Aydın KIROBALI

HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...

7 Şubat 2019, Perşembe

     

Sevgili Okurlarım,

Bu haftaki yazımın konusunu, son günlerde şahit olduğum bazı hadiseler belirledi. Bu hafta sizlerle yasallık, hukukilik ve helallik konularında sohbet etmek istiyorum.

Yazıma başlamadan önce, (pek çoğunuzun dinlediğini düşündüğüm), edebiyatçı Alev Alatlı'nın "yasallık ve helallik" konusundaki internette dolaşan videosunu defalarca izlediğimi belirtmek isterim.

Sayın Alatlı sözkonusu konuşmasını, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve devlet erkanından pek çok kişinin hazır bulunduğu ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen, 2014 Yılı Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri töreninde yapmış ve bu konuşma kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı.

Konuşma, "yasallıkla helalliğin aynı manaya gelmediği, çünkü bu iki kavramın günümüzde maalesef birbirleriyle örtüşmediği" iddiası üzerine odaklanıyordu. Konuşma, sade vatandaşlar için önemli mesajlar vermekle beraber, özellikle devlet yönetiminde görev alanlar için de adeta bir manifesto niteliğindeydi.

Konunun derinliklerine girmeden önce, söz konusu konuşmadan çözümlediğim önemli bazı bölümleri siz değerli okurlarıma sunmak istiyorum:

- Günümüzde, helal olsun olmasın, haklı olma durumu yasalarca belirlenen bir durum haline gelmiştir.

- Aslolan, hakkın helal edilmesi ve helalleşmek olmalıdır.

- Helalleşmek, mahkemede dava kazanmaktan daha üstün olmalıdır. Çünkü, her yasal hak helal değildir ve olamaz.

- İflas eden kardeşinizin haraç-mezat satılığa çıkarılan evini satın almanız yasal hakkınız olabilir, ama helal değildir.

- İmar ruhsatı olan bir müteahhit, şehrin hakkına tecavüz ederken yasal olarak suçsuzdur, ama yaptığı iş helal değildir.

- Yeni ve çok daha ucuz olan bir enerji türünün pazara girmesini önlemek üzere üretim haklarını satın alan ve sümen altı eden bir petrol şirketi yasal olarak suçsuzdur, ama yaptığı iş helal değildir.

- Raf ömrünü uzatmak için ekmeğin içerisine kanserojen madde koyan fırıncının yaptığı, formülü ambalajın üzerine koyduğu sürece yasal, dolayısıyla suçsuzdur, ama helal değildir.

- Bir kalem darbesiyle atar ve lumpen ergenleri sokağa döken yazar, alevler afakı sardığında suç mahallinde değilse, olayları evinden seyrettiğini ispat edebiliyorsa yasal olarak suçsuzdur, ama yaptığı helal değildir. (Gezi Parkı olaylarının kışkırtıcıları olan bazı gazeteci, sanatçı ve yazarları ima ediyor.)

- 21. Yüzyılın en yaman toplum projesi, helal olanı yasal olanla örtüştürmek olsa gerektir.

- Kadim değerlerle rabıtası zedelenen özgürlüklerin, şerden yana bükülmelerini önlemek durumundayız.

- Yasaların tanıdığı haklardan, insanlık ve Allah adına feragat etmenin garipsenmediği bir düzen getirmek zorundayız...

Evet Sevgili Dostlarım,

Günümüz Dünyasının çağdaş Müslümanları da dahil olmak üzere, maalesef artık çoğumuz "helal" kaygısından uzaklaşmış vaziyetteyiz. Hatta, bırakın haramlarımıza yasal kılıf aramayı, yasalarca yasak edilmiş işler için bile fırsatlar arar hale gelmişiz.

Çünkü, nasılsa yasaları yapanlar biz değiliz değil mi (!)

"Yasaları yapanlar düşünsün" deyip kendimizi kenara çektik ve vicdan denen teraziyi kullanmayı çoktan bıraktık. Oysaki, aynen Sayın Alatlı'nın dediği gibi, "Helalleşmek, mahkemede dava kazanmaktan daha üstündür. Her yasal hak helal değildir ve olamaz"

İşte bu sebebten, iki cihan güneşi Peygamberimiz Hz. Muhammed (SAV);

“Bir işi yapman için başkaları sana binlerce fetva verse bile onlara aldırma! Sen fetvayı kalbinden al! Kalbinin vereceği fetvaya uy!” buyurmaktadır.

Çünkü, bir şahsı yakından ilgilendiren bir meseleyi, (hakim bile olsalar) başkaları bütün yönleriyle bilemezler. Bu sebeple de verecekleri kararlarda hata edebilirler. Fakat kalbin sesi daima doğruyu söyleyeceği için yanılma ihtimali çok azdır.

Sevgili Okurlarım,

Alev Alatlı, "Yasallık mı, helallik mi" diye sorgularken, aslında kanuniliğin her zaman hukukilik anlamına gelmeyeceğini ifade etmektedir. Çünkü, hukukilik ile kanunilik ayrı ayrı şeylerdir. Hukukilik kavramı içerisine kanundan başka, örf ve adetler, ahlak kuralları, inançlar ve vicdan girer. Hakkı gözetmek demek olan hukukilik, Alev Alatlı'nın söylemek istediği gibi neredeyse helallikle aynı anlamdadır. O halde, her kanuni olan hukukidir denilemez.

Eski valilerden rahmetli Recep Yazıcıoğlu bir programda yaptığı konuşmada;

"Hukuk devleti mi kanun devleti mi? Biz kanun devletini kabul etmişiz. Ee, mafyanın da kanunu var? Peki o zaman nasıl olacak bu iş? Uganda'da da kanun var, Saddam'da da kanun var..

Kanun devleti değil, hukuk devleti olacak. Arada çok fark var..." demiştir.

Bu sözler çok haklı ve doğru sözlerdir. Çünkü, kanunları gücü elinde bulunduran iktidarlar yapar. İktidar sahiplerinin ehil, bilgili ve vicdanlı olduğu toplumlarda bu durum belki sorun teşkil etmeyebilir. Lakin, zalim, ehil olmayan ve bilgisiz iktidarlar elinde, devlet kanun devletinden, ve hatta (bir adım ötesi olan) anarşi devletinden öteye geçemez.

Oysaki hukuk devleti, vatandaşlarının ve diğer insanların, hatta his sahibi bütün canlıların hak ve hukukunu gözeten devlet demektir.

İşte bu nedenle de, insanlığın en önemli ve acil işlerinden biri, hukukilikle kanuniliği örtüştürmek olmalıdır. Unutulmamalıdır ki, hukuki olmayan kanunlara bir de vicdansız hakimler eklendiğinde, hiçbir güvencemiz kalmamış demektir.

Bu haftaki sohbetimizi, Şair Tevfik Fikret'in İttihat ve Terakki dönemini anlatmak için yazdığı  "Doksan Beşe Doğru" şiirinden bir bölümle bitirmek istiyorum:

Bir devr-i şeamet, yine çiğnendi yeminler;

Çiğnendi, yazık, milletin ümmid-i bülendi!

Kanun diye topraklara sürtündü cebinler;

Kanun diye, kanun diye kanun tepelendi...

Bihude figanlar yine, bihude eninler.

(Öyle uğursuz bir devir ki verilen sözler unutulmuş, yeminler çiğnenmiş, milletin büyük umutları söndürülmüş, kanun diye insanlann alınları topraklara sürtülmüş, kanun diye diye kanunlar çiğnenmiştir. Yine bir yığın boşuna ağlama ve inlemeler ortalığı kaplamıştır.)

Esen Kalın Dostlarım... 



Yazarın Tüm Yazıları
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...