Aydın KIROBALI

BİR MEYVEDEN ÖTESİ...

11 Haziran 2020, Perşembe

     

Öyle bir meyve düşünün ki, ülkelere sembol, şehirlere isim, türkülere ilham, sözlere anlam olsun...

Öyle bir meyve düşünün ki, meyvesinden çekirdeğine ve hatta sapına kadar her bir parçasının ayrı ayrı faydaları olsun...

Hangi meyveden bahsettiğimi bir çoğunuzun kolayca tahmin etmiş olduğunu umuyorum.

Pek tabi ki, şimdiye kadar sevmeyenini hiç rastlamadığım ve sade bir meyveden öte, bir sağlık deposu olan kirazdan bahsediyorum.

İçinde bulunduğumuz Haziran ayı, ülkemizin pek çok bölgesinde bolca yetiştirilen kiraz meyvesi için hasat zamanıdır. Şimdi, bağlarda ve bahçelerdeki kiraz ağaçlarının dallarına al al kirazların bastığı mevsimdeyiz. Bir başka tabirle, gelişi dört gözle beklenen, fakat ne yazık ki uzun süreli kalamayacak olan kiraz mevsimindeyiz. Dalından kiraz yemek isteyenler için önlerinde çok fazla zaman yok; çünkü bu eşsiz meyvenin hasat süresi, malesef 3-4 haftadan daha fazla değil.

Kirazın anavatanının Hazar denizi, Kafkasya’nın güneyi, Kuzey ve Kuzeydoğu Anadolu olduğu bilinmektedir. Latince adı Prunus avium olan kiraz, Rosaceae (gülgiller) ailesindendir.

Bu güzel meyvenin kaç türünü bilirsiniz diye sorulsa, eminim ki en iddialı olanlar bile, 8-10 türden fazlasını sayamaz. Ben şahsen napolyon, dalbastı, Salihli, 0900 ziraat ve bir de beyaz kirazdan öte gidemem. Fakat, bu eşsiz meyvenin literatüre giren yaklaşık 2000 civarında şeşidinin olduğunu biliyor muydunuz?

Bu arada değişik kaynaklardan edindiğim bilgilere göre, en meşhur kiraz türlerinin birinin ismi "Türk Kirazı"dır.

Yazımın başlığında da belirttiğim gibi, kiraz yalnızca bir meyve değil, meyveden de öte özellikleri olan bir nimettir. Eşsiz lezzetinin yanında, önemli bir sağlık deposu olduğu kabul edilen kiraz; demir, potasyum ve kalsiyum açısından oldukça zengindir. Bünyesinde bulunan A, B ve C vitaminleri, bu değerli meyveyi tüketenleri pek çok hastalıktan korumaktadır. Yine, etkili bir antioksidan ve ağrı kesici olan kiraz, alerji ve enfeksiyon önleyici bir özelliğe de sahip olup, kolestrolü ve kan şekerini düşürmeye yardımcıdır. Ayrıca iyi bir kan sulandırıcı olarak protrombin düzeyini ayarlar. Nihayet, bu mucize meyve, düzenli tüketildiğinde cildi taze tutmakta ve ciltte oluşan kırışıklıklara engel olmaktadır. Bütün bunların yanında, bu güzel meyvenin  aşırı tüketilmesi durumunda, bazı sorunlar yarattığının da bilinmesi gerekir.

Çin’de ölümsüzlük ile eş anlamlı olan kiraz, Yunan mitolojisinde ise doğum ve yenilenmeye karşılık gelmektedir. Kiraz çiçekleri, Japonlar için ulusal sembol olarak kabul edilmektedir. Kiraz çiçeği manasına gelen "sakura" Japon kültüründe önemli bir yer tutar.

Öte yandan, ülkemiz coğrafyasında yer alan Giresun ilimizin adının bu muhteşem meyveden geldiğini biliyor muydunuz?

Kirazın Roma dönemindeki adı olan Kerasus, tarihsel süreç içinde Giresun'a dönüşerek, Karadenizin güzel bir iline isim babası olmuştur.

Yine bildiğiniz gibi, İzmir'in şirin bir ilçesinin adı da Kiraz 'dır.

Kendine özgü, bordoya yakın kırmızı rengi ve de hoş lezzeti olan kirazın çekirdeğinden tespihler ve kolyeler yapılırken, saplarından da şifalı çaylar demlenir. Sözün özü, kirazda zayiattan bahsetmek abes olur...

Lezzet, şekil ve renk bakımından nadide bir meyve olan kiraz, bu özellikleri sebebiyle doğal olarak çok sayıda türküye, şarkıya, şiir ve öyküye de esin kaynağı olmuştur.

Bu toprağın çocukları, kiraz dudaklar uğruna az çileler çekmediler. Gurbetin ayırdığı sevgililer birbirlerine olan özlemi, "Bir dalda iki kiraz/Biri al biri beyaz/Eğer beni seversen/Mektubunu sıkça yaz" türküsünü söyleye söyle dile getirdiler. Bütün bunlar yetmedi, nihayet bu ülkede Kiraz Mevsimi ismiyle bir dizi film bile çekildi.

Şimdilerde pazarlarda çok görülmese bile, hangi yetişkinin çocukluk hafızasında yan tarafında iki kirazın sarktığı hasır şapkalar ya da kiraz desenli hasır çantalar yok ki? Çocukluk çağlarımızda, hangimiz bir kiraz bahçesinde dalından kopardığımız, ya da babamızın eve getirdiği kirazlardan küpe yapmadık ki...

Kiraz üzerine söylenecek daha pek çok şey olmasına rağmen, "şimdilik bu kadar yeter" deyip Uğur Gökbulut'un "Hayırlısı" isimli şiiriyle sözlere nokta koyalım;

Müstakil bir evim olsun, ve küçük bir bahçem,

Eski bir radyom, birde kanepem.

Bahçemde erik ağacım, ve yanında kiraz,

Kırmızı güllerimin yanında, papatyalardan da biraz.

Minik bir köpek ve sevimli bir kedi,

Onların vefası ve toprağın bereketi.

Ve çayı beraber yudumlayabileceğim,

Elimi hiç bırakmayacak bir can yoldaşı.

Sonrası can sağlığı, hayırlısı…

Esen Kalın... 



Yazarın Tüm Yazıları
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...