Takip Et

Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Yürümede bozulma

31 Ağustos 2013, Cumartesi

     

-Ayakları sanki yere yapışık doktor bey, adım atamıyor. Durduğu yerde duramayan bir adamdı! Hem ne dediği anlaşılmıyor hem de her hareketi yavaşladı. Kendi işlerini olsun yapacak hale gelemez mi?

 

Yürüme sırasında hangi yapılar çalışır? Nasıl yürürüz?

Yürüme karmaşık bir işlemdir ve vücudun her yapısı yürümeye katkı sağlamaktadır. Örneğin iskelet sistemi destek görevini yapar. Kemikler ve bir o kadar önemli eklemler sağlıklı olmalıdır. Kaslar eklemler aracılığı ile kemikleri oynatır ve ortaya bir hareket çıkar. Hareketin düzgün ve amaca uygun olması için tüm bu yapıların, kemik - eklem ve kasların sağlıklı ve güçlü olması gerekir. Basitçe bu yapılar çalışan bir arabanın şasisi, tekerlekleri, aktarım organları, ve motoru gibidir. Bu sistemden bilgileri alan ve tekrar bu sisteme ne yapması gerektiğini söyleyen arabanın beyin kısmı ise omurilik yapısı ile beynimizdir. Sinirler ise kablolar gibidir. Kemik - eklem ve kaslardan çok miktarda bilgi sinirler aracılığı ile ve biz farkına varmadan beynimize taşınır, yine biz farkına varmadan kaslara geri döner.

 

Düzgün yürüme çok miktardaki bilginin sürekli taşınması ile oluşur. Doğar doğmaz yürüyemiyor olmamızın nedeni de bu bilginin taşınamıyor olmasıdır. Çünkü sinir iletiminin hızlı ve ekonomik olmasını sağlayan "sinir kılıfı " doğum sırasında bazı yerlerde oluşmamıştır. Olgunlaşma iki yaşına kadar sürer. Destekle oturan bebek sırasıyla emekler, sıralar ve tay tay yürür. Bu sinir kılıfının olgunlaşması sürecidir. Bu arada belki 100 - belki 500 kez düşülür ve kalkılır. "Düşmez-kalkmaz bir Allah" ata sözü belki de bu düşmenin normalliğini anlatır! Zaten öğrenme süreci de ancak çok tekrar ile olur. Başlangıçta çok dikkat edilerek yapılan her iş, bir süre sonra dikkat edilmeden de yapılır hale gelecektir.

 

Yürüme bozukluğuna yol açan yapılar neler olabilir? Bunları nasıl ayırt ederiz?

Kemik-eklemler, kas ve sinirler ile omurilik ve beyini etkileyen hastalıklar yürüme bozukluğu yapar. Düşme femur kemiğini kırar, adım atarken çok ciddi kalça ağrısı olur. Dizlerdeki ağrılar ve dizlerden gelen kemik kıtırtı sesi kemik yüzeylerinin aşınması olan artroz - eklem sertliğinde olur. Çömeldiği yerden kalkamayan bir kişide kalça kasları zayıflamıştır. El ve ayak kasları zaman içinde erimiş ve kemikleri apaçık görünen bir kişide sinirleri etkileyen uzun süreli bir hastalık vardır. Ani başlayan ayaklarda uyuşma ve yürüyememe durumunda ise GBS adıyla bilinen sinir iltihabı oluşmuştur. Sabahları iyi olup akşamları yürüyemeyen bir kişi de sinir ile kas arasında bilgi geçişi bozulması ile giden myasteni hastalığı varken, gündüzleri iyi ama, geceleri dengesiz ve düşen, kansızlık çeken bir kişide vitamin B12 eksikliği bulunur. Omurilik tutulmaları ani ve işeme bozuklukları ile seyrederken her iki bacakta da güçsüzlük olur. Beyini etkileyen damar tıkanmaları, iltihaplar, tümörler, multipl skleroz gibi sinir kılıfını bozan hastalıklar ise vücudun diğer yarısını içine alan şikayetler üretirler. Bir yarı sağlam iken diğer yarı felçlidir. Parkinson hastalığında tüm hareketler yavaş iken, beyinde su toplanması olduğunda yavaş yürüme yanı sıra idrar kaçırma ve unutkanlık varlığı gözlenir.

 

Tüm bu durumları ayırma sürecinde Nöroloji hekimi öykü ve muayene ile tanısını koyar ve tetkikler yardımı ile de kanıtlar. Bel sıvısı incelemesi, elektromyografi (EMG) ve görüntüleme yöntemleri olmaz ise olmaz araştırma yöntemleridir.

 

Yürüme neden önemlidir? Yürüyememe ile ne olur?

Yürüme yeteneği yitmesi iyi bir şey değildir. Yokluğu yaşamı tehdit eden sorunların ortaya çıkması ile sonuçlanır. Basit bir örnek verelim; İlerleyen yaş ile yapılan hareket miktarı azalır ve kaslarda küçülme, kemiklerde erime ortaya çıkar. Kemik erimesi ciddi hale gelirse, ufak bir düşme kalça kırığına ve o da en az 3-4 hafta sürecek yatağa bağlı kalma durumuna yol açar. Yatağa bağlı kalmak ise damarlarda pıhtı oluşumu ve pıhtının hareketi ile akciğerlerde nefes - alma verme işleminin bozulmasına, kalp yetmezliğine ve ölüme neden olur.

 

Yürümenin değerini onu kaybetmeden anlamak gerekir. 



Yazarın Tüm Yazıları

Yaşlılık ve sağlıklı yaşam

22 Mart 2014, Cumartesi

Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması

15 Mart 2014, Cumartesi

Damar iltihaplanması - Vaskülit

8 Mart 2014, Cumartesi

Behçet Hastalığı

1 Mart 2014, Cumartesi

Beyin ölümü

22 Şubat 2014, Cumartesi

İnsan sağlığı ve bilgi üretimi

15 Şubat 2014, Cumartesi

Apraksi - Hareketin yapılamaması

8 Şubat 2014, Cumartesi

Spinoserebellar ataksi

25 Ocak 2014, Cumartesi

Epilepsi ve cerrahisi

18 Ocak 2014, Cumartesi

Servikal spondilotik myelopati

11 Ocak 2014, Cumartesi

Temporal arteritis

5 Ocak 2014, Pazar

Kapı - Duvar

28 Aralık 2013, Cumartesi

Göz felci (Gözde hareket kaybı)

21 Aralık 2013, Cumartesi

Paraneoplastik sendrom

14 Aralık 2013, Cumartesi

Düşük el (Radiyal sinir felci)

7 Aralık 2013, Cumartesi

Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)

30 Kasım 2013, Cumartesi

Beynin sağ ve sol yarısı

23 Kasım 2013, Cumartesi

Beyin tümörü ve nöbet geçirme

16 Kasım 2013, Cumartesi

Progressif Supranükleer paralizi (PSP)

9 Kasım 2013, Cumartesi

Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman

2 Kasım 2013, Cumartesi

Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)

26 Ekim 2013, Cumartesi

Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi

19 Ekim 2013, Cumartesi

Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?

12 Ekim 2013, Cumartesi

İlaçlar ve vücudumuz

5 Ekim 2013, Cumartesi

Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)

28 Eylül 2013, Cumartesi

Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması

18 Eylül 2013, Çarşamba

Davranışlar ve sağlığımız

14 Eylül 2013, Cumartesi

Göz hareketleri ve bozuklukları

7 Eylül 2013, Cumartesi

Yürümede bozulma

31 Ağustos 2013, Cumartesi

Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu

24 Ağustos 2013, Cumartesi

Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis

17 Ağustos 2013, Cumartesi

Siyatik sinir etkilenmesi

3 Ağustos 2013, Cumartesi

Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV

23 Temmuz 2013, Salı

Sıcaklık, ısı ve bedenimiz

20 Temmuz 2013, Cumartesi

Damar sertliği - Ateroskleroz

13 Temmuz 2013, Cumartesi

Uyku ve baş ağrısı

6 Temmuz 2013, Cumartesi

Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati

29 Haziran 2013, Cumartesi

Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum

22 Haziran 2013, Cumartesi

Yutma bozukluğu - Disfaji

15 Haziran 2013, Cumartesi

Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü

7 Haziran 2013, Cuma

Geçici Bellek Kaybı

31 Mayıs 2013, Cuma

Ortostatik hipotansiyon

24 Mayıs 2013, Cuma

Kulak çınlaması - Tinnitus

17 Mayıs 2013, Cuma

Kore - Sydenham koresi

11 Mayıs 2013, Cumartesi

Vitamin B12 ve sinir sistemi

3 Mayıs 2013, Cuma

Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri

27 Nisan 2013, Cumartesi

Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler

20 Nisan 2013, Cumartesi

Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS

13 Nisan 2013, Cumartesi

Beynimiz ve yaşlanma

6 Nisan 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2

30 Mart 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1

23 Mart 2013, Cumartesi

Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu

16 Mart 2013, Cumartesi

Hemifasiyal spazm

9 Mart 2013, Cumartesi

Nefati Kıylıoğlu

2 Mart 2013, Cumartesi

Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı

23 Şubat 2013, Cumartesi

Demans - Bunama hastalığı

9 Şubat 2013, Cumartesi

Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)

2 Şubat 2013, Cumartesi

Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı

26 Ocak 2013, Cumartesi

Uykusuzluk - İnsomni

19 Ocak 2013, Cumartesi

Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi

12 Ocak 2013, Cumartesi

Bel ağrısı

5 Ocak 2013, Cumartesi

Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)

28 Aralık 2012, Cuma