KÖPRÜ…

Köprü; üzerindeki yaya, araç, tren trafiği akımının, engeli kesintiye uğratmadan geçmesini sağlamak maksadıyla nehir, vadi, karayolu, demiryolu gibi geçilmesi güç doğal veya yapay engellerin iki yakasını birbirine bağlayan yapı... Geçmişte ahşap ve taş yaygınken, günümüzde çelik, betonarme, çelik-beton kombinasyonları ve alüminyum gibi dayanıklı malzemelerden yapılan kirişli, kemerli, asma, gergili (eğik askılı) vb. köprü... Köprü (köprü diş); kayıp bir dişin veya dişlerin yerine, boşluğu kapatmak için, boşluğun sağında ve solunda bulunan sağlam dişlerin küçültülerek (törpülenerek) kaplama yapılması ve bu kaplamalara yapay bir dişin (pontik) sabitlenmesiyle yapılan protez (takma diş)... Protezin yapılma amacı; eksik dişin estetik görünümünü düzeltmek, çiğneme fonksiyonunu geri kazandırmak ve komşu dişlerin boşluğa doğru kaymasını önlemek... Geleneksel (klasik) köprü dişler, Maryland (kanatlı) ve Kantilever köprüler... Köprü (bridge); bilgisayar ağlarında, Ethernet, iki yerel alan ağını (LAN) birbirine bağlayan bir donanım cihazı... Ethernet’in görevi; iletişim trafiğini yöneterek, sadece hedeflenen ağa ait trafiğin köprüden geçmesini sağlayıp, ağlardaki genel trafik yoğunluğunu azaltmak... Psikolojide ‘köprü’; geçmiş ve gelecek arasında sağlıklı bağ kurma, bilinç ve bilinçdışı arasında köprü oluşturma... Felsefede Heidegger için köprü, dünyada oluşun somut ifadesi... Doğu felsefelerinde köprü, beden ve ruh arasındaki bağ... Varoluşçulukta köprü, seçimlerimiz ve sonuçları arasındaki ilişki... Günlük hayatta ‘köprü’, deyimler içinde köprüler kuran söz... Köprüleri atmak (geri dönüşü olmayan kararlar almak)... Köprü olmak (arabuluculuk yapmak)... Köprünün altından çok sular akması (zamanın değiştirici gücünün olması)...

Yolları birbirine bağlayan köprüler... Roma ve Çin medeniyetlerinde inşa edilen taş kemerli köprüler... 3300 yıl önce atlı savaş arabaları için inşa edilen ve bugün de kullanılan Arkadiko Köprüsü (Avrupa'da hâlen kullanımda olan en eski köprü)... İpek Yolu ve diğer ticaret yollarında yapılan, ülkemizin önemli tarihî köprüleri: Diyarbakır’daki Malabadi Köprüsü (Dünyanın günümüze ulaşan en büyük kemer açıklığına sahip taş kemer köprü)... Adana’daki Taş Köprü (Seyhan Nehri üzerindeki Roma İmparatoru Hadrianus dönemine ait, hâlâ kullanılan en eski köprü)... Edirne’deki Uzunköprü (Dünyanın 1272 metre en uzun taş köprüsü -1272 metre)... Adana’daki Varda (Alman) Köprüsü (demiryolu taşımacılığı için inşa edilen, çelik kafes taş örme köprü)... 1970’li yıllardan itibaren yapılan köprüler: 15 Temmuz Şehitler Köprüsü (Boğaziçi Köprüsü, asma köprü, 1.074 metre, yıl:1973)... Fatih Sultan Mehmet (FSM) Köprüsü (asma köprü, 1.090 metre, yıl:1988)... Yavuz Sultan Selim (YSS) Köprüsü (karma, asma + eğik askılı köprü, 1.408 metre, yıl:2016)... 1915 Çanakkale Köprüsü (Lapseki-Gelibolu, Dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsü, 2.023 metre, yıl:2022)... Osmangazi Köprüsü (Dilovası-Altınova, 1.550 metre, yıl: 2016)...

Son yıllarda ülkemizde yapılan, bilindik köprüleri göremeyenlerin ve algı körlüğü çekenlerin, iletişimde ‘köprü’ kuramamaları son derece sıradan bir durum... Esas olan, öncelikle kafalar ve gönüller arasında köprüler kurabilmek... Köprü; iletişimde çok mühim... Köprü; öncelikle iki ayrı noktayı, iki kıyıyı, iki insanı, iki fikri ve gönlü birbirine bağlar... Köprü, sağlıklı, doğru ve sürdürülebilir iletişimin olmazsa olmazı... Köprü; anlaşmazlıkları aşma aracı, farklı görüşler arasında uzlaşı sağlayan sihirli geçit... Köprü; yalnızlığı aşmanın yolu... İnsanı topluma, sevdiklerine bağlayan kilit yol... Doğru kullanılan her bir kelime, ihtiyacımız olan düşüncelerin ve duyguların köprüleri... Köprü; yollar, engeller, düşünceler ve duygular arasındaki bağlantı kopukluğunu sonlandıran tek şey... Geçişin, dönüşümün, gelişimin ve ilerlemenin adıdır köprü... Bir durumdan başka bir duruma geçiş için köprü gerekli... Bilinenden bilinmeyene, güvenliden yeni olana geçiş için köprü elzem... Eski ‘ben'den yeni ‘ben'e doğru yolculuk yapıp kişisel gelişimimizi sağlamak için köprüye ihtiyacımız var... Köprü olmadan, hayatın evrelerinde çocukluktan yetişkinliğe, bekârlıktan evliliğe geçişte zorlanırız...

Her bir zorluğu aşmada, köprü kurma becerisine sahip olmamız lâzım... Bu beceri nedir? Empati kurmadır (kendimizi başkasının yerine koyabilmedir)... Hâdiseler karşısında merhametle, akılcı yaklaşımla davranabilmektir... Çatışmalarda çözüm bulabilmektir, taraflar arasında ortak zeminde buluşabilmektir... Farklı kültürler arasında diyalog kurabilmektir, anlayışla sorunların üstesinden gelebilmektir... Köprülerin altından sular geçer... Yeter ki biz bizden geçmeyelim... İnsanlar arasındaki farklılıkları zenginlik kabul edip, köprüleri yıkmayalım... ‘Köprü’kavramını daha iyi içselleştirebilmek için zihinlerimizde ve gönüllerimizde farklı dünyalara ‘köprü’ler kuralım... Edebiyatta ve sanatta ‘köprü’ye adım atalım... Orhan Pamuk'un ‘Kara Kitap’ındaki Galata Köprüsü (Doğu-Batı arasındaki köprü)’ye farklı bir gözle bakalım... Nâzım Hikmet’in şiirlerindeki köprünün, umut ve dayanışma olduğunu hatırlayalım... Necip Fazıl Kısakürek’in eserlerindeki köprünün; kurtuluş yolunun sembolü, gelenekle modernite arasında bağ, tasavvufî bir geçit, sırat köprüsü, kimlik inşasının temeli ve çile ve imtihan mekânı olduğunu idrak edelim... Cemil Meriç’e ait olan söze kulak verelim: “Köprü varsa, üstünden geçecek canlı bulun; zindan varsa, duvarları yumruklayacak insan.”...

Hayatta, sürekli olarak köprüler kurmak, onlardan geçmek ve yenilerini inşa etmek mecburiyetindeyiz... Mâlum, vefâ tek taraflı olmaz; köprü için iki dağ gerekir... Selam, sevgi ve saygılarımla.

[email protected]