Kendimizi eğitmek, başkalarının eğitiminden önce gelmeli... Kendimizi eğitmeden birilerinin doğru davranışta bulunmasını beklemek beyhude... Söylediğimiz sözleri yerine getirmeden ve uygulamadan ne desek ne yapsak boş... Kendimizi eğitmek, nefis terbiyesi...
Bir cihazın her bir aksamı değerli... Parçalar doğru birleştirilmediğinde ya da tek bir parça dahi eksik olduğunda cihazdan söz edebilir miyiz? Kendimiz olabilmek de böyle... Kendimizi eğitmek, her bir davranışımızın birbiriyle olan doğru ilişkide olmasını sağlamak misâli... Yemek yemek için nelere ihtiyaç duyduğumuz gibi... Kendimizi eğitmek, sadece donanımlı olmakla alâkalı değil... Öncelik, davranış eğitimi... Davranış eğitimi, hareketlerimizi ve tutumlarımızı şekillendirmekle ilintili... Teknik olarak, davranış modifikasyonu... Davranışlarımızın değiştirilmesi vetiresi/süreci, terbiye... Etik ve edep eğitimi, ahlakî davranışlarımızla ilgili... Psikoeğitim, davranışlarımızın psikolojik nedenlerini öğretmeyi hedefleyen vetire/süreç... İş dünyasında veya resmî durumlarda yapılan eğitim, tutum eğitimi... Bu; bizim olaylara bakış açımızı ve sergilediğimiz tavrı geliştirmekle bağlantılı... Adab-ı muaşeret (görgü kuralları) eğitimi, sosyal ortamlardaki davranış standartlarımızı belirlemek için yapılan eğitim... Yumuşak beceri (soft skills) eğitimi, iletişim ve davranış odaklı yetkinlikleri kapsayan eğitim... İtaat eğitimi, komutlara uyma davranışlarımızı ifade eden şartlanma... Bu, davranışlarımızı belirli uyaranlarla pekiştirme...
İnternet, dijital kütüphaneler, online kurslar ve sayısız eğitim platformu, bizim için öğrenme fırsatları... En değerli yeteneğimiz, kendi kendimizi eğitmek (otodidaksi)... Herhangi bir ustanın, öğretenin rehberliği olmadan gerçekleştirilen eğitim... Kendimizi eğitmek, neden mi önemli? Birçok mantıklı sebebi var... Değişime, gelişime ve yenilenmeye uyum sağlama... Kişiselleştirilmiş öğrenme... Özgüven ve özerklik... Değişime uyum sağlama, teknolojide ve iş dünyasında çok önemli... Kişiselleştirilmiş öğrenme, ilgi alanlarımızı, öğrenme hızımızın ve stillerimizin farklı olması yüzünden gerekli... Kendi eğitimimizi tasarlamak, bize en uygun yöntemlerle, en çok merak ettiğimiz konularda ilerlememiz için lâzım... Özgüven ve özerklik, kendi öğrenme sürecimizin sorumluluğunu almak, problem çözme yeteneğimizi geliştirmek ve özgüven kazanmak için elzem... Etkili ve sürdürülebilir bir şekilde kendimizi eğitebilmenin püf noktası, merak... Merak olmalı ki, kendimizi öğrenmeye hazırlayabilelim... Öğrendiklerimizi de, davranışa ve kazanıma dönüştürebilelim... Her konuda sabırlı olalım, bir o kadar da, öğrenmede merakımızı harekete geçirelim... Yeter ki, merakımıza yenik düşmeden, merakımızı zaafa dönüştürmeden, merakımızı, itici güç olarak kullanabilelim... ‘Ne, nasıl, neden’ sorularına cevaplar arayalım... Öğrenmede, hedeflerimizi netleştirelim... Hiçbir şeyi ötelemeyelim, zamanı doğru kullanalım... Sistemli ve disiplinli olalım... Unutmayalım, disiplin, motivasyondan da mühim... Günlük, haftalık, aylık, dönemlik bir öğrenme programı planlayalım ve bunu rutine bağlayalım... Az da olsa sürekli ve sürdürülebilir düzenli çalışma bir çalışmayla, tutarlı bir şekilde devam edelim... Farklı ve çeşitli kaynaklar kullanalım... Kitap, podcast (dijital ortamda yayımlanan ve genellikle seriler halinde sunulan sesli içerik), online kurs, belgesel, akademik makale, uygulamalar vb. kaynaklar... Öğrendiklerimizi uygulayalım ve davranış hâline getirelim... Öğrendiklerimizi, hamallığını yaptığımız bilgi birikimi olmaktan çıkarıp aktif beceriye dönüştürelim... Sonrasında, geri bildirim alalım, kendi kendimizi değerlendirelim; montörlerden, akran gruplarından, online topluluklardan geri bildirim alalım... Bu, kör noktalarımızı görebilmenin çaresi... Bilmemiz gereken en temel şey, öğrenme sürecinin doğrusal değil, dalgalı olduğu... Zorlandığımız anlarda kendimize karşı acımasız olmayalım... Elbette hatalar, yanlışlar olacak... Kendimizi eğitirken sabırlı ve duyarlı olmamız lâzım...
Özellikle dijital dünyada, kendi kendimizi eğitmek çok zor... O kadar çok, bilgi kirliği ve dezenformasyon (bilgi çarpıtma, yanıltma) var ki... Gereksiz bilgi ve bilgi kirliliği karşısında öğrenmeye odaklanmak kolay değil... Meselâ, dikkat dağıtıcıların olması... Kendi kendine öğrenmede, sosyal etkileşim eksikliğinin olması... Motivasyonu canlı tutma ve sürdürme zorluğu... Daha nice nice benzeri sorunların olması... Zorlukların üstesinden gelmek için, her bir şeyi yerli yerince, ne eksik ne fazla yapmak gerek... Öğrenme; edinim, kazanım, alışkanlık, ilgi (merak) ile başlar; bilgi hâline gelir; uygulama ile davranışa dönüşür... Bu, kendi kendimizi eğitimin özü... Kendimizi eğitmek, pasif bir tüketici olmaktan aktif bir öğrenici olmaya geçiş demek... Bu; yeni beceriler kazanmak ve dünyayı nasıl anladığımızı ve içinde nasıl yer almamız gerektiğini gösteren ve bizi dönüştüren bir zihniyet değişikliği... “Öğrenmek bir hazine olacaktır ki, sahibine her yerde eşlik edecektir.” (John Holt)...
Kendimizi eğitmek, kendi göbeğimizi bağlamanın ilk adımı... Kendimiz olabilmek ve kendimize egemen olabilmek için, cesaretli olabilmeye ve irademizi doğru kullanabilmeye ihtiyacımız var... En değerli yatırım, kendimize yaptığımız yatırım... Selam, sevgi ve saygılarımla.
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.