YILLARDIR YAŞADIĞIMIZ ÇEVRE SORUNLARI

Sürekli okuyucularım bilirler; çevre hassasiyetim fazladır ve bu konularda çok fazla yazılar yazdım. Özellikle de önceki gazetem Söke Ekspres’te tam otuz yıl belli aralıklarla bu hassasiyeti dile getiren yazılarım oldu. Bir işe yaradı mı derseniz; zaman zaman olumlu sonuçlar aldığım da oldu ama, genelde üzerlerine alınan pek olmuyordu. Hatta bir ara bu konularla ilgili yerel televizyonlarımızda programlar yapıp konuklar da ağırlamıştım. Umduğum sonuçları alamayınca mahkemelere gittiğim bile oldu da bu konularda genellikle hep hayal kırıklıkları yaşadım.
*
Söke’de bulunan Batı Söke Çimento fabrikası bu hayal kırıklıklarımdan biridir. Yapımı 1960 yılı öncesi başlayan, 1960 ihtilaliyle yapımı bir süreliğine durdurulan bu fabrika 1964 yılında üretim başladı. Sökeliler adeta bayram ettiler, istihdam sağlanacak ve eve ekmek girecek diye. O zamanlar çevre sorunları pek bilinmez ve önemsenmezdi. Böylece fabrika da üretimle birlikte zehirlerini açmaya başladı. Havaya savurduğu çimento tozları Sökelilerin solunum yollarını tahrip edip akciğer hastalıklarını patlatırken doğa sanki yaşadıklarımızı ve de yaşayacaklarımızı gözlerimize sokuyordu.  
Şu anda NOVADA alışveriş merkezinin bulunduğu yerler bahçelikti. İncir ağaçlarının yaprakları üzerinde özellikle sabahları oluşan çiğ ıslaklıkları havadan gelen çimentoyla betonlaşıp bembeyaz olurdu. O yapraklar boyunlarını büker de bizim insanımız tehdit ve tehlikeyi fark etmezdi. Solunan çimento tozları burnumuzdan solunum yoluyla girerken nemle betonlaşıp akciğerlerimize kadar beton bir sıva yapardı. Hasatlığı Allah’tan bilir de fabrikayı suçlamazdık.
Bu arada fabrikanın ham maddesi olan toprak ve kayaların da yine karşısındaki dağlardan getirildiğini ve bir çevre sorununa daha zemin hazırladığını unutmamak gerekir.
Bu fabrikanın 60 yıldır dehşet ve hastalık saçtığı ortadayken geçtiğimiz yıllarda satıldı ve yeni alıcılar başka kentlerdeki üretimlerini durdurup Söke’de üretimi dört katına çıkardılar. Çünkü Sökeli hemşerilerimizin sağlığı ülkemizdeki diğer kentlerimizin insanları kadar önemli değildi. Bizler hasta olup ölebiliriz. Ne önemi var ki?..
Bu üretim artışının gerçekleşmesi için elbette ki bir ÇED ( Çevresel Etki Değerlendirilmesi) raporuna ihtiyaç vardı ve bunun için fabrikaya en yakın mahallelerimizden Fevzi Paşa Mahallemizde bir ÇED toplantısı yapıldı. O toplantıda fabrikanın bu üretim artışına karşı ciddi tepkiler de ortaya kondu ama sorun değildi elbette. ÇED raporu alınamazsa “ÇED gerekli değildir” raporu alınıp sorun çözülürdü. Hem de kolayca, bir Vali Yardımcısının imzasıyla çözülüveren bir sorun ne sıkıntı yaratacak ki?
*
Söke’nin çevre sorunlarından söz ederken  SÖKTAŞ İplik Fabrikasından da söz etmek isterim. Fabrika halkın paralarıyla yapıldı.  O zamanlar bu proje öyle güzel anlatıldı ki…
Köy köy dolaşıldı. O vakitler  para kazanamayan küçük çiftçiye evinizi tarlanızı satıp fabrikaya ortak olun, ileride çocuklarınız bu fabrikada çalışıp ekmeklerini kazanacaklar” denilerek mülkleri sattırıldı. Fabrika bir anlamda garibanların paralarıyla kuruldu. Bundan sonrası için konuşmam ama, o fabrikanın da çevreye zararlar verdiğini biliyorum. Bir okul ziyaretinde plaklar haline getirilmiş kimyasal atıkların imha için toprağa gömüldüğünü görmüştüm. O plaklardaki zehirler yağmur suları marifetiyle yıllar içinde suya ve toprağa elbette karışıyordu. 
Hiç çevreye zarar vermeyen fabrika olur mu?
Son söz; bizim fabrikalarımız iş-aş diyerek yatırımı yüceltip insan sağlığını değersizleştirdiği için hassasiyet gösteriyoruz. Tedbir alıp zararı en aza indirmeye çalışacaklarına verilen zararı yok sayıp yavuz hırsız hallerine giriyorlar. Durum böyle olunca da bu eleştirilerimiz devamlı olacaktır. Söke’yi tehdit eden diğer çevre sorunlarından da söz edeceğim.
Sağlıklı günler dilerim.