Takip Et

SON DAKİKA

Dr. Müh. Kürşat KAZANKAYA
e- posta : [email protected]

Facebook Skandalının Ardındaki Manipülasyon!

21 Nisan 2018, Cumartesi

     

Geçtiğimiz günlerde, 2016 yılı ABD başkanlık seçimlerinde Donald Trump’ın seçim kampanyasını yürüten Cambridge Analytica isimli politik danışmanlık şirketinin 50 milyon adet Facebook kullanıcısına ait verileri izinsiz şekilde topladığı ve dijital manipülasyon amacıyla kullandığı haberi medyada geniş yer bulmuştu. Bugüne değin gelişmeleri kısaca özetlersek: Haberin ardından skandalı ortaya çıkaran eski CIA ajanı Christopher Wylie, Facebook ve Instagram’da yasaklanarak susturulmaya çalışılmıştı. Skandalın ortaya çıkmasıyla birlikte dünyanın her tarafından insanlar Facebook hesaplarını kapatmaya başladı. Bunlara Facebook’un 19 milyar dolara satın aldığı WhatsApp’ın kurucusu Brian Acton da katıldı. Facebook, suçlunun Cambridge Analytica şirketi olduğunu iddia etti. Hemen ardından Cambridge Analytica'nın başkanı Alexander Nix’in toplanan kullanıcı verileri ile Donald Trump’a seçimi kazandırdıklarını söylediği bir gizli çekim video ortaya çıktı ve Nix görevden alındı. ABD Federal Ticaret Komisyonu, Facebook’un 50 milyon kullanıcı verisini Cambridge Analytica şirketine kasıtlı sunduğu şüpheleri üzerine Facebook hakkında soruşturma başlattı. Şirkete verilecek para cezasının 2 trilyon dolara kadar çıkabileceği belirtildi. Skandalın etkisiyle Facebook bir hafta içerisinde %12 oranıyla tam 50 milyar dolar değer kaybetti. Facebook'un düşüşü, diğer sosyal medya şirketleri hisselerinin de değer kaybetmesine sebep oldu. Ortaya çıkan skandal sonrası Facebook hakkında iki dava açıldı. Davacılar, Facebook’un federal yasaları çiğnediğini, haksız rekabette bulunduğunu ve sorumluluklarını yerine getirmediğini iddia etti. Son olarak dün bir ABD federal yargıcı, Facebook’un izin almaksızın kullanıcıların yüz taslaklarını oluşturarak yasaları çiğnediğine ve toplu davada yargılanmasına karar verdi.

 

Peki Bu 50 Milyon Kullanıcı Verisi Nasıl Bir Manipülasyon Aracı Haline Getirildi?

 

Cambridge Analytica şirketinin kullanıcıların psikolojik profilini ortaya çıkaran bir algoritma kullandığı ileri sürülüyor. Bu algoritmada psikologların kullandığı “5 büyük faktör kuramı” temel alınmış. Bu kuramda 5 ana kişisel özellik ile size puan veriliyor. Bunlar: 1- Açıklık, 2-Sorumluluk, 3- Dışa Dönüklük, 4- Uyumluluk ve 5-Duygusal Denge. Buradan hareketle insanlar kişilik özelliklerine göre sınıflandırılıyor. Mesela: Maceracı, Koruyucu, Uyumlu, Yönetici gibi. Yazılan algoritma şaşırtıcı derecede iyi çalışıyor. Kullanıcıların Facebook’ta yaptığı sadece 5 beğeniye bakarak kişiyi arkadaşından bile iyi tanıyabiliyor. 150 beğeni aileden bile daha iyi, 300 beğeni eşinden bile daha yakın analiz yapabiliyor. Zaten ortalama bir kullanıcı bu kadar beğeniyi bir günde bile yapabiliyor. Bunun yanında yazılan mesajlar, yorumlar ve paylaşımlar da düşünülürse algoritmanın kullanıcıyı sınıflandırması işten bile değil. Uzun lafın kısası Facebook kim olduğumuzu kendi kendimizden bile daha iyi biliyor.

 

İddaya göre Trump’ın kampanyasında, ele geçirilen 50 milyon kullanıcının kişisel özellikleri bu metodla tespit edildi. Facebook’a hergün yüzlerce ücretli reklam verildi ve belirli gruptaki insanlar hedef alındı. Onların iç korkularına, duygularına ve ihtiyaçlarına göre reklamlar tasarlandı. Mesela Trump’ın silah sahibi olmayla ilgili vaadi düşünüldüğünde bu hakkı isteyenlerin karşısına Facebook’ta bununla ilgili bir reklamla çıkıldı. Maceracı, açık fikirli ve tez canlılar hedef alındı. Bazen de bu hakkı sevecek gergin ve sinirli profiller. Reklamda silah alma özgürlüğünün onları dış tehditlerden koruyacağı söylendi. Gözetici kişilere de silahların korunmak için temel bir alet olduğu propagandası yapıldı. Daha yönetici ve liderlik özellikte olanlara ise ailelerini ve geleceklerini korumaları gerektiğiyle ilgili reklamlar gösterildi. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün. Cambridge Analytica şirketi bu algoritma ile Trump’a seçimi kazandıracak farkı oluşturdu. Peki ya siz? Bu reklamlardan ne kadar etkileniyorsunuz? Şunu belirtmeliyim ki hergün onlarca manipülasyona maruz kalıyoruz ve bu bizim seçimlerimizi etkiliyor ve artık İnternet bu iş için biçilmiş kaftan. Siz değerli okuyuculara tavsiyem; toplumsal açıdan önemli kararlar alırken kısa bir süre de olsa sosyal medyadan uzak kalmanız... 



Yazarın Tüm Yazıları

WEB 4.0 Geldi, Hoş Geldi… ( E-İhracat Coşacak ! )

1 Şubat 2024, Perşembe

2024 Dijital Pazarlama Trendleri

18 Aralık 2023, Pazartesi

Prof. Dr. Aziz Sancar : “Türkiye'nin 2. Yüzyılı İçin En Çok Bilime İhtiyacımız Var”

30 Ekim 2023, Pazartesi

GPT-4 Çıkalı Bir Ay Oldu, Bakın Neler Yapıyor, Çook Şaşıracaksınız!

18 Nisan 2023, Salı

Değişim Değil, Dönüşüm Yaşanıyor: METAVERSE ve METAMORFOZ!

19 Eylül 2022, Pazartesi

Siber Güvenlik ve Hacker Dünyası

18 Mayıs 2022, Çarşamba

E-Ticarette Neden Başarısızlık Yaşanıyor?

5 Nisan 2022, Salı

"We Are Social 2022" Bize Çok Şey Anlatıyor!

2 Mart 2022, Çarşamba

Neuralink - Covid-19 - Bill Gates ve ŞİLİ!

28 Mayıs 2021, Cuma

Twitter’da Satılan İlk Tweet Bir Türk’e Nasip Oldu

31 Mart 2021, Çarşamba

Google'de En Çok "Ekmek" Aranmış !

11 Aralık 2020, Cuma

1 Milyon Yazılımcı Projesi Nedir?

5 Mayıs 2020, Salı

COVID-19 ve İnternet Dünyasına Etkileri

1 Nisan 2020, Çarşamba

10 maddede “We Are Social” 2020 Raporu

25 Şubat 2020, Salı

Youtube Reklam Gelirleri İlk Kez Açıklandı!

10 Şubat 2020, Pazartesi

Türkiye’de E-Ticaret İçin En Yaygın Bilinen Pazaryerleri

29 Ocak 2020, Çarşamba

E-Ticarette Kazandıran Pazarlama Teknikleri

24 Aralık 2019, Salı

Yeni Neslin Gözdesi: Dijital Pazarlama Uzmanlığı

9 Aralık 2019, Pazartesi

Firmalar Neden Sosyal Medyada Olmayı Tercih Ediyorlar?

30 Kasım 2019, Cumartesi

E-Ticaret ve Dijital Pazarlamaya Dair 2019 Yılı İstatistikleri

12 Ekim 2019, Cumartesi

Dijital Pazarlamanın (/Reklamların) 5 Eşsiz Özelliği

27 Eylül 2019, Cuma

En iyi 10 Türkçe Podcast

3 Eylül 2019, Salı

Facebook’un zihin okuma cihazı nihayet test edildi

16 Ağustos 2019, Cuma

Okey Google Furyası: Google Asistan

12 Haziran 2019, Çarşamba

Dijital reklamlarla ilgili beklenen vergi ve bunun getirdikleri

11 Mayıs 2019, Cumartesi

Yeni ekonominin özellikleri

19 Ocak 2019, Cumartesi

E-Ticaretin 2019 Yılına Kadarki Gelişimi

5 Ocak 2019, Cumartesi

E-Ticarette Tüketicilerin Profili

22 Aralık 2018, Cumartesi

E-Ticarette Gelişen Ödeme Sistemleri

15 Aralık 2018, Cumartesi

Yeni Ekonomi ve Yeni Kazanç Modelleri

8 Aralık 2018, Cumartesi

E-Ticarette Efsaneler ve Gerçekler

1 Aralık 2018, Cumartesi

İnternet’in Getirdiği Yeni Nesil Aracılar...

17 Kasım 2018, Cumartesi

E-Ticaret ile KOBİ’ler Dünyaya Açılıyor

10 Kasım 2018, Cumartesi

Dijital bölünme geliyor!

3 Kasım 2018, Cumartesi

Etkili Bir Web Sitesi Nasıl Olmalıdır?

27 Ekim 2018, Cumartesi

İnternet'ten En Çok Satan Ürünler

20 Ekim 2018, Cumartesi

10 Adımda E-Ticaret

13 Ekim 2018, Cumartesi

2018’e Damga Vuran Dijital Pazarlama Trendleri

9 Ekim 2018, Salı

Dünyanın En Değerli 3 Markası Yine Dijital Dünyadan!

3 Ağustos 2018, Cuma

Bu “Twitch” ezberleri bozar!

27 Temmuz 2018, Cuma

Akıllı Kumaşlar Hayatımıza Giriyor!

16 Temmuz 2018, Pazartesi

Sosyal Medya ve Seçim Propagandaları

23 Haziran 2018, Cumartesi

Kobiler İçin “E-Ticaret” Kaçırılmaması Gereken Bir Fırsat!

12 Mayıs 2018, Cumartesi

Facebook, Yapay Zeka Geliştirmek İçin Instagram Fotoğraflarınızı Kullanıyor!

5 Mayıs 2018, Cumartesi

Sosyal Medya Marka İmajınızı Yerle Bir Edebilir!

28 Nisan 2018, Cumartesi

Facebook Skandalının Ardındaki Manipülasyon!

21 Nisan 2018, Cumartesi

TUSİAD’ın Raporu E-Ticaretin Önlenemez Yükselişini Gözler Önüne Seriyor...

14 Nisan 2018, Cumartesi

Web sitelerinin alan adı (Domain Name) uzantıları ne anlama geliyor...

7 Nisan 2018, Cumartesi

Ekonominin Yükselen Trendi Yine İNTERNET GİRİŞİMCİLİĞİ

31 Mart 2018, Cumartesi

Herkes Onu Konuşuyor: “WEB 4.0” İle Hangi Yenilikler Hayatımıza Girecek?

24 Mart 2018, Cumartesi

Sağım-Solum, Önüm-Arkam: Sosyal Medya!

16 Mart 2018, Cuma

Pazarlamacıların Yeni Gözdesi: “LBP”

10 Mart 2018, Cumartesi

Mobil Ödeme Sistemlerinde Şifresiz Devrim Çok Yakında...

5 Mart 2018, Pazartesi

WhatsApp’ta işletmelere özel uygulama dönemi başlıyor...

24 Şubat 2018, Cumartesi

Web Sitenizi Ücretsiz Olarak Google’da Üst Sıralara Taşıyabilirsiniz!

17 Şubat 2018, Cumartesi

KOBİ’ler İçin E-Ticaret ve Dijital Pazarlama Çağın Fırsatı!

10 Şubat 2018, Cumartesi

Ceset Videosundan Sonra Youtube, Tüm Ünlü Kanalları İncelemeye Alıyor!

3 Şubat 2018, Cumartesi

“Yeni Aşkımız Yapay Zeka” Sloganıyla, Türkiye Yapay Zeka Zirvesi 14 Şubat’ta Gerçekleşecek

27 Ocak 2018, Cumartesi

2017’de en çok para kazandıran 10 Youtube kanalı

20 Ocak 2018, Cumartesi

Mobil Uygulamalara Yapılan Harcama Parmak Isırtıyor!

13 Ocak 2018, Cumartesi

Google Çalışanlarını İşe Alırken Bakın Neler Soruyor!

6 Ocak 2018, Cumartesi

Facebook ve Kurucusu Hakkında Bilinenler ve Bilinmeyenler!

31 Aralık 2017, Pazar

“Bitcoin” Çılgınlığı Artarak Devam Ediyor!

24 Aralık 2017, Pazar

Türkiye’nin Acilen 30 Bin Siber Güvenlik Uzmanına İhtiyacı Var!

17 Aralık 2017, Pazar

Türkiye’nin İlk İnsansı Robot Fabrikası Seri Üretime Başladı

10 Aralık 2017, Pazar

XI. İstanbul Bilişim Kongresi 6 Aralık 2017’de İstanbul’da

3 Aralık 2017, Pazar

TÜRKİYE İÇİN "BİLİŞİM” STRATEJİK SEKTÖR!

26 Kasım 2017, Pazar

Anneler-Babalar Dikkat! Mavi Balina Oyunu Öldürüyor!

19 Kasım 2017, Pazar

Google'da Yapılan En İlginç Aramaların Listesi Şaşkınlık Yaratıyor!

12 Kasım 2017, Pazar

Dünyada Çok Yaygın Olan DROPSHİP Sektörü Türkiye’de De Hızla Gelişiyor

5 Kasım 2017, Pazar

Yapay Zekalı Robotlar Bir Yandan Hayranlık Bir Yandan Da Endişe Yaratmaya Devam Ediyor

29 Ekim 2017, Pazar

2017 İnternet Ve Sosyal Medya Kullanıcı Profilleri Açıklandı

22 Ekim 2017, Pazar

FACABOOK ROBOTLARI NEDEN KAPATTI?

15 Ekim 2017, Pazar

GOOGLE’IN YENİ ÖZELLİĞİ ÇIĞIR AÇTI!

8 Ekim 2017, Pazar

“DEEP WEB” BİR ŞEHİR EFSANESİ DEĞİL!

1 Ekim 2017, Pazar

İNTERNET’TEN PARA KAZANMANIN EN HIZLI YOLU

24 Eylül 2017, Pazar

NEDİR BU "SPAM" DEDİKLERİ?

14 Eylül 2017, Perşembe

FACEBOOK KULLANICILARI POTANSİYEL BİR DENEK Mİ?

8 Eylül 2017, Cuma