Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?

10 Eylül 2015, Perşembe

     

Bu hafta birçok kez tarafıma mail yoluyla sorulan bir soruya açıklık getirmek istedim. Egzersiz yapmak adet kanamasını geciktirir mi? Ya da ağır egzersiz yapmak düzensizliğe neden olur mu? Son olarak da sporcuların performansını etkiler mi?

Günlük egzersiz çalışmalarına alışan kadınların çoğu adet günlerinin azaldığını ve daha az ağrı çektiklerini belirtiyorlar. Düzenli olarak egzersiz yapanlarda bazı fizyolojik değişiklikler oluşur. Bu değişiklikler genellikle her iki cinste de benzerdir. Fakat bayanlarda doğal olarak farklı bazı jinekolojik faktörler görülür. Bunların en önemlisi; adet kanaması ve gebeliktir. Yapılan birçok bilimsel araştırmalar da egzersiz aktivitelerin adet kanamasının kesilmesine neden olmadığını göstermektedir. Fakat yapılan egzersizin türüne göre bazı farklılıklarla karşılaşmak da mümkün. Yapılan bilimsel bir araştırmada dayanıklılık sporları ile ilgilenen bazı kadın atletlerin adet düzenlerinin bozulduğu görülmüştür. Bunun nedeni henüz bilinmemekteyse de günlük çalışmalara alıştıktan sonra kadınların çoğu adet günlerinin azaldığını ve daha az ağrı çektiklerini söylemişlerdir. Uzun mesafe antrenmanı yapan kadın sporcular incelendiğinde de % 19’unun düzensiz adet kanamasına sahip olduğu saptandı. Yine bunun yanı sıra daha önce hiç adet göremeyen maratoncu kadın atletlerin daha sonra normal doğum yaptığı da görüldü.

Adet kanamasına başlama yaşı Amerikalı bayan atletlerde atlet olmayanlara oranla daha yüksek olduğu yapılan bilimsel çalışmalarla ispatlanmıştır. Kolej ve lisedeki atletlerin adet kanamasına başlama yaşları atlet olmayanlardan, aynı şekilde olimpik atletlerin de lisedeki atletlerden daha yüksek olarak görülmüştür. Bu sonuçlar şunu gösteriyor; adet kanamasına başlama yaşının gecikmesi sporcunun performans seviyesini belirlemektedir. Yapılan birçok araştırma derecesi yüksek yüzücü ve atletlerin adet kanamasına başlama yaşının onlardan zayıf rakiplerinden daha geç olduğunu göstermektedir. Diğer bir yandan adet kanaması başlama yaşının Macar atletlerde performansa çok az etki ettiği görülmüştür. Bir başka çalışmada İsveçli yüzücülerde ise sporla uğraşmayanlara oranla adet kanaması daha erken başlıyor. Oysaki diğer genç yüzücülerde (10-12 yaş) cinsel olgunlaşma daha ileri yaşlarda oluşuyor. Yapılan bu araştırma sonuçlarına göre değişik adet kanaması yaşının değişik müsabaka seviyeleri ve değişik ülkelere göre farklılıklar gösterdiği söylenebilir. Ancak adet kanaması geç başlayan bayanlarda atletik performansta başarılı olmak daha kolaydır. Geç olgunlaşan bayanlarda uzun bacaklar, dar kalçalar, daha az ağırlık ve daha az vücut yağı bulundurdukları ispatlanmıştır. Diğer bir yandan, yüzmede erken olgunlaşma daha fazladır. Çünkü daha büyük kuvvet ve vücut yağı yüzme performansını artırmaktadır. Genelde egzersizler adet düzensizliği hastalıklarını önemli derecede etkilemez. Fakat jimnastik, uzun mesafe koşusu yapanlar ve balerinlerde bu durum biraz değişiktir. Örneğin erken yaşta uzun mesafe koşusu yapanların üçte birinde adet görmeme risk oluşmaktadır. Antrenmanlar sırasında ve yarışma sezonunda adet gecikmesi ve düzensizliği olur. Ayrıca kronik egzersizler sonucu azalan vücut ağırlığı ve psikolojik stres de adet kanamasının gecikmesine neden olur. Vücut yağ depolarını azaltarak fazla miktarda kilo kaybının adet görmemeyle ilişkisi vardır. Birçok bayan atletin, özellikle orta ve uzun mesafecilerin ve jimnastikçilerin yağ depoları atlet olmayanlardan daha azdır ve bu yüzden adet görmeme ihtimalleri yüksektir. Fakat bu sonuçların her bayan için geçerli olduğunu söyleyemeyiz. “Ayrıca egzersizlerin kesilmesi durumunda ne olur?” sorusuna net cevap vermek de şu an için pek mümkün değildir. Fakat yüzücüler üzerinde yapılan bir araştırmada antrenman ve yarışma döneminin ertesinde adet düzeninin normale döndüğü gözlenmiş.

Pekâlâ, adet kanaması performansı etkiler mi?

Bu soruya daha önceki yazılarımda değinmiştim ama tekrar sorulunca kısaca açıklamak istedim. Genel olarak genç atletlerin çoğu adet kanamasından etkilenmemektedir. Fakat burada bireysel farklılıklar dikkate alınmalıdır. Yapılan araştırmalar tenis ve kürekçilerin performansının bu dönemde oldukça zayıf olduğunu ortaya koymuştur. Yüzücüler, atletler, basketbolcu ve jimnastikçilerin performansları ise uzun mesafecilere göre yüksektir. Kısa mesafe koşan atletlerin performansları ise adet kanaması döneminde diğer sporcular kadar etkilenmemektedir. Hatta adet döneminde yüzme ve atletizmde altın madalya alan bayan sporcular bile bulunmaktadır. Adet kanaması döneminde yapılan egzersizlerin sakıncalı olduğunu öne sürenler olduğu gibi, hiçbir sakıncasının olmadığını iddia edenler de vardır. Ayrıca bu dönemden dolayı kendini rahatsız hisseden hiçbir bayan sporcu da antrenman ya da yarışmaya zorlanmamalıdır.

Sonuç olarak adet kanaması ağır ve uzun süreli egzersizlerde düzensizliğe neden oluyor. Ancak performansı etkilemesi konusunda çelişkiler hala sürmektedir. Siz egzersizi düzenli olarak performans niteliğinde değil de sağlık için yaparsanız hiçbir sakıncası yoktur. 



Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?