Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Göz felci (Gözde hareket kaybı)

21 Aralık 2013, Cumartesi

     

-Gözüm oynamıyor. Ağrı ile başladı ve şimdi de ikili görüyorum. Düzelir diye bekledim, ama düzelmedi. Ne yapmalıyım?

Göz çukuru nasıl oluşmuştur? Göz çukuru içinde hangi yapılar bulunur? Göz hareketleri nasıl yapılır?

Göz çukuru yüzdeki kemiklerden oluşmuş bir külah şeklindeki yapıdır. İç hacmi çay bardağının bir çeyreği kadardır (25 cm3). Bu hacim içine yaklaşık 7 cm3'lük bir göz yuvarlağı girer. Geri kalan yapıda ise göze yapışan kaslar, kasların çalışması için gerekli besini sağlayan atar - toplar damarlar ve bu yapıların etrafını saran yağ tabakası bulunur. Göz yuvarlağı çukur içinde yan ve arka duvarlardan asılı halde ve istirahat halinde de ortada bulunur. Her iki göz görmenin net ve tek olması için beraber şekilde hareket eder. İki göz sağa - sola ya da yukarı - aşağı bakarken aynı anda ve aynı şekilde bu hareketi yapmalıdır. Bir gözde toplamda altı adet kas bulunur. Normalde kas kasılınca kısalır ve yapıştığı yeri kendine doğru çeker. Çekmenin oluşması göz yuvarlağının dönmesi ile sonuçlanır. Yuvarlağın dönme sınırını göz küresi kenarı ve diğer kasın uzama sınırı belirler. Göz kasları özel kaslardır. Vücudun diğer kaslarından farklı olarak hem en hızlı kasılan kasları oluşturur ve hem de yorulma bulgusu göstermezler. Gözü içeri-dışarı, yukarı-aşağı gibi ana yönleri yanı sıra iç ve dış yan yönlerine hem yukarı bakışta ve hem de aşağı bakıştaki hareketlerini sağlarlar. Her iki gözün kasları bir uyum içinde, sürekli çalışırlar.

Göz kası ile göze gelen sinir yapısı ayrı yapılardır. Elma ile elmanın sapı gibidir. Bu iki yapı arasında "köprü" görevi gören bir başka bölge - bir başka yapı bulunur. Bu yapı "hem sinirin ve hem de kasın birleşmesi" ile oluşmuştur ve özel bir yapı olduğu için de "daha kolay" sorun çıkarma özelliği bulunur.

Gözün sinirleri ise üç tanedir ve göz kaslarının uyum içinde çalışmasını sağlar. Her bir sinir aslında bir ara bağlantı kablosudur. Bu kablonun kesilmesi kasa giden çalışma bilgisini keser ve kasın kasılması mümkün olmaz. Kablonun başlangıç yeri beyin sapı denilen yerdedir. Burada sinirlerin ana gövdesi bulunur. Her iki göze gelen bu sinirler, beyin sapında da birbirleri ile bağlantı içerisindedir. Bu bağlantılar bir bakış hareketi yaparken sinirlerin bir koordinasyon içinde çalışmasını sağlar. Tek bir amaç vardır. O da her iki gözün beraberce hareket etmesini sağlamaktır.

Göz feci neden olur? Hangi hastalıklar göz felci yapar? Hangi bulgular görülür?

Göz felci göz hareketi sırasında, bu işleme katılan yapıların etkilenmesi neden ile olur. Göz yuvarlağının göz çukuru içinde dönmesini engelleyen nedenler (tümör oluşması, kasın şişerek yer kaplaması ve gözün hareketi engellemesi, göz içi yapıların iltihaplanması, göz arkası atar ve toplar damar arası bağ oluşarak gözde kan birikmesi ve hareketi engellemesi) sayılabilir. Göz kasları ile sinir arasındaki köprü geçişi de vücudun immün sisteminin bu bölgeyi yıkması ile zarar görür. Myastenia Gravis adı verilen hastalık ortaya çıkarken, bu durumda sabahları göz iyi, ama gün içinde, göz kapağında düşme ve göz hareketlerinde bozulma durumu olur. Göz sinirlerinin felci büyük oranda göz damarlarının tıkanması nedeni ile ileri yaşta ortaya çıkar. Bu kişiler daha çok hem şeker hastalığı ve hem de yüksek tansiyonu olan hastalardır. Genellikle 3 ay içinde bu durumdan kurtulurlar. Sinir felcinde en çok endişe duyduğumuz durum ise sinir üzerine baskı yapan damar genişlemesidir. Bu genişleme yeterince büyür ise yırtılmaya ve bu da ölüme yol açar. Bu nedenle göz felci olan bir kişide damar genişlemesi var mı diye bakmak hayati önem taşır. Bu sinirlerin birlikte yol aldıkları göz arkası bölgede tutulmaları da mümkündür. Bu bölgede daha çok ağrı ile ortaya çıkarlar. Çoklu göz sinirleri tutulduğunda bu bölgenin daha ayrıntılı radyolojik yöntemler ile incelenmesi ve hatta gerekirse de bu bölgeden örnek alınması yoluna gidilebilir. Zira bu bölgeyi başka yerlerden buraya sıçrayan kanserler de etkileyebilir.

Göz kapağının düşmesi, göz hareketinin yapılamaması, ikili görme - çatal görme yakınması gibi bulgular yanı sıra, gözde ağrı, göz etrafında kızarıklık ve şişlik oluşması gibi bulgular gözlenebilir. Sorun gözün sorunu gibi görünüyor olmasına rağmen çoğunlukla nörolojik hastalıklar nedeni ile olmaktadır. Göz hekimlerinden sonra başvurulan Nöroloji hekimi koordinasyon içinde tedavi işlemini yapan kişidir. 



Yazarın Tüm Yazıları
Yaşlılık ve sağlıklı yaşam
Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması
Damar iltihaplanması - Vaskülit
Behçet Hastalığı
Beyin ölümü
İnsan sağlığı ve bilgi üretimi
Apraksi - Hareketin yapılamaması
Spinoserebellar ataksi
Epilepsi ve cerrahisi
Servikal spondilotik myelopati
Temporal arteritis
Kapı - Duvar
Göz felci (Gözde hareket kaybı)
Paraneoplastik sendrom
Düşük el (Radiyal sinir felci)
Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)
Beynin sağ ve sol yarısı
Beyin tümörü ve nöbet geçirme
Progressif Supranükleer paralizi (PSP)
Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman
Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)
Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi
Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?
İlaçlar ve vücudumuz
Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)
Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması
Davranışlar ve sağlığımız
Göz hareketleri ve bozuklukları
Yürümede bozulma
Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu
Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis
Siyatik sinir etkilenmesi
Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV
Sıcaklık, ısı ve bedenimiz
Damar sertliği - Ateroskleroz
Uyku ve baş ağrısı
Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati
Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum
Yutma bozukluğu - Disfaji
Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü
Geçici Bellek Kaybı
Ortostatik hipotansiyon
Kulak çınlaması - Tinnitus
Kore - Sydenham koresi
Vitamin B12 ve sinir sistemi
Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri
Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler
Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS
Beynimiz ve yaşlanma
Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2
Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1
Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu
Hemifasiyal spazm
Nefati Kıylıoğlu
Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı
Demans - Bunama hastalığı
Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)
Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı
Uykusuzluk - İnsomni
Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi
Bel ağrısı
Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)