Aydın KIROBALI

HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...

28 Kasım 2019, Perşembe

     

Nedir bu had bildirme hastalığımız?

En küçük bir tartışmada, anlaşmazlıkta ve hatta haklı mağlubiyette, her önüne gelen bir diğerine had bildirmeye kalkıyor.

Toplum olarak ne çok savcımız ve hakimimiz var; kanunmuş, karakolmuş, mahkemeymiş, kamu kurumuymuş kimsenin umurunda değil. Sanki demokratik bir hukuk devletinde yaşayan bireyler değiliz de, 19. yüzyıl Amerikasında yaşayan kovboylarız.

Kimsenin kendine baktığı yok; benim her şeyim tam mı, ya da bende hiç kusur yok mu diyen yok. En küçüğümüzden en büyüğümüze herkes birbirine parmak sallıyor. Sokaktaki çocuk kavgalarında bile "Göreceksin sen gününü, bu yaptığını yanına koymayacağım, bunu pahalıya ödeyeceksin" gibi sözler havalarda uçuşuyor. Çünkü, büyüklerinden böyle görüyorlar ve anne babaları tarafından böyle öğretiliyorlar. Kan davası ve mafya hesaplaşmaları birer had bildirme örneği değil midir?

Aslında bu had bildirme hastalığı bizde yeni olmayıp, çok eskilerden gelme bir hastalıktır.

Osmanlı Ordusunun II. Viyana kuşatmasında, Ordunun kumandanı olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, Kırım Hanı Giray’a güvenerek O'na Leh donanmasının köprüden geçişini engellemesi görevini vermişti. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ile bir sebepten arası iyi olmayan Giray Han, Osmanlı Devleti’ne bir ders vermek ve had bildirmek istedi ve görevini yapmadı. Bu had bildirme hareketinin sonucunda da Osmanlı Ordusu büyük bir bozguna uğradı ve bu bozgun Osmanlı'nın Avrupa'daki sonunun başlangıcı oldu.

Tarihe meraklı olanlar, Giray Han'ın had bildirme hareketinin faturasının kime çıktığını çok iyi bileceklerdir. Bu faturanın Osmanlı'ya ait olanından fazlası Kırım Hanlığına çıkmıştır. Viyana Bozgunundan sonra Kırım Hanlığı yıkılmış ve Kırım Tatarları için sürgün dolu yıllar başlamıştır.

Malesef toplumumuz içinde bir kesim var ki, işleri güçleri (güya) had bildirmek. Bunu tarih boyunca yaptılar ve yapmaya da devam ediyorlar. Oysa ki hepimiz aynı gemideyiz. Aynı gemide olanların, gemide olan başka biri ya da birilerine had bildireceğim diye gemiyi delmeleri ne büyük ahmaklıktır...

Had bildirmeyi kendilerine vazife gören hadsizler, bunu tarihte ll. Abdulhamit'e de yapmışlardı; sonuçta tüm toplum ve ülke kaybetti.

Onlar daha sonra da rahat durmadılar ve kendilerine biçtikleri bu görevi Rahmetli Menderes, Özal ve Erbakan hakkında da yerine getirdiler. Hepsinde de kaybeden ülkemiz ve milletimiz oldu.

Peki, had  bilmemek ya da bildirmek dediğimiz bu hastalığımızın aslı nedir?

Özdemir Asaf'ın söyleyiş tarzı ile;

"Kendi bahçesinde dal olamayan birinin, bir başkasının bahçesinde, ağaçlık taslamaktır.

Had bildirmek, sınırı aşanın ayağına basmaktır.

Had bildirmek, "Eyvallah" durumundan "İllallah" durumuna geçildiğinde gösterilen tepkidir.

Had bilmek ise, herhangi bir konuda kendi bilgisini, konumunu ve sınırlarını bilip, ona göre tavır koyma, görüş belirtme durumudur.

Bir başka deyişle, kendini bilmek, tanımak, aradığını kendinde bulmaktır.

Had bilmek, bilinenler içinde en anlamlı olanıdır. Zira dünyalar kadar bilgisi olan bir insan, haddini bilmediği takdirde kocaman bir hiçtir.

Alime sormuşlar: “Efendim en iyi neyi bilirsiniz” Alim kişi cevap vermiş: ”Haddimi Bilirim!”

Geçmişte olduğu gibi bugün de toplumumuzun en kronik hastalıklarından birisi, haddini bilmek makamında olması herekenlerin had bildirme çabalarıdır. Bunu, sokakta, evde, kahvede, stadyumda vs görmeye alıştık ta, meclis gibi bir yüce mekanda görmeye alışamadık. Aslında alışmak ta istemiyoruz. Çünkü, zaten kötü bir hastalık olan had bildirmek, meclis gibi bir kurumda daha iğreti ve çirkin durmaktadır.

Kural koyan, yasa yapan ve toplum tarafından örnek diye seçilen şahsiyetlerin oluşturduğu yüce meclis, had bildirme yeri değil, had bilme makamıdır. Dolayısıyla, bu makamda olanların başkalarına göre daha seviyeli ve dikkatli davranmaları gerekmektedir. Aksi taktirde, "Balık baştan kokar" sözünün tezahürünü, toplumun her kesiminde daha yaygın olarak görmeye başlarız.

Lütfen herkes haddini bilsin; özellikle de, olur olmaz zamanda ve yerde had bildirmeye kalkanlar...

Esen Kalın... 



Yazarın Tüm Yazıları
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...