Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli

7 Şubat 2015, Cumartesi

     

Bu haftaki yazımızda egzersizi, toplumsal, eğitsel, boş zamanları değerlendirme, ekonomi, kültür ve yarışma boyutları ele almak istiyorum. Belki bu haftaki yazım ile yerel yöneticilerimize bir mesaj verebilirim diye düşünüyorum. Egzersiz yapmak bir kültür ve yaşam biçimidir. Bu yaşam biçimini tamamlayan, etkileyen ve sahip olduğu güçlerin bireylerde özelleşen bir bütünlüğü olan sporun insan yaşamına yön vermesinin bir anlamı vardır. Fakat unutmamak gerekir ki egzersiz, yaşamın bütünü değildir. Egzersiz yapmak sağlıktır, fakat sağlığa giden tek yol değildir. Ancak egzersizin sağlığa olan katkıları bilimsel verilerle ispatlanmıştır. Egzersiz yapanların nasıl daha sağlıklı, hareketli, bilinçli olduğunu geçen haftalardaki yazılarımızda vurgulamıştık. Egzersizin yaygınlaştırılması genel toplum sağlığının dolayısı ile genel nüfusun içersinde sağlıklı insan sayısının artmasını sağlayacaktır. Böylece sağlıklı ve mutlu bir il oluşmasına katkı sağlayacaktır.

Düzenli olarak egzersiz yapmak; ister performans, ister parkta yürümek ve koşmak olsun, birey ve toplumu biraya getirme, daha iyi yaşam kalitesi oluşturma ve sağlıklı olunması açısından yararlıdır. Bu nedenle 1975’ten itibaren UNESCO, egzersiz konusunda aktif rol oynamaya başladı. Bundan dolayı 1980’de “ Bütün dünya için egzersiz programı ” adlı bir rapor hazırlandı. Bu raporun amacı, insanların ilgisini egzersize çekmek suretiyle hayat seviyesini, sosyal faaliyetlerinin kalitesini yükseltmek ve suç işlemek gibi olumsuz eylemlerden uzaklaşmaktır. Yine başka bir genelge 1988 yılında çocukların sağlıklı gelişip büyüyebilmesi için günde en az bir saat egzersiz yapmayı öneriyor.

Sonuç olarak egzersiz hangi amaçla yapılırsa yapılsın etkili bir araç ve hacmi milyar dolarla ifade edilen bir endüstri dolayısıyla dünyada otomotiv sektöründen sonra en fazla istihdam sağlayan alan olarak karşımıza çıkmaktadır. O halde Yerel Yönetimler ve onların spor kulüplerinin bu olguda konumu nedir ve ne olmalıdır? İnsan hayatı coğrafi şartlar yani doğa ve toplum içersinde geçer. Bunlar çevresel şartlardır, birbirinden farklı özellikler taşır. Çevre sözcüğü, bizleri etkileyen tüm doğal nesne ve koşullarda, insan yapısı ve koşulları kapsayan, alt ve üst kurumlarıyla, toplumsal örgütlenmeyi içeren bir bütünü ifade etmektedir.

Kamuoyunun içinde şekillendiği sosyal çevre ise kültür ve insan grupları olmak üzere iki büyük ortamdan meydana gelir. Doğal ve toplumsal çevre içinde yaşayan insan, her iki çevreyle, karşılıklı ve sürekli bir alışveriş ve etkileşim içinde bulunur. Bunun sonucu olarak, bireyin davranışı üzerinde doğal ve toplumsal çevrenin etkisi görülür. Sosyal çevreyi oluşturan şartları, fiziksel, toplumsal ve kültürel olarak ayırabiliriz. Daha açık bir ifade ile ailemiz, mahallemizdeki insanlar, iş yerimiz, kentimiz hatta kullandığımız çok sayıdaki teknolojik alet yaşamamızda etkileri olan sosyal çevremizdeki unsurlardır.

Özellikle 6-10 yaş çocukların gelişime egzersizle sağlanan katkı çok önemlidir. Çünkü çocuklarımız kendini hayatın merkezi olarak görme ve algılama döneminden, dış denetime bağımlılık “Öz disiplin geliştirme” dönemine geçişi yaşarlar. Bu dönem insan yaşamında “Kritik dönem” yaşam boyu değişmeyen “İz bırakma dönemi”dir ve geniş bir sosyal çevreye geçiş yaşanır. Bu dönemde çocuğa, sorumluluk alma, işbirliği yaparak çalışma, kendini yönetme, zamanı iyi kullanma, kendine güvenme, planlı çalışma, sabırlı olma, yaptığı işten zevk alma, kendini ifade edebilme gibi becerileri kazandırma fırsatı vardır. Gençler açısından da 10-17 yaş soyut düşünmenin belirginleştiği, özgürlük, ahlak, erdemlilik gibi temel değerlerin ve estetik algının geliştiği dönemlerdir. İlköğretim çağından başlayan “beden eğitimi ve spor eğitimi” bu özellikleri kazandırmada önemli katkılar sağlayabilir. Sosyal çevre, ihtiyaçlar dizisinde tatmini etkileyen veya ihtiyaçları sıralayan bir faktör olarak rol oynar. Çevrenin ihtiyaçlara verdiği önem ölçüsünde ihtiyaçların bir kısmı değişikliğe uğrar. Bütün bu gerçeklerden hareketle yaşadığımız ve çalıştığımız yerleşim birimlerinin yönetiminde yetki ve sorumluluk taşıyan belediyelerin yaratacakları kamuoyu hem kent insanının yaşam kalitesini belirleyecek hem de yönetimlerinin devam edip etmemesini etkileyecektir. Gelişmiş demokrasilerin vazgeçilmez unsurlarından biri de yerinden yönetimdir. Bu noktada yerel yönetimler gün geçtikçe her alanda daha etkin ve daha önemli bir hale gelmektedir. Dünya sağlık örgütü bünyesindeki “Sağlıklı Şehirler Ağı”nın V. Faz çalışmalarının ana temaları bilindiği gibi;

 

*​ Sağlıklı Yaşlanma

*​ Sağlıklı Şehir Planlaması

*​ Sağlık Etki Değerlendirmesi

*​ Fiziksel Aktivite & Aktif Yaşamdır.

 

Bu nedenle gerek sağlıklı yaşlanma konusu, gerekse fiziksel aktivite ve aktif yaşam konusu yerel yönetimleri doğrudan ilgilendiren bir konudur. Yerel yönetimler gerek gelişme çağındaki çocuk ve gençlerin sağlıklı bireyler olma noktasında, gerekse yetişkin ve yaşlıların daha uzun, daha sağlıklı ve kaliteli bir yaşam sürmeleri noktasında önemli bir görevi üstlenmişlerdir. 2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun Büyükşehir Belediyelerine ait görevler kısmında 3. bölüm 67 madde “m” bendinde şu ifade yer almaktadır:

“Büyük şehrin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek., gerektiğinde amatör spor kulüplerine malzeme vermek, gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara Belediye Meclis kararıyla ödül vermek.

BELEDİYELERİN SPOR KULÜPLERİ

Hemen tüm belediyeler bütçe olanakları çerçevesinde bu görevlerini yerine getirmektedir. Bunun yanında belediyeler sayıları giderek artan şekilde spor kulüpleri de kurmaya başlamışlardır. Bu kulüplerin tüzüklerinde yer alan amaç ve faaliyet alanları incelendiğinde genel olarak şu maddeler göze çarpmaktadır;

1- Belediye mensuplarının ve bakmakla yükümlü oldukları aile efradının spor faaliyetlerini yönlendirmek.

2- Şehir gençliği ve çocuklar için spor yarışmaları ve sportif eğitim çalışmaları yapmak.

3- Gençlerin sportif gelişimlerini sağlamak, ruhsal ve bedensel olarak sağlam gelişmeleri için katkıda bulunmak.

4- Spor eğitimini ve ahlakını geliştirmek.

5- Üyeler arasındaki sevgi dayanışmayı arttırmak.

6- Üyelerine ve gençlere çeşitli spor branşlarını, kültürel etkinlikleri yapma olanağını sağlamak.

Ancak mevcut belediye spor kulüplerinin çalışmaları değerlendirildiğinde genelde performans sporuna ve profesyonel spora dönük çalışmaların daha ağır bastığına tanık olmaktayız. Bu durumda da belediye personeli ve çocuklarının ya da yerel halkın çocuk ve gençlerinin spor takımlarında yer bulması kolay olmamaktadır. Değişik branşların liglerinde yer alan bazı belediye spor takım kadroları ise tamamen transferlerle başka şehirlerden gelen sporculardan oluşmaktadır ve halk tribünlerde seyirci olarak yer almaktadır. Üstelik bu düzeydeki takımların eğitici kadroları da transferlerle sağlandığından yerel istihdama katkı sağlamadığı gibi maliyet de yüksek olmaktadır. Profesyonel spor elbette önemli bir reklam aracıdır ve sponsor bulma kolaylığı vardır ama sporda şampiyonluk garantiye alınamadığından başarısızlık durumunda yerel yönetimler çoğu zaman yerel halkın öfkesiyle karşılaşmaktadır. Özellikle gerçekçi hedefler dışında halka büyük sözler veren belediye başkanları maçlarda istifa davetlerine muhatap olabilir.

Bir belediye başkanı özellikle her hafta medyada yer bulan bir futbol takımının da başkanıysa tüm ülkede hem ismen hem de görsel olarak tanınmaktadır ama oy isteyeceği kesim yerel halktır. Bu kesim çocuklarını kötü alışkanlıklardan uzaklaştıracak, yaşlısı, genci, engellisiyle herkese kendini gösterebilecekleri sportif aktivite olanakları sağlayan yönetimleri destekleme eğilimlerindedir. Özellikle göç alan bölgelerde sosyal uyumun sağlanması, yeni gelenlerin kendini o bölgeye ait hissetmesinin bir yolu da kendilerine sağlanan sportif olanaklardan yararlanabilmeleri ve yerleşim birimlerinde yer alan spor tesislerinde iş bulabilmeleridir. Elbette bunu başarıyla gerçekleştiren belediyeler de bulunmaktadır. Yaz spor okulları uygulamalarını hayata geçiren belediye spor kulüplerinin sertifika dağıtım günlerindeki kalabalık ve neşeli törenler bunun bir göstergesidir.

Yukarıdaki bilgi ve tartışmalar ışığında belediye spor kulüpleri

faaliyetleri için öneriler şu şekilde sıralanabilir:

1-​ Bölgesindeki ilköğretim okulları öğrencilerini beden eğitimi öğretmenleriyle işbirliği yaparak testlerden geçirmelidir.

2-​ Test sonuçlarına göre çocuk ve gençlerin uygun branşlarda alt yapı çalışmalarına katılmasını sağlamalıdır.

3-​ Kendi alt yapı çalışmalarından yetişecek sporcularla takım kadrolarını oluşturmalıdır.

4-​ Yaz ve kış spor okulları faaliyetleri ile isteyen her çocuğun tercih ettiği branşla tanışmasına ve kendini denemesine fırsat yaratmalıdır.

5-​ Önemli olanın centilmence bir mücadele olduğu, kazanmak değil, katılmak olduğu spor müsabakaları organize etmelidir.

6-​ Belediye personeli ve yerel halka yaşam boyu spor aktiviteleri için mekan ve uzman eğitimciler sağlamalıdır.

7-​ Görevli eğitici personelin bilgi yenilenmesi açısından eğitilmesini ve bilimsel toplantılara katılmasını sağlamalıdır.

8-​ Bölgelerindeki spor kulüplerine, büyük bütçeli takımlar kurarak rakip olmamalıdır.

9-​ İlinde bulunan Beden Eğitimi Spor Yüksek Okuluyla işbirliği içersinde olmalıdır.

10-​ Bağlı bulunduğu ilde bulunan GSİM teşkilatıyla çok sık iş birliği içersinde olmalıdır.

KAYNAKLAR:Gezgin ,M.F. , Amman , T., “Temel Eğitimde Yararlılık Açısından Spor Olgusu ” , Eğitim Kurumlarında Beden Eğitimi ve Spor II.Ulusal Sempozyumu Kitabı , Milli Eğitim Basımevi sf. 233-236 ,1994 , ANKARA**Kılcıgil ,E,Sosyal çevre –Spor İlişkileri , Bağırgan Yayımevi ,sf. 9 ,1998 , ANKARA***GSGM, Herkes İçin Spor Federasyonu El Kitapçığı ,2005 , ANKARA****Daniels ,A.S., The Study of Sport as An Element of Culture , Sport , Culture and Society a Reader an the Sociolagy of Sport , ( ed.John W.Lag , Gerald S.Kenyan ) , The McMillian Company , p.17 ,1969 , U.S.A***Başar ,E. , Eğitim Sosyolojisi Eğitimin Toplumsal Temelleri , Eser Matbaası sf.16-17 , 1994 , SAMSUN****Onat , E. , Mekansal Düzenin Kuruluşu ve Mimarlıkta Tasarlama Üzerine Kavramsal Bilgiler , A.D.M.M.A. , Geliştirme Derneği Yayınları No:11, sf. 1,1982 ,ANKARA****Köknel , ö. , Özuğurlu , K. ,Tıpta Ruhbilim , Bozak Matbaası , sf.114-115, 1980 ,İSTANBUL ****Göka , E. , çocuk ve çevre , TC. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı Yayınları No:34 Kılıçaslan Matbaacılık , sf. 9-19 ,1980 , İSTANBUL***Kasap, H., Olimpik Eğitim ve Spor Kültürü Seminer konuşması, 8.Uluslararası Spor Bilimleri Kongresi, 2004, ANTALYA

Delican , M. , Verimlilik ve Verimliliği Etkileyen Ekonomik Teknolojik , Sosyo- Kültürel Faktörleri , İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü , Yüksek Lisans Tezi , sf.218 , 1986 , İSTANBUL 



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?