Takip Et

Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Göz hareketleri ve bozuklukları

7 Eylül 2013, Cumartesi

     

-Gözlerim oynamıyor! 3-4 yaşıma kadarki çocukluk resimlerime bakıyorum, bir sorun yok. Ama sonrasında resimlerden de fark ediliyor! Doktorlar "bir şeyin yok" diyor ama benim gözlerim oynamıyor!

 

Neden iki gözümüz var? İki göz olmasının faydası nedir? Göz hareketleri nasıl sağlanır?

Gözler bilgi yoludur. Beynimize on adet bilgi geliyorsa, altı tanesi gözler aracılığı ile gelir. İnsan iki göze sahiptir. "Bir başa bir göz yeter" diye bir atasözü vardır ama bu söz "kanaat etmenin önemini" anlatır. Bir göz bir cismin -bu kişi ya da bir araba olabilir -yakında mı yoksa uzakta mı olduğunu anlamaya yetmez. Bu nedenle iki göze ihtiyaç vardır. İki göz tek göze göre daha iyidir ama "çokluk" sorunları da beraberinde getirir. Başına buyruk olamaz bu iki göz; biri ne yapıyorsa diğeri de onu yapmak zorundadır. Eğer biri diğerine göre farklı hareket ederse o zaman sorun olarak "çift görme" ortaya çıkar.

 

Göz top gibi yuvarlaktır. Yanlarına altı tane kas yapışır. Bu kasları da üç tane sinir çalıştırır. Üçüncü, dördüncü ve altıncı sinirler. "Beyin sapı" dediğimiz yerde, başın arka kısmında yer alan bu sinirler, başın ön tarafında bulunan gözlere kadar oldukça uzun bir yol kat ederler. Sağ ve sol göz için birer çift olarak bulunurlar.Beyin sapı bölgesinde ayrıca her iki göze giden sinirlerin beraber çalışmasını sağlayan bir üst merkez bulunur. Bu merkez, başın ve gövdenin hareketlerini de takip eder ve yeni pozisyonu göz sinirlerine ulaştırır. Bir üst merkez beyin kabuğunda, beynin en dışında bulunur. İsteyerek bakmayı sağlayan merkez burasıdır. Gövde ya da başımız hangi konumda olursa olsun burası sayesinde biz istediğimiz her yöne bakabiliriz.

Vücutta önemsiz ya da daha az önemli bir yapı yoktur, vücut bir bütündür. Yani üst merkez önemli ama alt merkezler ya da sinirler daha önemsizdir diyemeyiz. Zincirin halkaları gibidir. Sağlamlık için her halka sağlam olmalıdır. Toplumda da böyle değil midir? Hangi insan ya da insanın yaptığı iş önemsizdir.

 

Hangi durumlarda göz hareketleri yapılamaz? Nasıl anlaşılır ve tedavi edilir?

En üstteki bakış merkezinden başlayalım. Beyin damar tıkanması ya da kanaması sırasında bu bölge etkilenebilir. Bakış merkezi her iki gözü de karşı tarafa doğru baktırma özelliği taşır. Zarar gördüğünde kişi felç olmuş olan kol ve bacağı tarafına bakamaz, diğer tarafa doğru bakar. Felç tedavisi ile zaman içinde düzelme gösterir. Beyin sapındaki bakış merkezi de yine benzer gerekçeler ile etkilenebilir. Burası etkilendiğinde ise ters olarak gözler felç olmuş kol ve bacağa bakar sağlam tarafa bakamaz. Üst bakış merkezi ve beyin sapı bakış merkezi ile ilgili sorunlarda her iki gözü etkileyen kısıtlılıklar ortaya çıkar. Tek bir gözdeki bir hareket kaybında ise sadece sinirler ya da kaslar etkilenmiştir. Sinirlerin üzerine yapılan basılar - üçüncü ve dördüncü sinirin üzerine baskı yapan balonlaşmış damarlar; beyin tümörleri; iltihaplanmalar - sadece o gözde hareket kısıtlılığı yapar. Ayrıca şeker hastalığı sırasında yukarıdaki sebepler olmadan da bu sinirlerin felçleri ortaya çıkabilir. Sinir üzerindeki baskı kalkmadıkça göz hareketi düzelme göstermez iken, şeker hastalığında zaman içinde düzelme gösterir. Bu süre genellikle 6 ay civarındadır.

 

Sinir ile kas arasındaki bilgi aktarımı bozulur ise Myastenia Gravis hastalığı oluşur. Göz hareketlerinde kısıtlılık ve göz kapağı düşmesi bazen iyileşir, bazen daha kötü olur. Göz küresine yapışan kasların infeksiyonları, tümörleri, tiroid bezi ile ilişkili olan hastalıkları, ailesel geçen kas hastalıkları da gözlerde sınırlı hareket oluşmasına neden olabilir.

 

Hastalığın gelişim sürecinin ve eşlik eden diğer yakınmaların öğrenilmesi sonrasında yapılan muayene ile sorunun hangi bölgeden kaynaklandığı bulunur. Ardından yapılacak beyin görüntülemesi, anjiografi ya da elektromiyografi gibi yöntemler destekleyici olur. Tedavi her durumda nedene yönelik olarak yapılır.



Yazarın Tüm Yazıları

Yaşlılık ve sağlıklı yaşam

22 Mart 2014, Cumartesi

Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması

15 Mart 2014, Cumartesi

Damar iltihaplanması - Vaskülit

8 Mart 2014, Cumartesi

Behçet Hastalığı

1 Mart 2014, Cumartesi

Beyin ölümü

22 Şubat 2014, Cumartesi

İnsan sağlığı ve bilgi üretimi

15 Şubat 2014, Cumartesi

Apraksi - Hareketin yapılamaması

8 Şubat 2014, Cumartesi

Spinoserebellar ataksi

25 Ocak 2014, Cumartesi

Epilepsi ve cerrahisi

18 Ocak 2014, Cumartesi

Servikal spondilotik myelopati

11 Ocak 2014, Cumartesi

Temporal arteritis

5 Ocak 2014, Pazar

Kapı - Duvar

28 Aralık 2013, Cumartesi

Göz felci (Gözde hareket kaybı)

21 Aralık 2013, Cumartesi

Paraneoplastik sendrom

14 Aralık 2013, Cumartesi

Düşük el (Radiyal sinir felci)

7 Aralık 2013, Cumartesi

Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)

30 Kasım 2013, Cumartesi

Beynin sağ ve sol yarısı

23 Kasım 2013, Cumartesi

Beyin tümörü ve nöbet geçirme

16 Kasım 2013, Cumartesi

Progressif Supranükleer paralizi (PSP)

9 Kasım 2013, Cumartesi

Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman

2 Kasım 2013, Cumartesi

Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)

26 Ekim 2013, Cumartesi

Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi

19 Ekim 2013, Cumartesi

Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?

12 Ekim 2013, Cumartesi

İlaçlar ve vücudumuz

5 Ekim 2013, Cumartesi

Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)

28 Eylül 2013, Cumartesi

Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması

18 Eylül 2013, Çarşamba

Davranışlar ve sağlığımız

14 Eylül 2013, Cumartesi

Göz hareketleri ve bozuklukları

7 Eylül 2013, Cumartesi

Yürümede bozulma

31 Ağustos 2013, Cumartesi

Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu

24 Ağustos 2013, Cumartesi

Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis

17 Ağustos 2013, Cumartesi

Siyatik sinir etkilenmesi

3 Ağustos 2013, Cumartesi

Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV

23 Temmuz 2013, Salı

Sıcaklık, ısı ve bedenimiz

20 Temmuz 2013, Cumartesi

Damar sertliği - Ateroskleroz

13 Temmuz 2013, Cumartesi

Uyku ve baş ağrısı

6 Temmuz 2013, Cumartesi

Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati

29 Haziran 2013, Cumartesi

Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum

22 Haziran 2013, Cumartesi

Yutma bozukluğu - Disfaji

15 Haziran 2013, Cumartesi

Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü

7 Haziran 2013, Cuma

Geçici Bellek Kaybı

31 Mayıs 2013, Cuma

Ortostatik hipotansiyon

24 Mayıs 2013, Cuma

Kulak çınlaması - Tinnitus

17 Mayıs 2013, Cuma

Kore - Sydenham koresi

11 Mayıs 2013, Cumartesi

Vitamin B12 ve sinir sistemi

3 Mayıs 2013, Cuma

Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri

27 Nisan 2013, Cumartesi

Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler

20 Nisan 2013, Cumartesi

Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS

13 Nisan 2013, Cumartesi

Beynimiz ve yaşlanma

6 Nisan 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2

30 Mart 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1

23 Mart 2013, Cumartesi

Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu

16 Mart 2013, Cumartesi

Hemifasiyal spazm

9 Mart 2013, Cumartesi

Nefati Kıylıoğlu

2 Mart 2013, Cumartesi

Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı

23 Şubat 2013, Cumartesi

Demans - Bunama hastalığı

9 Şubat 2013, Cumartesi

Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)

2 Şubat 2013, Cumartesi

Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı

26 Ocak 2013, Cumartesi

Uykusuzluk - İnsomni

19 Ocak 2013, Cumartesi

Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi

12 Ocak 2013, Cumartesi

Bel ağrısı

5 Ocak 2013, Cumartesi

Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)

28 Aralık 2012, Cuma