Aydın KIROBALI

SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?

13 Aralık 2018, Perşembe

     

Sevgili Okurlarım,

Bu hafta sizlerle, birçok filozof ve bilim insanının, birçok edebiyatçının kafa yorduğu ve eserlerinde işlediği "zaman kavramı" üzerine sohbet etmek istiyorum. Bunu yaparken öyle beylik laflar edip sizi yormayacağım. Yapmak istediğim tek şey, zaman denilen şeyin sıradan ve somut bir kavram olmadığını ortaya koymaya çalışmak olacaktır.

Aslında bu hafta başka bir konuyu kaleme almak istiyordum. Fakat birkaç gün önce internette gördüğüm bir paylaşım bende derin düşüncelere sebep oldu. Bu nedenle de bu haftanın konusunu, "zaman kavramının analizi" olarak belirledim.

Hiç şüphesiz ki, dostlarımızla, sevdiklerimizle veya akrabalarımızla görüştüğümüzde sorduğumuz soruların en klişe olanlarından biri, "Zamanın nasıl geçiyor "sorusudur. Bu soruya genellikle;

"İyi, kötü, harika, su gibi, geçmek bilmiyor, acı veriyor" gibi kısa cevaplar verilir

Aynı zaman dilimine ilişkin olarak, kişiden kişiye değişen farklı cevaplar alınır. Yani, herkes zamanı kendi açısından tanımlar.

Peki, aynı kavramla ilgili bir sorunun kişiden kişiye değişen bu kadar farklı cevabının olması nedendir? Bu cevaplardan biri doğru, diğerleri yanlış mıdır?

Bu soruların cevaplarını vermek için, yazımın başında bahsettiğim sözkonusu paylaşıma bir göz atalım. Bu paylaşım, Amerikalı yazar, eğitimci ve din adamı olan Henry van Dyke'ın "zaman" hakkındaki bir sözüydü ve o sözünde Van Dyke zamanın tanımını şöyle yapmaktaydı:

Zaman;

Beklerken çok yavaş,

Geç kaldığında hızlı,

Kederliyken uzun,

Mutluyken kısadır.

Sevgili Dostlarım,

Siz hiç uzun zamandır görmediğiniz ve çok özlediğiniz birinin yolunu beklediniz mi?

Asker yolu gözleyen sevgiliye, zamanın nasıl geçtiğini sordunuz mu?

Ya da ameliyat odasına gönderdiğiniz kızınızın, ameliyattan çıkışına kadar geçen her anı dakika dakika saydınız mı?

Bir türlü geçmek bilmez o durumlarda zaman; saate bakmaktan gözleriniz yorulur. Çok yavaş hareket ediyorlar diye, akrep ve yelkovana kızarsınız anlamsızca...

Bazen de bir yere geç kalıp, yetişebilmek için adeta zamanla yarışırsınız. Bir sınava ya da bir randevuya geç kaldığınızda yaşadığınız durum böyledir. Siz acele ederken saat ta, sanki sizinle yarışırcasına, daha hızlı hareket ediyor gibidir. Bu defa da "çok hızlı hareket ediyorlar" diye kızarsınız, akrep ve yelkovana.

Kederli ve üzüntülü olduğunuz anlarda ise zaman çok uzun gelir. Böylesi gecelerde  zaman geçmek bilmez, kederinizden uyuyamaz ve kıvranır durursunuz. Bitsin istersiniz, ama uzadıkça uzar zaman...

Bazen de zaman çok kısadır. Sevinçli ve mutlu anlarınızda zamanın nasıl geçtiğini anlıyamazsınız. Hiç bitmesin istersiniz o anların. Ama malesef, sevinçli anlarınızda zaman çok kısa gelir insana ve çabucak bitiverir.

Oysa böylesi durumlarda saat aynı saat, akrep ve yelkovan aynı ikilidir. Fakat, bazen zamanı belirleyen ne saatttir, ne de başka bir alet; zamanı belirleyen, duygularımız ve psikolojik durumumuzdur.

Hz. Muaviye bir sözünde ne güzel söylemiştir:

"Ey insan! Zaman sensin, sen iyi olursan zaman da iyidir, eğer sen kötü isen zaman da kötüdür."

Değerli Okurlarım,

Bazen içinde bulunduğumuz zaman dilimi, çektiklerimizin ve yaptıklarımızın suçlusu olur. Tıpkı Orhan Veli'nin bir şiirinde söylediği gibi;

Beni bu güzel havalar mahvetti,

Böyle havada istifa ettim

Evkaftaki memuriyetimden.

Tütüne böyle havada alıştım,

Böyle havada aşık oldum;

Eve ekmekle tuz götürmeyi

Böyle havalarda unuttum;

Şiir yazma hastalığım

Hep böyle havalarda nüksetti;

Beni bu güzel havalar mahvetti.

Bazen de dertlerimizin ilacı olur zaman; ama içileceği saati biz değil, kendi belirler.

İnsanın hayatında karşılaştığı zorluklar, yaşadığı sıkıntılar, çektiği eziyetler, sorunlar, dertler, üzüntüler ve acılar zaman geçtikçe unutulur derler. Fakat ben bu söze katılmıyorum. Çünkü, zaman sadece alışmayı öğretir, unutmayı asla...

Emmanuel Kant bir sözünde;

"Zaman, sessiz bir testeredir" demiştir.

Moliere de;

"Siz zamanınızı kaybetmiyorsunuz, zaman sizi kaybediyor" demektedir.

Yani her geçen zaman, ömrümüzden ve bizden birşeyler alıp götürür. Farkına bile varmayız çocukluğumuzun bittiğini, gençliğimizin gittiğini ve ihtiyarladığımızın. Çocukluğumuz daha dün gibiyken, "Ne çabuk geçti yıllar" diye hayıflanırız. Hiç farkına varmayız zamanın bizi bir testere misali, yavaş yavaş ve sessizce tükettiğinin...

Weber'in deyişiyle, "Zaman su gibi akıp gidiyor derler halbuki, zaman değil biz geçip gidiyoruz"

Değerli Dostlarım,

Geçip giden ömürde her şeyi vaktinde yapmak gerek. Geciktirilmiş sözler, askıya alınmış hayaller, ertelenmiş itiraflar, gerçekleştirilmeyen buluşmalar size pişmanlık olarak geri dönmeden acele edin.

Biraz da kendinize zaman ayırın. Çoluk çocuk var, daha çok param olsun, kariyer yapacağım gibi mazeretlere sığınarak geç kalmayın. Birgün bir bakmışsınız, bazı şeyler için artık çok geç kalmışsınız. Artık ne yapsanız nafile...

Son söz:

Hepimiz, kaybettiğimiz ya da ulaşamadığımız şeyler için zamanı suçlarız. Oysa, zaman konuşsa, hepimiz utanırız...

Esen Kalın Dostlarım... 



Yazarın Tüm Yazıları
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...