Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Düşük el (Radiyal sinir felci)

7 Aralık 2013, Cumartesi

     

-Elimi görüyor musunuz? Geri kalkmıyor! Sabah ağrı ile uyandım ve elimi de bu halde buldum. Dün düğün vardı. Biraz fazla içmişim. Gece giydiğim kıyafeti bile çıkarmamışım! Ben tüm işimi ellerimle yapıyorum, bu ellere ihtiyacım var. Keşke bu olmasaydı, doktor bey!. Şimdi ne olacak? Ne zaman düzelirim?

Sinir yapısı nasıldır? Bu yapı ne zaman etkilenir? Etkilenme türü farklılık gösterir mi?

Vücuttan duyuyu alıp beyne taşıyan, beyinden de kol - el kaslarına ne yapması gerektiğini ileten sinirler birer hücredir. Daha doğrusu hücrenin bir uzantısı, koludur. Akson adıyla bilinir. Aksonun uzunluğu bir bacak uzunluğu kadar yani 120 - 140 santimetreye kadar ulaşabilir. Bu uzantının - kolun ana gövdesi ise motor hareketi yaptıran sinirlerde omurilik içinde, duyusal bilgiyi taşıyan sinirlerde omuriliğin yanı başında bulunur. Uzantılar yani aksonlar hem bilgiyi aktarma işlemini yapar ve hem de kendilerini canlı tutabilmek için enerji - tamir - bakım hizmeti, komşu yapıları destekleme hizmeti gibi hizmetler üretirler. Enerji - tamir ve bakım hizmetini düşünelim. Sinirin düzgün çalışabilmesi için enerjiye ihtiyaç vardır. Bu enerji "enerji santralleri" denen küçük hücre içi yapılardan - mitokondrilerden- elde edilir. Bu yapılar hücre gövdesinde oluşturulur ve buradan sinirin en uç noktasına kadar taşınırlar. Taşınma için hızlı ve etkili bir "iç otoyol sistemi" kullanılır. Bu otoyol iki yönlüdür. Gidiş ve geliş yolu bulunur. Üretilen yapıları ve ihtiyaçları hücre gövdesinden en uca doğru taşırken, bozulan yapıları ve oluşan çöpleri depolamak ve geri dönüştürme sürecine sokmak için de hücre gövdesine doğru geri taşır. Enerji üretimi, tamir etme, komşu yapılara destek olma ve onları yaşatma hizmetleri devam ederken, yani bu iç yapının durmak bilmeyen çalışması sürerken, sinirin esas iş olan bilginin aktarılması işi sürmektedir. Bu süreç basitçe bir gemiye benzer. Gemi yolculuğu sırasında içteki makine dairesinin ve işçilerin hiç durmadan çalışması sürerken, geminin yolcuları da bir limandan bir başka limana gider. İçteki dünya kendi halinde çalışırken, üstte başka bir hayat bulunur.

Akson dediğimiz bu hücre uzantısının etrafı myelin denen bir yapı ile sarılıdır. Aksonu saran onu koruyan - destekleyen bu yapı bilginin daha hızlı aktarılmasını da sağlar. Bu da bir sinir hücresidir. Aksonun etrafını bir dürüm gibi sarar. Akson ile myelin kılıf arasındak ilişkiyi de basitçe elektrik kablosuna benzetebiliriz. İçteki tel aksonu, dıştaki plastik yalıtkan ise myelin kılıfı temsil eder. Sinir dediğimiz yapı içinde bu akson ve myelin kılıfı gibi olan sinir tellerinden binlerce bulunur. Bu binlerce tel sıkıca birbirine bağlanmış, aralarına kan damarları girmiş, etrafları tekrar sarılmış ve bir paket haline getirilmiştir.

Sinirde bilgi aktarımının bozulması sinirin kesilmesi, sinirin kesilmeden içindeki tellerin kopması ya da myelin kılıfın açılarak aksonu açıkta bırakması ile olur. Kesilir - koparsa dikilmelidir. Paket yapısı sağlam iken içindeki teller kopar ise kendiliğinden iyileşme olur ama zaman alır. Teller kopmadan sadece etrafındaki myelin kılıf zarar görürse daha kolay iyileşme ortaya çıkar. En kolay düzelen haldir.

Düşük el nedir? Hangi durumlarda ortaya çıkar? Nasıl tanınır ve tedavi edilir?

Aşırı alkol ile sızan kişi uzun süre aynı pozisyonda kalır ve siniri de baskı altında kalır ise sinir zedelenir. Bu durum en çok radiyal sinir denilen kol sinirinde olur. Zedelenme sinirdeki myelin kılıfın bozulması şeklinde olabileceği, içindeki tellerin kopması şeklinde de olabilir. Sonuç ise ön kol ve eldeki kasların çalışmaması, elin ve kolun geri doğru kaldırılamaması yani "düşük el" oluşmasıdır. Kol kemiğinin kırılması ile sinirin kesilmesi, aşırı egzersiz ya da vücut geliştirme sırasında kasların şişmesi ve siniri sıkıştırması, kemik ya da sinir kılıfından köken alan tümörlerin baskısı hep siniri zedeleyen sebeplerdir.

Ön kolda kasların arasında geçerken de sıkışabilir ve kolda ağrı yapabilir. Kas uzantıları olan tendonların ya da tendonun kemiğe yapıştığı yerin iltihaplanması durumu ile karışır. Bu üç durumda da kas gücü kaybı çok belirgin değil iken ağrı ön planda olur.

Hastalık öyküsü ve muayene bulguları yanı sıra EMG incelemesi ve radyolojik incelemeler yolu ile tanı konur. Nöroloji hekimi başvurulması gereken hekimdir. Tıbbi tedavi ile düzelmeyen olgulara operasyon yapmak - baskının kaldırılması, tümörün çıkarılması, sinirin dikilmesi gibi - gerekebilir.



Yazarın Tüm Yazıları
Yaşlılık ve sağlıklı yaşam
Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması
Damar iltihaplanması - Vaskülit
Behçet Hastalığı
Beyin ölümü
İnsan sağlığı ve bilgi üretimi
Apraksi - Hareketin yapılamaması
Spinoserebellar ataksi
Epilepsi ve cerrahisi
Servikal spondilotik myelopati
Temporal arteritis
Kapı - Duvar
Göz felci (Gözde hareket kaybı)
Paraneoplastik sendrom
Düşük el (Radiyal sinir felci)
Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)
Beynin sağ ve sol yarısı
Beyin tümörü ve nöbet geçirme
Progressif Supranükleer paralizi (PSP)
Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman
Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)
Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi
Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?
İlaçlar ve vücudumuz
Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)
Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması
Davranışlar ve sağlığımız
Göz hareketleri ve bozuklukları
Yürümede bozulma
Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu
Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis
Siyatik sinir etkilenmesi
Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV
Sıcaklık, ısı ve bedenimiz
Damar sertliği - Ateroskleroz
Uyku ve baş ağrısı
Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati
Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum
Yutma bozukluğu - Disfaji
Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü
Geçici Bellek Kaybı
Ortostatik hipotansiyon
Kulak çınlaması - Tinnitus
Kore - Sydenham koresi
Vitamin B12 ve sinir sistemi
Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri
Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler
Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS
Beynimiz ve yaşlanma
Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2
Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1
Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu
Hemifasiyal spazm
Nefati Kıylıoğlu
Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı
Demans - Bunama hastalığı
Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)
Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı
Uykusuzluk - İnsomni
Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi
Bel ağrısı
Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)