Takip Et

Prof. Dr. Nefati KIYLIOĞLU

Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı

26 Ocak 2013, Cumartesi

     


-Doktor bey başım ağrıdığı için film çektirmiştim. Raporuna çok sayıda "beyin damar tıkanması " diye yazılmış. Şaşırdım, çünkü benim bu güne kadar hiç sorunum olmadı. Doktor "incelemeliyiz" deyince de korktum. Hele internete bakınca korkum daha da arttı. Yardım edin ne olur, rahatlatın beni!
Karotis damarı nerededir ve neden önemlidir? Karotis daralması neden olur ve kimde gözlenir?
Beyine giden büyük damardır ve her iki karotis damarı beyinin ön 2/3'lük kısmını besler. Tıkanması ile beyin alanları kansız kalır, inme - felç dediğimiz durum gözlenir. Damar iç yapısı aynı sıcak su borusunda olduğu gibi daralır. Ya kan akımı tamamen kesilir ya da darlık yapan parça ayrılarak kopar ve içinden geçemeyeceği daha küçük damar ya da damarları tıkar. Kan damarları aynı şehir şebekesi gibidir. Kalpten çıkan büyük damarlar beyinin uzak noktalarında incelir ve kılcal damar adıyla anılır, "kıl gibi incelikte" olur.
Karotis damar daralması yaş ile ilişkilidir ve ileri yaşlarda karşımıza çıkar. Özellikle yüksek tansiyonu - yüksek kolesterolü olan, şeker hastalığı olan, sigara içen, uykuda nefes durması olan (uyku apnesi) kişiler risk taşır. Ayrıca kalp damar hastalığı (stent ya da by - pass cerrahisi geçirenlerde) ve bacak damar darlığı olanlarda karotis damar darlığı sıktır. Bu kişilerin özelikle araştırılması uygun olacaktır.
Hangi durumlarda karotis darlığını aramak gereklidir? Hangi yöntemler kullanılır?
Herkeste aramak gerekli değildir. İnme, geçici felç hikayesi (Gözde geçici görme kaybı), kalp damar - bacak damar tıkanıklığı öyküsü, dinlemekle karotis damarında üfürüm ya da damar tıkanma riski yüksek olanlarda (yüksek tansiyon, şeker hastalığı, sigara içme, uykuda nefes durması) karotis damarına bakılması gereklidir. Ultrasonografi en sık ve en kolay uygulanılan yöntemdir. Bunların yanı sıra MR - BT anjiografi ile konvansiyonel anjiografi kullanılır. Konvansiyonel anjiografi damar içine girildikten sonra boya maddesinin verilmesi ile olur ve en kesin sonucu verir.
Sessiz beyin damar tıkanması nedir? Önemli midir?
Beynin her bölgesi önemlidir. Ancak bazı bölgelerin tıkanması dışarıdan fark edilebilir bir kusur oluşturmaz. Başka nedenle çekilmiş filmler sırasında tesadüfen gözlenir. Bu durum çoğunlukla yüksek kolesterol ve yüksek tansiyonu olan kişilerde olur. Beyinde hem küçük damarların ve hem de büyük damar olan karotis damarı daralması beraber olabilir. Beyinin bir tarafında daha fazla tıkalı alan var ise o taraf karotis damarı özellikle incelenmelidir.
Karotis darlığı için kime başvurmak gereklidir? Nasıl ve ne zaman tedavi tedavi edilir?
Beyin damar yapısı ile ilişkili her türlü sorun için uygun kişi Nöroloji hekimidir. Sizi tüm yönleriniz ile değerlendirir. Karotis damar darlığı ile karşılaşıldığında ilk değerlendirilmesi gereken, "sorun neden ile mi yoksa tesadüfen mi" bu darlığın ortaya konduğudur. Hiç bir sorun yok iken, sadece inceleme sırasında karşılaşılan darlık ile gözde geçici görme kaybı sırasında gözlenen darlığa yaklaşım farklıdır. Değerlendirilmesi gereken ikinci bir nokta da darlığın derecesidir. Damar içinin % 50 - 99 oranında daralması anlamlıdır. Tesadüfen bulunmuş % 80'den az darlıklar için sadece tıbbi tedavi (antiagregan=aspirin vb. tedavi) yapılırken beyin damar tıkanması yakınması ile gelmiş olgularda bu oran % 70'in, hatta bazen % 60'ın altına iner. Aksi durumlarda damar açıcı tedavi uygulanır.
Damar açıcı tedavi için hangi yöntemler kullanılır?
Tıbbi tedavi (Aspirin vb. ile) yetmediğinde yani ciddi darlık varlığında damar açıcı tedavi (cerrahi endarterektomi ya da stent) yapılmalıdır. Endarterektomi denilen işlem damarın dar olan yerden kesilerek içinin "kabak boşaltır gibi" boşaltılması ve damarın yeniden dikilmesi işlemidir. Elbette masum değildir. Hastanın ameliyat masasından felç olarak kalkma olasılığı vardır. Ancak iyi ellerde yapıldığında bu oran hiç sıfırlanmamakla beraber - hasta için kabul edilebilir seviyelere iner. Çünkü ameliyat yapılmaz ise mutlaka kapanacaktır. Risk göze alınır. Stent denilen işlem ise damarın içine anjio yapar gibi girerek darlık olan yeri açacak basitçe "yay sistemi" şeklinde tanımlanabilecek cihazı koyma işlemidir. Bu yay damarı daraltan kısmı bastırarak geriye doğru iter. Bu yöntem de endarterektomi ile benzer riskleri barındırır. Her ikisi için de üstünlük tartışmaları sürmektedir.
Prof. Dr. Nefati Kıylıoğlu
Adnan Menderes Üniversitesi
Nöroloji AD, AYDIN
www.aydinnoroloji.com 


Yazarın Tüm Yazıları

Yaşlılık ve sağlıklı yaşam

22 Mart 2014, Cumartesi

Serebellar hemoraji - Beyincik kanaması

15 Mart 2014, Cumartesi

Damar iltihaplanması - Vaskülit

8 Mart 2014, Cumartesi

Behçet Hastalığı

1 Mart 2014, Cumartesi

Beyin ölümü

22 Şubat 2014, Cumartesi

İnsan sağlığı ve bilgi üretimi

15 Şubat 2014, Cumartesi

Apraksi - Hareketin yapılamaması

8 Şubat 2014, Cumartesi

Spinoserebellar ataksi

25 Ocak 2014, Cumartesi

Epilepsi ve cerrahisi

18 Ocak 2014, Cumartesi

Servikal spondilotik myelopati

11 Ocak 2014, Cumartesi

Temporal arteritis

5 Ocak 2014, Pazar

Kapı - Duvar

28 Aralık 2013, Cumartesi

Göz felci (Gözde hareket kaybı)

21 Aralık 2013, Cumartesi

Paraneoplastik sendrom

14 Aralık 2013, Cumartesi

Düşük el (Radiyal sinir felci)

7 Aralık 2013, Cumartesi

Status Epileptikus (Nöbet fırtınası)

30 Kasım 2013, Cumartesi

Beynin sağ ve sol yarısı

23 Kasım 2013, Cumartesi

Beyin tümörü ve nöbet geçirme

16 Kasım 2013, Cumartesi

Progressif Supranükleer paralizi (PSP)

9 Kasım 2013, Cumartesi

Hekimlikte hastalığı tanıma ve zaman

2 Kasım 2013, Cumartesi

Normal basınçlı hidrosefali (Beynin su toplaması)

26 Ekim 2013, Cumartesi

Brakial pleksus yapısı ve etkilenmesi

19 Ekim 2013, Cumartesi

Ben Multipl Skleroz (MS) hastası mıyım?

12 Ekim 2013, Cumartesi

İlaçlar ve vücudumuz

5 Ekim 2013, Cumartesi

Arteriovenözmalformasyon (Damar yumağı)

28 Eylül 2013, Cumartesi

Beyin ve beyin zarlarının iltihaplanması

18 Eylül 2013, Çarşamba

Davranışlar ve sağlığımız

14 Eylül 2013, Cumartesi

Göz hareketleri ve bozuklukları

7 Eylül 2013, Cumartesi

Yürümede bozulma

31 Ağustos 2013, Cumartesi

Dirsekte sinir sıkışması - Kubital Tünel Sendromu

24 Ağustos 2013, Cumartesi

Göz kapağı düşmesi - Blefaroptozis

17 Ağustos 2013, Cumartesi

Siyatik sinir etkilenmesi

3 Ağustos 2013, Cumartesi

Pozisyon değişmesi ile ortaya çıkan baş dönmesi - BPPV

23 Temmuz 2013, Salı

Sıcaklık, ısı ve bedenimiz

20 Temmuz 2013, Cumartesi

Damar sertliği - Ateroskleroz

13 Temmuz 2013, Cumartesi

Uyku ve baş ağrısı

6 Temmuz 2013, Cumartesi

Sinir çalışma bozukluğu - Periferik Nöropati

29 Haziran 2013, Cumartesi

Beyin çalışmasının yetmezliği - Deliryum

22 Haziran 2013, Cumartesi

Yutma bozukluğu - Disfaji

15 Haziran 2013, Cumartesi

Hipokalsemi - Kalsiyum düşüklüğü

7 Haziran 2013, Cuma

Geçici Bellek Kaybı

31 Mayıs 2013, Cuma

Ortostatik hipotansiyon

24 Mayıs 2013, Cuma

Kulak çınlaması - Tinnitus

17 Mayıs 2013, Cuma

Kore - Sydenham koresi

11 Mayıs 2013, Cumartesi

Vitamin B12 ve sinir sistemi

3 Mayıs 2013, Cuma

Doğa, vücudumuz ve enerji dönüşümleri

27 Nisan 2013, Cumartesi

Uykudaki davranış bozuklukları - Parasomniler

20 Nisan 2013, Cumartesi

Amyotrofik Lateral Skleroz - ALS

13 Nisan 2013, Cumartesi

Beynimiz ve yaşlanma

6 Nisan 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi 2

30 Mart 2013, Cumartesi

Myelopati - Omurilik etkilenmesi - 1

23 Mart 2013, Cumartesi

Akut distoni - İlaç ile ortaya çıkan kasılma durumu

16 Mart 2013, Cumartesi

Hemifasiyal spazm

9 Mart 2013, Cumartesi

Nefati Kıylıoğlu

2 Mart 2013, Cumartesi

Ağrı - Beş duyunun cezalandırıcısı

23 Şubat 2013, Cumartesi

Demans - Bunama hastalığı

9 Şubat 2013, Cumartesi

Yalancı tümör sendromu (Pseudotumor cerebri)

2 Şubat 2013, Cumartesi

Karotis damarı daralması - Şah damarı darlığı

26 Ocak 2013, Cumartesi

Uykusuzluk - İnsomni

19 Ocak 2013, Cumartesi

Parkinson hastalığı ve cerrahi tedavisi

12 Ocak 2013, Cumartesi

Bel ağrısı

5 Ocak 2013, Cumartesi

Uykuda nefes durması - Horlama (Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu)

28 Aralık 2012, Cuma