tutarak, sağ kolu sol tarafa, sol kolu sağ tarafa çaprazlama şekilde germe hareketi yapın. Bebeklerin boyun ve kol kaslarını çalıştırmak için paraşüt refleksi denilen hareketleri yaptırın. Her kolu kendi tarafında yana ve yukarı doğru açın sonra tam tersi istikamette tekrarlayın. Bebekler için ilk 6 ayda en önemli noktalar, ileride ayakta durma, oturma ve başını tutması için kalça eklemlerinin çalıştırılmasıdır. Bunun için bacaklarını karnına doğru bastırarak aşağı doğru tekrar germe hareketi yaptırın. Bu hareket 5- 10 kez tekrarlanabilir. Diğer hareket de bacakların aynı anda yapılabildiği gibi tek taraflı olarak birinin karna doğru itilmesi diğerinin uzatılmasıdır. Bu hareket de günde 4-5 kez yapılabilir.

Bebekler 6. aydan sonra destekli ya da desteksiz oturabilir. Ancak egzersiz yaptırılan bebeklerde bu biraz daha erken olarak 4,5-5 ayda gerçekleşebilir. Genelde düzenli olarak egzersiz yaptırılan bebekler, 6-7. ayda desteksiz oturmaya başlar. Egzersizlerin annenin rahat ve sakin olduğu bir zamanda, hafif müzik eşliğinde yaptırılması idealdir. 1-2 yaş gruplarındaki bebeklerde; yürüme egzersizleri, denge kontrolünü sağladıktan sonra ayakla topa vurma, itme çekme faaliyetleri faydalı olur. 2 yaşa doğru tırmanma, hoplama zıplama gibi aktiviteler yapılmalıdır. Bu yaşlarda, saklambaç oyunu çocuğun algılama ve araştırma yeteneğini geliştirir.

 

Yaşına uygun egzersizleri ebeveyn desteğine rağmen yeterli seviyede yapmayan bebeklerde, bu durum kas ve kemik gelişimindeki bozukluk ya da gecikmelerin habercisi olabileceği için çocuk doktoru ile görüşülmesinde fayda olacaktır.

Kısaca özetlemek gerekirse; egzersiz bebek ve çocukluk döneminde özellikle kas gelişimini, eklem hareketlerini ve esnekliğini arttırma yönünde çok büyük katkı sağlar. Yeterli dozda yapılan egzersizler motor becerilerini geliştirmekle beraber belli bir disiplini de küçük yaşta edinmelerine yardımcı olur.

 

Kaynaklar; www.anneboyutu.com, Egzersiz ve spor fizyolojisi Prof. Dr. Necati AKGÜN 5.baskı 2.cilt 1994 ISBN 975-483-268-4,Fitness for Life Charles B. Corbin Ruth Lindsey 5. Edition 2005 ISBN 0-7360-4662-3,The effect of recreational physical exercise on depression and assertiveness levels of university students. (English) By: Tekin, Gülcan; Tayfun Amman, Muratlı,1996,Schurr, 1980, Gallahue, 1982b, Singer, 1980. Y.Sevim,Antrenman Bilgisi (1995),C.Açıkada,E.Ergen,Bilim ve Spor(1994),)* Prof. Dr. Sabiha Paktuna Keskin Pediatrist, Pediatrik Nörolog, 



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?