Takip Et

Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Damar sertliği - Ateroskleroz

13 Temmuz 2013, Cumartesi

     

-Sol kolumda bir ağırlık oldu. Elimdeki fincanı tutamaz olunca farkına vardım doktora gitmem gerektiğini. Acil serviste yatıralım dediler! Korkarak yattım. İncelediler, anlattılar ama ben o dönemde hiç bir şey anlayamadım. Şaşkındım! Ayaklarım suya erdi şimdi. Benim neyim var?
- Siz de damar tıkanıklığı olmuş. Damarlarınızın etkilendiği anlamına geliyor bu durum. Yolunda gitmeyen durumlar var. Tedbirlerini almaz iseniz arkası gelecektir.
Kaç tür damar vardır? Damar sertliği nedir?
Damarlar kalpten çıkan kanı vücuda taşıyan borular gibidir. Kanı organlara götürmekle kalmaz, tekrar kalbe geri de getirirler. Bu nedenle atardamar ve toplardamar olarak adlandırılırlar. Atardamarların işi zordur. Kalp bir pompa gibidir, damara kanı basınçla gönderir. Her kalp atışı damara atılan bir yumruk gibidir. Dakikada altmış, bir saatte üç bin altı yüz, bir günde de seksen altı bin kez damar gelen bu yumruğu karşılar. Yumruğun gücü her seferinde boru içindeki bir suyu yukarı doğru 160 cm fırlatacak şiddettedir. Kolay değildir bu iş! Damar yırtılmadan hem esneyebilmeli ve hem de gerektiğinde kasılarak daralabilmelidir. Ateroskleroz işte bu atardamarın hastalığıdır. Atardamar hem daralmış, hem de esnekliğini yitirmiştir. Atardamarın daralması ise beslediği organın işini yapamaması sonucunu getirir.
Damar sertliği ne zaman başlar? Nasıl olur? Plak nedir?
Damar sertliği genç yaşta başlar. Kan damarı içinde kanın akışı ırmakta akan suyun akışı gibidir. Ortada çok hızlı akış varken, kenarda akış yavaştır. Irmak kenarında çöplerin birikmesi, kıyıya vurması gibi kanda yüksek olan yağlar da damarın kenarında birikir. Bu birikim damar duvarında bulunan çöpçü hücrelerin sayısının artmasına ve o alanın kabararak şişmesine neden olur. Bu şişkinlik ırmak ortasında bulunan bir taş gibi suda çalkalanmaya ve girdapların oluşmasına neden olur. Bu çalkalanma ve girdaplar ile şişkinlik daha da büyür ve damar çapı giderek daralır. Damar çapını daraltan bu yapı "plak" olarak isimlendirilir. Plakların üzeri damar içini döşeyen epitel denilen örtü ile kaplıdır. Bu örtü nedeni ile kan hem damar dışına çıkmaz ve hem de kanda pıhtılaşma olamaz. Plak üzerindeki bu örtü iyice gerildiğinde yani şişkinlik çok kabardığında örtü yırtılır, "ülser" denilen damar içi yara oluşur.
Tedavi edilmez ise hangi sorunlar ile karşılaşılır?
Ülser iki nedenle kötüdür. Plak içinde bulunan maddeler damar içine boşalarak daha uçta bulunan küçük damarları tıkar. Yaranın olduğu plak yüzeyine ise kanda bulunan pıhtılaşmayı sağlayan hücreler yapışır ve yarayı kapatır. Bu kan pıhtısı damar içinin daha da daralmasına neden olur. Yine bu pıhtı kan akışı sırasında bu noktada tutunamaz ise kopar ve geçemeyeceği kadar küçük damara giderek orayı tıkar. Tüm bunlar damarın beslediği bölgelerde yapılan işlerin yapılamaması ile sonuçlanır. Beyindeki karşılığı ise tek gözde görmenin kaybı, kol ya da bacakta güçsüzlük, uyuşma, konuşma bozukluğu, yürümede dengesizlik, konuşmada bozulma gibi durumların ortaya çıkmasıdır.
Damar sertliğinden korunmak için ne yapmak gerekir? Geri döner mi?
Sağlıklı bir damar yapısı için hiç bırakılmaması gereken şey "düzenli egzersiz yapılması" durumudur. Egzersiz ile damarın genişleyip daralabilme yeteneği korunur. Yine damar duvarını aşırı derecede geren hastalıklardan örneğin yüksek tansiyondan normal tansiyon değerlerine inerek kurtulmak doğru davranış olacaktır. Damar duvarının genişleyebilme yeteneğini etkileyen şeker hastalığı gibi hastalıklar da ciddi bir şekilde tedavi edilmelidir. Sigara bırakılmalı, hatta sigara içilen ortamlara bile hiç girilmemelidir. Kandaki yağ miktarını düşük tutmak ta hastalığı sınırlandıracaktır. Tedbirlere uyum sağlandığında bu süreçler geri dönüşüm göstermektedir.
Hastalık belli bir aşamayı geçmiş ve plakların oluşmuş iken de darlık dereceleri 6 aylık aralıklar ile takip edilmeli, gerekirse cerrahi tedaviler ile ya da damar içi girişimsel yöntemler ile darlığın artması ya da tıkanmanın oluşması engellenmelidir.


Yazarın Tüm Yazıları

Yaşlılık ve sağlıklı yaşam

22 Mart 2014, Cumartesi

Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması

15 Mart 2014, Cumartesi

Damar iltihaplanması - Vaskülit

8 Mart 2014, Cumartesi

Behçet Hastalığı

1 Mart 2014, Cumartesi

Beyin ölümü

22 Şubat 2014, Cumartesi

İnsan sağlığı ve bilgi üretimi

15 Şubat 2014, Cumartesi

Apraksi - Hareketin yapılamaması

8 Şubat 2014, Cumartesi

Spinoserebellar ataksi

25 Ocak 2014, Cumartesi

Epilepsi ve cerrahisi

18 Ocak 2014, Cumartesi

Servikal spondilotik myelopati

11 Ocak 2014, Cumartesi

Temporal arteritis

5 Ocak 2014, Pazar

Kapı - Duvar

28 Aralık 2013, Cumartesi

Göz felci (Gözde hareket kaybı)

21 Aralık 2013, Cumartesi

Paraneoplastik sendrom

14 Aralık 2013, Cumartesi

Düşük el (Radiyal sinir felci)

7 Aralık 2013, Cumartesi

Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)

30 Kasım 2013, Cumartesi

Beynin sağ ve sol yarısı

23 Kasım 2013, Cumartesi

Beyin tümörü ve nöbet geçirme

16 Kasım 2013, Cumartesi

Progressif Supranükleer paralizi (PSP)

9 Kasım 2013, Cumartesi

Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman

2 Kasım 2013, Cumartesi

Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)

26 Ekim 2013, Cumartesi

Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi

19 Ekim 2013, Cumartesi

Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?

12 Ekim 2013, Cumartesi

İlaçlar ve vücudumuz

5 Ekim 2013, Cumartesi

Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)

28 Eylül 2013, Cumartesi

Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması

18 Eylül 2013, Çarşamba

Davranışlar ve sağlığımız

14 Eylül 2013, Cumartesi

Göz hareketleri ve bozuklukları

7 Eylül 2013, Cumartesi

Yürümede bozulma

31 Ağustos 2013, Cumartesi

Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu

24 Ağustos 2013, Cumartesi

Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis

17 Ağustos 2013, Cumartesi

Siyatik sinir etkilenmesi

3 Ağustos 2013, Cumartesi

Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV

23 Temmuz 2013, Salı

Sıcaklık, ısı ve bedenimiz

20 Temmuz 2013, Cumartesi

Damar sertliği - Ateroskleroz

13 Temmuz 2013, Cumartesi

Uyku ve baş ağrısı

6 Temmuz 2013, Cumartesi

Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati

29 Haziran 2013, Cumartesi

Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum

22 Haziran 2013, Cumartesi

Yutma bozukluğu - Disfaji

15 Haziran 2013, Cumartesi

Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü

7 Haziran 2013, Cuma

Geçici Bellek Kaybı

31 Mayıs 2013, Cuma

Ortostatik hipotansiyon

24 Mayıs 2013, Cuma

Kulak çınlaması - Tinnitus

17 Mayıs 2013, Cuma

Kore - Sydenham koresi

11 Mayıs 2013, Cumartesi

Vitamin B12 ve sinir sistemi

3 Mayıs 2013, Cuma

Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri

27 Nisan 2013, Cumartesi

Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler

20 Nisan 2013, Cumartesi

Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS

13 Nisan 2013, Cumartesi

Beynimiz ve yaşlanma

6 Nisan 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2

30 Mart 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1

23 Mart 2013, Cumartesi

Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu

16 Mart 2013, Cumartesi

Hemifasiyal spazm

9 Mart 2013, Cumartesi

Nefati Kıylıoğlu

2 Mart 2013, Cumartesi

Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı

23 Şubat 2013, Cumartesi

Demans - Bunama hastalığı

9 Şubat 2013, Cumartesi

Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)

2 Şubat 2013, Cumartesi

Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı

26 Ocak 2013, Cumartesi

Uykusuzluk - İnsomni

19 Ocak 2013, Cumartesi

Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi

12 Ocak 2013, Cumartesi

Bel ağrısı

5 Ocak 2013, Cumartesi

Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)

28 Aralık 2012, Cuma