Sabah (İbranice, šāˁah; Arapça, ṣabāḥ, ṣabuḥa -ışıdı, aydınlandı, ışık saçtı); gün doğumu, sabah vakti, günün başlangıcı, gündüzün ilk saatleri... Sabah; uyanışın, umudun ve yeniden başlamanın dili... Sabah; gecenin bitişi, insanın kendisiyle yeniden karşılaşması... Sabah; güneşin ufuktan ağır ağır yükselişi, karanlığın çekilmesiyle birlikte sadece mekânı değil, zihni ve ruhu da aydınlatması, uyanışın, arınmanın, umudun ve yeni bir başlangıcın sembolü...
Sabah, gündüzün başlangıcı; akşam, gecenin... Bir gün, 24 saat... Kutuplarda gece ve gündüz, dünyanın geri kalanından farklı... Bizim alışık olduğumuz ‘24 saatlik’ döngü kutuplarda geçerli değil... Kutuplarda, yılda sadece bir kez güneş doğar ve bir defa güneş batar. Kuzey ve Güney kutuplarının tam merkez noktalarında durum: 6 ay gündüz, ay 6 ay gece... 6 ay gündüz; güneş ufkun üzerinde döner durur, hiç batmaz... 6 ay gece; güneş ufkun altındadır, zifiri karanlık veya alacakaranlık olur... Bu, Dünya'nın 23,5 derecelik eksen eğikliğinden kaynaklanan durum... Dünya, Güneş etrafında dönerken, kutuplardan biri sürekli Güneş'e dönük kalırken diğeri karanlıkta kalır... Kuzey Kutbu’nda sürekli gündüz olan (Yaz), Güney Kutbu’nda sürekli gece olan (Kış) zaman dilimi: 20 Mart - 23 Eylül... Güney Kutbu’nda sürekli gündüz olan (Yaz), Kuzey Kutbu’nda sürekli (Kış) olan zaman dilimi: 23 Eylül - 20 Mart...
Gece, belirsizliği, korkuyu, içe kapanışı; sabah, açıklığı ve fark edişi simgeleyen sözcük... Sabah, cehaletten bilgiye, gafletten farkındalığa geçişin adı... Sabah; bireysel ve kolektif diriliş simgesi... Sabah, umuttur... Karanlık ne kadar uzun olursa olsun; sabah, mutlaka gelir. Sabaha çıkmaktır; kurtuluşun, ferahlığın ve rahmetin işaretidir bu... Bu; sabah havasının serinliği, çiğin toprağa düşüşü, kuş seslerinin berraklığı… Gece boyunca biriken yorgunluk, kaygı ve karmaşa, sabahla birlikte bizi terk eder... Sabah, tövbenin, niyetin ve içsel temizliğin zamanıdır... Sabah, umuttur; sorumluluktur... Sabah güneş doğunca, hayat harekete geçer; işler başlar, yollar açılır... Sabah, eylem zamanıdır her bir emekçi için... Gece hayâl kurulur; sabah dünya yeniden kurulur... Toplumun sabahı, uyanış dönemini; ilimle, adaletle, ahlakla ayağa kalktığı zamandır; yozlaşması ve çöküşü, akşam ve gece zamanıdır... Her sabah; yeni bir imkân, yeni bir başlangıç... Her sabah, insanın kendini yeniden inşa edebileceği bir eşik... Güneşin doğuşu, hem gökyüzünde hem insanın içinde... Her sabah, bir an’ın ötesinde bir hâl, bir niyet ve bir yöneliş...
Kadim medeniyetimizde sabah, diriliş, rahmet ve hakikatle buluşma an’ı... Gece, insanın iç dünyasında bir perde gibi... Sabah ise, o perdenin aralanması, karanlığın yarılması... Sabah, Allah’ın kuluna her gün sunduğu bir rahmet penceresi... Sabah; bir vakit, hâl, şuur ve istikamet... Karanlığın ardından gelen aydınlık... Hiçbir gece, sabahı engelleyemez... “Sabahı yarıp çıkaran Allah’tır.” (En‘âm, 96)... Geceyi yaran sabah, umutsuzluğu yaran umut misâli... Tevhidin ayinesi, dua zamanı... “Allah’ım, ümmetimin sabah vaktini bereketli kıl.” (Hadis-i Şerif)... Sabah; ibadet zamanı, niyetin, emeğin ve ahlâkın mayalandığı vakit... Sabah erken kalkmak, disiplinin ve sorumluluğun işareti... Sabah namazı, uyanışın, kendimizi sorgulamanın, kendimize gelmenin hâli... Sabah namazı, uykuyla mücadele edilerek kılınan tek farz namaz... Sabah namazı, nefsin karanlığına karşı ruhun aydınlığı... Gerçek uyanıştır, gözün ve kalbin uyanmasıdır sabah namazı... Sabah namazı için uykuyu terk edebilmek, gafletten kurtulabilmenin ilk basamağı... Tasavvufta gece, gaflet; sabah, yakaza (manevî uyanıklık) ahvâli... İmam Gazali’ye göre, insanın en büyük kaybı, uyanık olduğunu zannetmesi; sabah, bu yanılsamanın kırıldığı an ve sabah namazı, kalbin aydınlanması ve ruhun huzura kavuşması için bir fırsat... Mevlana Celaleddin Rumi’ye göre gece, insanın kendini sakladığı yer; sabah, insanın hakikatle yüzleştiği zaman... Her an tövbe etmek mümkün lâkin sabah vakti tövbesi, yeniden başlama iradesinin hareket geçmesi... İbn Sina’ya göre sabah; zihinsel ve ruhsal uyanış için önemli, sabahın erken saatlerinde yapılan düşünceler ve çalışmalar daha verimli...
Sabah, henüz kirlenmemiş bir zaman gibi... Bir milletin sabahı; adâletin, ilmin ve ahlâkın yeniden dirildiği zaman dilimi... Sabah, insanın en güzel düşüncelerini ve en iyi kararlarını alabileceği bir zaman... Zulüm, cehalet ve dağınıklık ise, gece... Sabah, bireysel bir dirilişin ve medeniyet bilincinin yeniden doğuşu... Kadim medeniyetimizde sabah, bir davet olmuş hep... İnsana yöneltilmiş sessiz bir davet... Verdiği mesaj: Uyan, arın, niyet et, yeniden başla...
Güneş her sabah doğar; ancak her kalp aydınlanmaz... Yine de ümit varız, Allah’tan umut kesilmez... “Yarın, elbet bizim, elbet bizimdir! Gün doğmuş, gün batmış, ebed bizimdir!” (Necip Fazıl Kısakürek)... Selam, sevgi ve saygılarımla.
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.