Arayı bulan, arayı bozan... Arayı bulan; insan, insan olabilen, insan kalabilen... Arayı bozan; insan olamayan, insanlıktan nasibi olmayan müsvedde insan... İnsan ilişkileri, hassas dengeler üzerine kurulu... İki kişi arasındaki bağ ne kadar güçlü olursa olsun, zaman zaman anlaşmazlıkların yaşanması kaçınılmaz bir durum... Anlaşmazlıklar olduğunda, genellikle dışarıdan üçüncü bir şahıs olaya dâhil olur... Bu, ya arabulucu olur ya da arayı bozan... Arayı bozan aracı, fitne odağı olan figürdür arayı bozan aracı... Toplumsal ve psikolojik açıdan incelenmeye değer bir fenomendir arayı bozan aracı...
Arayı bozan aracının en tehlikeli yönü, sahneye genellikle iyilik meleği ya da sorun çözücü maskesiyle çıkması... ‘Ben senin iyiliğini istiyorum’ veya ‘aramızda kalsın, ama o senin hakkında şöyle dedi’ vb.sözler, kişilerin en sık kullandığı manipülasyon araçları... Arayı bozan aracının tek maksadı, taraflar arasında doğrudan iletişimi engelleyerek bilgi akışını tekeline almak olsa gerek... İletişim koptuğu anda, arayı bozan aracı kişi, bilgiyi dilediği gibi eğip bükme, abartma veya yanlış aktarma gücünü elde eder... Bir kimsenin, başkalarının arasını bozmaktan veya ilişkilerini sabote etmekten keyif almasının arkasında derin psikolojik nedenler var:Kontrol ve güç arzusu... Haset ve kıskançlık... Böl ve yönet stratejisi... Taraflar arasındaki çatışmayı yönetmek, aracı kişiyi yönetici veya hakem pozisyonuna getirir... İki kişinin arasındaki uyumu, sevgiyi ve iş ortaklığını çekemeyen aracı, bu bağı kopararak kendi içsel yetersizlik hissini bastırır... Arayı bozan aracı; iş hayatında veya aile içinde, tarafları birbirine düşürür, aradan sıyrılırve kendi konumunu sağlamlaştırmaya çalışır...
Arayı bozan aracının tipik davranışları: Sözü cımbızlar... Söylenen bir sözü bağlamından koparıp aktarır... Yanlış anlaşılmaya ve haksız öfkeye neden olur... Gaddar dürüstlük yapar... Sözde dürüstlük adına, söylenmemesi gereken kırıcı detayları söyler... Güven kaybına ve derin kırgınlığa sebep olur... Mağdur rolü oynar... İki tarafı da birbirine karşı kışkırtıp, kendisini olayın mağduru gibi gösterir... Tarafların birbirini suçlamasını sağlar, işin içinden çabucak sıyrılır... Sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamalarında, bir ekran görüntüsünü kırpıp servis eder... Bir mesajın tonlamasından tamamen bağımsız şekilde üçüncü kişilere aktarır, ilişkileri saniyeler içinde çökertip birer silaha dönüştürür... Doğruluğu teyit edilmemiş her aracı bilgisi, iki insan arasındaki köprüleri havaya uçurmaya yeter... Mâlum, kulaktan kulağa fısıldananlar, göz göze konuşulanların samimiyetini her zaman zehirler... İlişkileri arayı bozan aracıların yıkıcı etkisinden korumanın tek çaresi: Doğrudan, şeffaf, sağlıklı ve sürdürülebilir yüz yüze iletişim...
İki kişinin arasını yapmak (arabuluculuk veya barıştırıcılık), insan ilişkilerinin en hassas ve en değerli özelliği... Bu, sadece bir kavgayı yatıştırmaktan çok daha fazlasını ifade eden, iki ayrı dünyanın, iki farklı bakış açısının ve iki kırık kalbin arasında köprü kurmak... Rekabetçi ve bireyselleşen ilişkiler, insanlar arasındaki bağlar giderek zayıflamakta maalesef... İki kişinin arasını yapmak, öncelikle derin bir psikolojik kavrayış gerektirir. Her birey, kendi geçmişinin, deneyimlerinin ve duygusal yaralarının penceresinden dünyayı görür... Bir anlaşmazlık, olayların kendisinden ziyade, olayların tarafların zihninde oluşturduğu algıdan kaynaklanır... Kırgınlık, güven kaybı, iletişimsizlik vb. durumlar... Buzdağının görünmeyen yüzünde incinmiş benlik saygısı, duyulmamışlık hissi ve kabullenilme arzusu var... İki kişinin arasını yapan arabulucu, duygusal alt metni okuyabilmeli; tarafsız kalabilmeli, duygularına teslim olmamalı... İki kişiyi barıştırma sürecinde kullandığımız üslup mühim... Sadece konuşmak değil, etkili ve aktif dinleme yapılmalı... Anlaşmazlık, tarafların birbirini gerçekten dinlememesinden doğar... Arabulucu, taraflara gerçekten dinlendikleri bir alan sunmalı... Tarafların sözlerini yargılamadan, kesmeden ve hemen çözüm önermeden dinlemeli, duygularını anlamak için çaba göstermeli... ‘Yanlış yaptın’ yerine ‘olay seni nasıl etkiledi?’ vb. yumuşatılmış, kişisel olmayan ve duygu odaklı sorular sorulmalı... Tarafların birbirine söyleyemediği, ancak aslında söylemek istediği duyguları, daha yapıcı bir dille ifade etmelerine yardımcı olunmalı ve tarafsız kalınmalı... Adâleti tesis etmekten önce, iletişim kanallarının açık olmasına çalışılmalı... Taraflar,‘haklı’ veya ‘haksız’ olarak etiketlenmemeli; tarafların ortak bir zeminde bulaşmasına yardımcı olunmalı... İki kişinin arasını yapmak, sadece bireysel bir erdem değil, aynı zamanda toplumsal bir gerek... Kırgınlıklar ve kavgalar, bir taşın suya atılması gibidir, dalga dalga yayılır ve toplumun huzurunu bozar...
Kadim medeniyetimizde arayı bulmak, en yüce erdemlerden biri olarak kabul edilmiş... Barışmak, sadece iki kişi arasındaki bağı onarmaz; aynı zamanda bireylerin kendi iç dünyalarındaki çatışmaları çözmelerine, kızgınlık ve kin gibi yıkıcı duygulardan arınmalarına da vesile... İki kişinin arasını yapmak; sabır, anlayış, iletişim becerisi ve yüksek bir duygusal zekâ gerektiren kutsal bir uğraş... Bu, tarafları birbirine düşman değil, dost kılmak; onların ortak bir paydada buluşmasını sağlayarak geleceğe umutla bakmalarına yardımcı olmak... Kırılan kalpleri onarmak... Nefretin yerine sevgiyi, kırgınlığın yerine anlayışı ve yalnızlığın yerine kardeşliği koymak... Gerçek huzur, ancak bu köprülerin kurulmasıyla mümkün...
Arayı bulan, sevgi; arayı bozan ise, nefret...“Müminler ancak kardeştir. O halde kardeşlerinizin arasını düzeltin.” (Hucurat, 10)... “İki müminin arasını düzeltmek, oruç tutmak ve namaz kılmaktan daha hayırlıdır. - Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kişidir.” (Hadis-i Şerif)... “Sevgi, her şeyi onaran bir ilaçtır.” (Mevlana Celaleddin Rumi)... “İki insan arasındaki en büyük engel, iletişimsizliktir.” (Konfüçyüs)... “Barış, iki kişi arasında bir köprü kurmaktır.” (Mahatma Gandhi)... Selam, sevgi ve saygılarımla.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.