Dr. Öğretim Üyesi Ali GÜREŞ

Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri

4 Ocak 2013, Cuma

     


Ülkemizde ve dünyada gençler arasında vücut geliştirme tutkusu giderek yaygınlaşıyor. Bu haftaki yazımda yapılan yanlışların ve kullanılan ilaçların gençleri nasıl bir felakete sürüklediğini sizlerle paylaşmak istedim. Yapılan birçok araştırmada yaşları 16 ile 30 arasında değişen gençlerin bu konuya ilgisi son 5–6 yılda 3–4 kat arttığını ortaya koymaktadır. Maalesef gençler, bir an önce kaslı vücuda sahip olabilmek için çeşitli testosteronlar, hormon, Creatinemonohydrate L-Carnitine ve daha birçok ilaç kullanılıyor. Bunların kimisi spor salonlarından, kimisi de sokak satıcılarından temin edilmektedir. İnsan vücudunun dengesini bozarak kasları şişiren ilaçlar, kısa sürede organların iflasına sebep oluyor. Bu durumun son örneği Kocaeli'nde yaşandı. Büyükşehir Belediyesi Sağlık Daire Başkanlığı'nda görevli veteriner hekim Batuhan Tayfun (33), yaklaşık 10 yıl önce vücut geliştirme sporuna başladı. Aynı zamanda hormon ilaçları da alan Tayfun, geçtiğimiz salı günü geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Yapılan otopside hormona bağlı olarak kalbinin normalden 3 kat fazla büyüdüğü, akciğer, karaciğer ve böbreklerinin tahrip olduğu tespit edildi. Genç veterinerin annesi, oğlunun her gün kendisinin dahi bilmediği ilaçlar aldığını söyledi. Tayfun’un ölümü hormonların satışını ve kullanımını tartışmaya açarken, uzmanlar ölümcül riskler taşıyan bu ilaçların ülkeye kaçak yollardan girdiğini, özellikle yarış atlarına daha hızlı koşmalarını sağlamak amacıyla verildiğini anlatıyor. Besicilik sektöründe yaygın olarak kullanıldığı için bu ilaçların ruhsatlandırma işleminden Tarım Bakanlığı sorumlu ve Sağlık Bakanlığı’nın denetiminin dışında kalıyor.
Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Doç. Dr. Yavuz Nak, ‘steroid’ adı verilen bu tür ilaçların birçoğunun kullanımının yasak olduğunu vurguluyor. Dolaşım sisteminde kalıcı bozukluklara yol açan hormonların, kalp krizi riskini artırdığının da altını çiziyor. Diyetisyen Deniz Güzeltaş, Sağlık Bakanlığı’nın ‘doping’ içerikli ilaçlara onay vermediğini belirtirken, Kocaeli Eczacılar Odası Başkanı Sinan Usta, bakanlığın konuyla ilgili bir kontrol mekanizması oluşturmasını istiyor. Bu ürünler sadece profesyonel sporcular tarafından değil, daha güzel ve kaslı bir vücuda sahip olmak isteyen gençler tarafından da kullanılıyor. Son yıllarda özellikle büyük şehirlerde çoğalan spor salonları ise gençler için tam anlamıyla bir para tuzağı. Bu spor salonlarında gıda takviyeleriyle ilaçlar, belli bir eğitime sahip olmayan kişiler tarafından tavsiye ediliyor; üstelik kaçak ve bakanlık izni olmayan ürünler spor salonlarına giden gençler tarafından büyük talep görüyor. Vücut geliştirme sporcuları ve spor hekimleri, kolaylıkla bulunan bu ürünlere dikkat çekiyor.Söz konusu ilaçların kullanımı spor salonlarında başlıyor. Bu salonlara daha kaslı bir vücuda sahip olmak için giden gençler, bir süre çalıştığında kasların hızlı gelişmediğini görünce görevlilerden yardım istiyor. İsmini vermek istemeyen spor salonları sahipleri ve hocaları, bu süreci şöyle anlatıyor:“Çok spor yaparak vücut birden gelişmiyor. Müşteriler de kısa sürede vücutlu bir yapıya kavuşmak istiyor. Bu durumda ilaç almasından başka bir çaresi yok. Biz de elimizdeki ilaçlardan tavsiye ediyoruz. Kullanma şeklini öğretiyoruz. Çoğu zaman spor salonunda bu ilaçları veriyoruz. Şimdiye kadar da hiçbir şikâyetle karşılaşmadık. Bu ilaçlar yasak değil, her yerde satılıyor.”
Spor eğitim uzmanları ve doktorlar bu tür ilaçların sağlık açısından zararlı olmasına rağmen denetimden uzak, kontrolsüz bir şekilde kullanıldığını bildiriyor. Genellikle yurtdışından kaçak yollarla getirilen ilaçlar, daha çok hayvancılık sektöründe kullanıldığı için ruhsatlandırma işleminden Tarım ve Köyişleri Bakanlığı sorumlu. Kutusu 25 ile 500TL arasında değişen ve ‘testosteron ve anaboliksteroid’ adıyla satılan bu ilaçlar, başta spor salonları olmak üzere birçok yerde bulunuyor. Bunun için bitkisel büfeler açılıyor. Tabelalarına ‘sağlıklı yaşam’ vaadini büyük puntolarla yazan yerler, kendilerine gelen müşterilerin isteğine göre ilaç veriyor. Ancak ilaçları verenlerin hiçbir sağlık bilgisi yok. Kimisi, ek gelir elde etmek için ilaçları sokakta kartvizit dağıtarak pazarlıyor.“Doping için atlara verilen ilaçları insanlar bile kullanıyor”. Bu ilaçlarının çoğu tehlikeli olduğu için satışının yasaklandığını belirten Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Doç. Dr. Yavuz Nak, bu gruba giren bazı ilaçların hayvanlarda, özellikle yarış atlarında doping için kullanıldığına işaret ediyor. Bunun insanlar tarafından kullanılmasının çok tehlikeli olduğunu vurgulayan Yavuz Nak, ilaçların insan vücudunda hemen değil, uzun süre sonra etkisini gösterdiğini aktarıyor. Nak şu bilgileri veriyor: “Bu ilaçlar çok fazla oranda protein içeriyor. Kullanılmasından sonra dolaşım sistemini bozuyor. Dolaşım sistemindeki tüm organları dengesiz büyütüyor. Sistemin dengesi bozulunca zamanla ortaya önüne geçilmeyen büyük sorunlar çıkıyor.”
Bütün vücut geliştirme ilaçlarının zararlı olmadığını ifade eden diyetisyen Deniz Güzeltaş’a göre, Sağlık Bakanlığı’nca onaylı ilaçların uzman kontrolünde kullanımının herhangi bir yan etkisi yok. Güzeltaş, “Tarım Bakanlığı’nın onay verdiği ilaçların içinde ne olduğu bilinmediği için zararlı ve yan etkileri ortaya çıkıyor. Oysa Sağlık Bakanlığı’nın onayladığı ilaçların içeriği biliniyor ve nasıl kullanılacağı neye yarayacağı ispatlanmış durumda.” diyor. Hormon ilaçlarının çoğunun insan vücuduna zarar verdiğini ve bunun yıllardır bilinmesine rağmen herhangi bir tedbir alınmadığını belirten eczacı Sinan Usta ise bu ilaçların denetiminin Tarım Bakanlığı yerine Sağlık Bakanlığı tarafından yapılması gerektiğini savunuyor. Bu ilaçların içlerinde sağlığa ciddi boyutta zarar verenlerin bulunduğunu belirten Usta, “Ne kadar kullanılacağını bilmeden, daha fazla kas yapmak için daha fazla dozda alınıyor. Bu kötü sonuçlar doğuruyor.” diyor. Türkiye’de satışı yasak, yurda kaçak getiriliyor. Yurtdışında reçeteli satıldığı halde Türkiye’de her yerde kolaylıkla bulunan bazı ilaçlar kaslı bir vücut vaat ederken ölüme sebep olabiliyor. Sporcuların kullandığı gıda takviyeleri artık marketlerden spor salonlarına pek çok yerde satılıyor.‘Kas yapan, enerjiyi artıran, yağ yakımını hızlandıran’ bu ürünler, bilinçsiz kullanıldığında tehlike saçıyor. Reçetesiz satılan bu ürünler, böbrek hastalıklarından cinsel rahatsızlıklara kadar pek çok soruna sebep oluyor, ölüme götürebiliyor. Türkiye’de yasak olduğu halde internet üzerinden sipariş edilen ürünler de her geçen gün artıyor. Uzun süre kullanıldığında erkeklerde göğüsleri büyültüyor, kadınlarda kıllanmaya yol açıyor. Bu sebeple Tarım ve Köyişleri Bakanlığı onayı olmayan ürünlerin kullanılmaması gerekiyor.
Sevgili gençler kas kütlesi artışı eşittir hayvansal protein, et, süt, yumurta eşitlemesi çok bilinen ancak doğru olmayan bir ezberdir. Yoğun spor yapanlar, atletler, özellikle vücut geliştirme sporu ile ilgilenenler kaslarının gelişmesi için mutlaka ilave proteine ihtiyaçları olduğunu düşünürler. Oysa hiç hayvansal protein almadan bile güçlü kaslara sahip olmak mümkündür. Prof. Dr. ColinCampbell’ın uzun yıllar süren “ChinaStudy” çalışması fazla proteinin kanser riskini artırdığını kesin olarak göstermiştir. “Kanser riskinin artması önemli değil yeter ki vücudum güzel olsun” demiyorsanız bırakın ekstra protein desteği almayı günlük et tüketiminizi bile sınırlamanızı öneririm. Fazla protein böbrekler için ekstra yük yapar, üre ve ürik asit gibi atık maddelerin artmasına neden olur, tansiyonu yükseltir. Protein destekleri içinde en çok “creatin” amino asidi kullanılır, bu maddenin gerçekten kas kütlesini artırıcı rolü vardır. Buna karşılık dışarıdan creatin alımının vücudun kendi creatin üretimini durdurma/tembelleştirme tehlikesi de vardır. Protein desteklerinin bir diğer tehlikesi kan asiditesini artırmasıdır. Bu da kemiklerden kana fazladan kalsiyum verilmesine neden olarak kemik erimesi yapar. Protein desteklerinin son bir yan tesiri de böbrek taşı oluşturma riskidir. Kalp krizi riskini artırmaktadır. Buradan bilinçsiz ilaç kullanan tüm gençleri uyarmak istiyorum: ‘birkaç kişiye daha güzel görünmek için gelecek yıllarınızı ve yaşamınızı tehlikeye atmayın!’. Sağlıkla ve ilaçsız egzersiz dolu günler diliyorum. 


Yazarın Tüm Yazıları
EGZERSİZİN SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARINA ETKİSİ
Egzersiz Esnasında Sıvı Kaybının Etkileri Nelerdir?
EGZERSİZ VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNE ETKİSİ
KADINLAR NASIL EGZERSİZ YAPMALIDIR?
KORONAVİRÜS VE EGZERSİZ
Vertigo Hastaları Nasıl Egzersizler Yapmalı?
Basit Egzersizlerle Sağlığınızı Koruyun
Jamaika Atletizm Sırları
Okul ve Egzersiz
Fibromiyalji ve Egzersiz
ALİ GÜREŞ KÖŞE
Genç kalmanın sırrı; aerobik egzersiz
Mahalli idareler sağlıklı yaşamın neresinde?
Rahatlatan egzersizler
Haydi zumbaya
Astım ve Bronşit Hastalarına Egzersiz Önerileri
Nabızla egzersiz
Ali Güreş köşe yazısı
Karın Sıkıştırma Egzersizleri
Egzersizle yaşlanma geciktirilebilir mi?
Kalp hastalıkları ve egzersiz
Egzersiz Yap Sivilcelerden Kurtul
Egzersiz ve romatizma
Cilt Güzelliğiniz İçin Egzersiz Yapın
Egzersiz ve beyin sağlığı
Egzersiz ve Bel Fıtığı
Koşu ve Yürüyüş İçin Öneriler
Çocuklarda fiziksel aktivite
Kegel Egzersizleri
Egzersiz ve Depresyon
Egzersizle Omuz Çökmesi ve Ağrısından Kurtulun
Karın Yağları ve Egzersiz
Egzersiz Yapmak Adet Dönemini Geciktirir mi?
Anemi ve Egzersiz
Her derde deva
Bacaklar için egzersiz
Egzersiz ve Oruç
Kadın ve egzersiz
Doğru Kardio Egzersizleri
Kalça kaslarını kuvvetlendirme egzersizleri
Hangisi faydalı? Koşu mu yoksa yürüyüş yapmak mı?
Egzersiz ve Romatizma
Egzersiz yap selülitten kurtul
Egzersiz hangi saatlerde yapılmalıdır?
Okul ve spor
Kabızlık ve Egzersiz
Spor kültürünün oluşmasında yerel yönetimlerin rolü
Tansiyon Hastaları Nasıl Egzersiz Yapmalı
Kilo Almak İstiyorsan Egzersiz Yap
Yerel Yönetimlerin egzersiz politikaları var mı?
Solunum Sistemimiz ve Egzersiz
Yerel Yönetimler Spor Aktivitelerini Desteklemeli
Egzersiz ve sigaranın etkileri
Egzersizin bulaşıcı hastalıklar üzerindeki etkisi
Spor Bilinci Yaratmak
Egzersizin Cinsel Sorunlar Üzerine Etkisi
Karaciğer Yağlanması ve Egzersiz
Egzersiz ve Doğru Nefes Alma
Egzersizin Testosteron ve Kas Gelişimine Etkisi
Kalp Sağlığınız İçin Dans Edin Lütfen!
Egzersiz Sırasında Kan Şekerinin Düşmesi
Göğüste Kireçlenmeye Karşı Egzersiz
Boyun ve Sırt Ağrıları İçin Pilates
Bayanlarda Ağırlık Çalışmasının Önemi
Esneme Egzersizlerinin Önemi
Tantra Egzersizleri ve Cinsel Performans
Egzersiz ve serotonin (Mutluluk)
Vücut Geliştirme ve Ergojenik Yardımcılar
Egzersiz yaparken sıvı kullanımı
Rahatlama egzersizleri
Düzenli Egzersiz Kalbinizi Nasıl Etkiler?
Hareketsiz yaşamın riskleri
Çocuklarda egzersiz ve hareket eğitimi
Sağlığınız için basit hareketler
Romatizma hastaları egzersiz yapabilir mi?
Düztabanlık ve ayak ağrıları için egzersizler
Farklı Zeminde Koşmalıyız
Regl döneminde uygun egzersiz
Çağın hareketsizlik sorunu var
Egzersizin stres üzerindeki etkisi
Yavaş Tempolu Aerobik Egzersiz Gençleştiriyor
Ülseratif kolitli olan hastalar egzersiz yapabilir mi?
Egzersiz yapmak kolesterolü düşürür mü?
Bayanlarda kol arkası sarkmalarını önleyici egzersizler
Egzersizin Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkisi
Beliniz için egzersiz dönemi
Egzersizin beyin sağlığı üzerindeki etkisi
Topuklu ayakkabıların yarattığı hasar
Egzersiz göğüs sarkmalarını engelliyor mu?
Kasık fıtığı için egzersiz önerileri
Parkinson hastaları egzersiz yapabilir mi?
Egzersizin migren üzerindeki etkisi
Yaşlılık döneminde egzersiz ve riskleri
Vücut geliştirirken yaptığımız hatalar
Egzersiz Yapmak Gribe Yakalanmayı Azaltıyor mu?
Egzersizle sırt ve bel ağrılarından kurtulun
Bayanlarda kalça sıkıştırma egzersizleri
Egzersizin Psikolojik Etkileri
Hamilelikte Egzersizin Bebeğin Beyin Gelişimine Etkisi
Çocuğunuzun Kalbi Egzersize Ne Kadar Hazır?
Karın kaslarına yönelik egzersiz önerilerimiz
Zayıflama Uğruna Sağlığınızdan Olmayın
Farklı Ortamlarda Egzersiz ve Yükselti
Egzersizin Selülit Üzerine Etkisi
Egzersiz krampları
Yoğun Egzersizin Hormonlara Etkisi
Kas geliştiren ilaçların zararları
Duruş Bozukluğu İçin Egzersiz Önerileri
Egzersiz bunamanın ilacıdır
Vitaminler egzersizin etkisini azaltıyor mu?
Egzersizin beyin üzerine etkisi
Bebeklere egzersiz yaptırılır mı?
Soğuk havalarda egzersiz yaparken dikkat
Cumhuriyet Döneminde Spor ve Atatürk
Egzersiz yapmak gençleştirir mi?
Bayan Sporcuların Kabusu: Regl Döneminde Performans düşer mi?
Fiziksel aktivite yapma alışkanlığı edinme
Zencilerin performans üstünlüğü genetik mi?
Pilates yapmak zayıflatıyor mu?
Olimpiyatları neden kaybettik?
Egzersiz Kaliteli Yaşamın İlacıdır
Egzersizin Kas Hastalığına Etkisi
Egzersizde Ergojenik Destek Nedir?
Kalbinizi Egzersiz Yaparak Koruyun
Ankilozan spondilit Hastaları Ne Tür Egzersizler Yapmalı?
Oruçlu iken egzersiz yapılır mı?
Hamilelikte egzersiz yapılır mı?
Sıcakta fiziksel aktivite yapmak.
Regl Döneminde Egzersiz Yapılır Mı?
Lenf Ödemde Egzersiz Yapmak
Bayanlar için Yağlarından Kurtulma Önerileri
Çocuklarda Denge Gelişimi
Yaz Spor Okulları
Fiziksel Aktivite Esnasında Yapılan Yanlışlar
Göbek yağlarından kurtulmanın şifresi
Gençlik ve Spor Bayramı ile Ulusal Spor Politikası
Fiziksel aktivite beyin hücrelerini yeniliyor
Fiziksel aktivite ve zihinsel gelişim
Bırakın çocuklar oynasın
Muhteşem Tibet’in Beşlisi Nedir?
Ergenlik dönemde neden fiziksel aktivite yapılmalıdır?
Fiziksel aktivitenin osteoporoz üzerine etkisi
Hangi Egzersizler Büyüme Hormonunu Tetikler?
Fiziksel aktivite meme kanseri riskini azaltır mı?
Çalışma hayatında fiziksel aktivite
Yağlardan kurtulmak için şifreler
Aktivitenin psikolojik etkileri
Hangi fiziksel aktivite hangi hastalığa iyi geliyor?
Fiziksel aktivitenin iskelet sistemi üzerine etkileri nelerdir?
Egzersiz yapılan zemin ve kullanılan ayakkabı nasıl olmalıdır?
Çocuklar için hangi fiziksel aktiviteler boy uzatır?
Neden Sporcular Doping Kullanma İhtiyacı Duyarlar? Zararları Nelerdir?
Sporcular neden aniden ölüyor?
Müsabakalardan önce sporcular cinsel ilişkide bulunmalı mı?
Vücut Geliştirmede Kullanılan İlaçların Metabolizma Üzerine Olumsuz Etkileri
Yorgunluğa karşı fiziksel aktivite iyi gelir mi?