Aydın KIROBALI

KOBRA ETKİSİ...

23 Nisan 2020, Perşembe

     

Ne yazık ki, koronavirüs belası halen hayatımızı tehdit etmeye devam ediyor.

Malum felaketin üstesinden gelebilmek için, devletin öncülüğünde herkes elinden geldiğince mücadelesini veriyor. Neredeyse her gün bir yenisi eklenen tedbirler sayesinde de, çok şükür ki virüsün yayılma hızı nispeten yavaşlama eğiliminde.

Virüse karşı alınan tedbirler pek çok vatandaşımızı memnun etmekte olsa bile, yasaklar yüzünden ekonomik sıkıntıya düşenlerin mevcut tablodan pek de hoşnut olmadıkları da bir gerçektir. Malum olduğu üzere, süreç içerisinde oldukça önemli sayıdaki vatandaşımız işlerini yapamaz hale gelmiş ve hatta mevcut işlerini kaybetmişlerdir.

Öte yandan, ortaya çıkan ekonomik sıkıntılarla beraber, uzun zamandır devam etmekte olan yasaklar ve belirsizlik, halkın psikolojisi üzerinde de olumsuz yönde etkiler göstermeye başladı.

İşte, insanların sabırlarının tükenmeye başladığı böylesi kritik durumlarda, devlet uygulamalarının yerinde ve hatasız olması hususu büyük önem arz etmektedir. Aksi taktirde, alınacak hatalı bir kararın maliyeti çok ağır olabilecek ve iyi niyetle sürdürülen mücadele zarar görebilecektir. Böylesi durumlarda toplum psikolojisini göz önüne almanın son derece önemli olduğunu da belirtmem lazım gelir.

Ben şahsen, içinde bulunulan süreçte devleti yöneten hiçbir şahsın iyi niyetten yoksun olabileceğine inanmayanlardanım.

Hal böyle iken, devlet tarafından devreye sokulan uygulamalar, malesef her zaman umulduğu gibi sonuçlanmamaktadır. Yani, bazen kaş yapalım derken göz çıkarılabilmektedir...

Bunun en bariz örneğini iki hafta önceki Cuma gecesinde yaşadık. Yetkililer, hafta sonu için uygulama kararı aldıkları sokağa çıkma yasağını, yasağa sadece birkaç saat kala ilan edince olanlar oldu. Kararı duyan sorumsuz vatandaşlarımız aynı anda marketlere hücum ettiler ve böylece haftalardır titizlikle uygulanan sosyal mesafe kuralı devre dışı kalıverdi. Bu durum, azalmış olan virüsün bulaşma ihtimalini de neredeyse zirveye taşımış oldu.

İşin özeti, virüsün bulaşmasını önleme ya da etkisini azaltma hususunda iyi niyetle alınan bir karar, beklenmedik bir durumla sonuçlanmış ve şimdi hikayesini anlatacağım "Kobra Etkisi" oluşmuştu.

Kobra etkisi, adını Hindistan'ın İngiliz sömürgesi olduğu dönemde yaşanan bir olaydan alır ki, hikaye aynen şöyledir:

"Başkent Delhi'de zehirli kobraların sayısı artmış, insan hayatını tehlikeye sokacak hale gelmişken ve bir çok ölüm vakasının sebebi kobra zehri olmuşken İngiliz yönetiminin aklına parlak bir fikir gelir.

Yönetim, aç ve yoksul olan insanlara bir duyuru yayınlayacak ve yakalanıp teslim edilen her bir kobra yılanı için ödeme yapacaktır.

Fikir, oldukça olumlu karşılanmış ve uygulamaya konmuştur. Başlarda etkili gibi görünen uygulama daha sonra tuhaf bir hal alacaktır.

Şehirde irili ufaklı onlarca kobra çiftliği oluşmuştur. İnsanlar bir gelir kapısı olarak gördüğü kobra avcılığını, yetiştirip satma şekline uyarlamıştır.

Çiftliklerde yetiştirilen binlerce kobra, yönetime "Yakaladık" diyerek satılır.

İngiliz Hükümeti'nin bunu geç fark etmesi nedeniyle, kısa sürede şehirde beklenenin aksine binlerce yılan peydah olmuştur.

Uygulamanın kaldırılmasıyla Hintliler, yetiştirdikleri kobraların artık para etmemesi nedeniyle tamamını salarlar.

Bir kaç gün içerisinde sokaklar eskiye oranla kat be kat fazla zehirli kobrayla dolar taşar. Kobra nüfusu ciddi sayıda artmış ve ilk duruma göre çok kötü bir hal almıştır."

Bu sebeple, o günden bugüne ne zaman bir müdahale sonucunda mevcut durumdan daha kötü bir durumla karşılaşılırsa, "Kobra Etkisi" deyimi kullanılır.

Kobra etkisi, kötü giden bir şeyi düzeltmek için yapılan bir eylem sonucunda, durumun daha da içinden çıkılamaz bir hale gelmesidir.

Hikayesiyle beraber anlatmış olduğum olaylı sokağa çıkma yasağı hadisesi sonrasında, malum virüsün yayılımı konusunda gerçekten büyük risk oluşmuştu. İstemeden de olsa bu riske sebep olan İçişleri Bakanı, bu hadise sebebiyle onurlu bir davranış sergileyerek istifa etmiş ve ancak Cumhurbaşkanımızın bu istifayı kabul etmemesi sonrasında koltuğunda kalabilmişti.

Anlatmış olduğum bu hadiseler bütününden çıkarılması gereken çok önemli dersler olduğunu düşünmekteyim;

Birinci ders;

Toplumsal konularla ilgili karar alıcı konumunda bulunan kişilerin, kararlarını alırlarken toplum psikolojisini de göz önünde bulundurmaları bir zarurettir. Aksi taktirde, iyi niyetle çıkılan yolda umulmadık sonuçlarla karşılaşmak muhtemeldir.

İkinci ders;

İstemeyerek de olsa hatalı bir uygulamaya sebebiyet vermenin bir maliyeti olmalıdır ve yapılan hatanın kabulü erdemliliktir.

Sayın İçişleri Bakanımız da istifa ederek bu erdemlilik örneğini bize göstermiştir.

Üçüncü ders;

Bir hata başka bir hata ile telafi edilemez.

Söz konusu bakanımızın istifasını kabul etmeyen Cumhurbaşkanımız, büyük bir devlet adamlığı ve bilgelik göstermiştir.

Zira, içinde bulunduğumuz günler, virüsle mücadele konusunda önemli sorumlulukları bulunan İçişleri Bakanlığı gibi stratejik bir makamın el değiştirmesine müsait olan günler değildir. Bu makamda bugünlerde yapılacak bir değişikliğin faturasının çok ağır olması kaçınılmazdır. Bu gerçekliği gören Cumhurbaşkanımız, zannımca bu sebeple sayın bakanın istifasını kabul etmemiştir.

Son söz;

“Politikacı gelecek seçimleri, devlet adamı ise gelecek nesilleri düşünür"

(James Freeman Clarke)

Esen Kalın... 



Yazarın Tüm Yazıları
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...