Aydın KIROBALI

SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...

10 Mayıs 2018, Perşembe

     

Sevgili Okurlarım,

 

Kendimi bildim bileli futbolu çok seven bir Fenerbahçe taraftarıyım. Çocukluğumda, üç erkek kardeşimle ikişerli takımlara ayrılıp, kıran kırana maçlar yapardık. İlkokuldayken, birinci dersin sonrasındaki teneffüs beslenme saatine ayrıldığından, kırkbeş dakika idi. İçimizdeki futbol ve rekabet hırsı yüzünden, biz o teneffüste ya beslenme yapmaz ya da beslenmemizi beş dakikada bitirip hızla okulun bahçesine futbol oynamaya giderdik. Daha o yaşlarda bile fanatikliğimiz o kadar ileriydi ki, oyuncu sayılarına bakmadan takımları Fenerbahçe, Trabzon, Galatasaray ve Beşiktaş diye kurar ve kıyasıya maçlar yapardık. Başka okullardan ve mahallelerden takımlar bulup, derbi maçlarını aratmayan maçlar oynardık.

 

Sadece oynamakla kalmazdı futbol sevdamız;

 

Televizyonun henüz ülkemize gelmediği, ya da siyah beyaz olarak tek tük bazı evlerde ve kahvehanelerde bulunduğu yıllara rast geldi bizim çocukluğumuz. O yıllarda maç yayınları daha çok radyolardan yapılırdı. Bu nedenle de, hafta sonlarımız, tuttuğumuz takımın radyodan maçlarını dinlemek, ya da (eğer televizyon yayını varsa), kahve pencerelerinden maç izlemekle geçerdi. Hele bir de Avrupa maçı varsa, herşeyden vaz geçer, ne pahasına olursa olsun o maçı mutlaka takip ederdik. Bunlardan en unutamadığım maç ise, 1985 yılında Fransa'da Fenerbahçenin Bordeaux'u 3-2 yendiği maçtı.

 

Lise yııllarımda, bir dönem mahalle takımımızda amatör olarak futbol oynadım. Bu maçlarda, mahallemizdeki koca koca insanların küfürlü tezahüratlarını ve kavgalı-döğüşlü maç izlemelerini hala hatırlarım. Maçların oynandığı statlar oldukça kötü, çim saha hiç yok, güvenlik ve sağlık hizmetleri ise oldukça yetersizdi. Çamur deryası içerisinde yapılan maçlar sonunda, futbolcular adeta tanınamayacak hale gelirlerdi. Kimse para ile top oynamazdı. Varsa yoksa takım ve futbol aşkı ile top oynanırdı o yıllarda. Ancak, yetenek ve kişilikleri ile biraz sivrilenler, çok nadiren, yakın il ya da ilçelere cüzi paralarla transfer olurlardı. Futboldan zengin olanı hiç hatırlamıyorum o dönemde. Zaten top oynayan çocuk haylaz ve yaramaz çocuk demekti. Topçuya kız verilmediği dönemlerdi o yıllar.

 

Üniversiteye başladığımda futbol bilgim daha da ilerlemiş, artık maçlar ve futbolcularla ilgili olarak daha bilinçli yorumlar yapabilir hale gelmiştim. Artık sahalar çim olmuş, maçlar televizyonlarda yayınlanmaya başlamış, saha kenarlarında reklam panoları görülmeye başlamış ve nihayet formalarda bazı büyük bankaların isimlerine rastlanır olmuştu. Üniversite mezunu futbolcuların sayısı artmış ve meslek olarak futbolu seçenler hızla artmaya başlamıştı. Çocuklar, tuttukları takımın formalarıyla hava atmaya çoktan başlamışlardı.

 

Sonrasında ne mi oldu?

 

Bunu anlamak için, günümüzdeki futbol olgusuna bakmak ve günümüz futbolunun ne olduğunu iyice tahlil etmek lazım. O zaman göreceğiz ki, spor futbolun içerisinde artık çok küçük bir bölümü oluşturuyor. Günümüz futbolunun, spordan öte birşey olduğunu, sosyolojik, psikolojik, ticari, siyasi birçok etkisi bulunan bir olgu haline geldiğini işte o zaman anlıyacağız.

 

Değerli Okurlarım,

 

Futbol, küreselleşme ile birlikte, spor olmaktan öteye doğru hızla yol alıyor artık. Futbolu, sadece bir spor olarak görmek günümüzde mümkün değil. Dünyada üç milyardan fazla insan bir şekilde futbolla ilgileniyor. Ben, bu kadar müşterisi olan başka bir ürün bilmiyorum. Haksız mıyım?

 

Futbol, gelişen ve değişen koşulların sonucunda, nitelik ve içerik olarak ciddi bir değişim gösterdi, alınıp satılan bir meta haline geldi. Bunun parasal anlamı ise tüm dünya genelinde yaklaşık 200 milyar dolara yaklaşan devasa bir cirodur. Bugün futbol kulüpleri, birer ekonomik örgüt halini almış bulunmaktadır. Bu nedenle, rekabetçi dünyada, güçsüz olan yok olup gitmektedir. Tıpkı eskinin büyük futbol kulüplerinin bugün amatör liglere kadar düşmesi gibi.

 

Sorarım size, bir zamanlar Fenerbahçeyi kendi sahasında 6-1 yenen Aydınspor bugün nerede? Gaziantep, Kocaelispor, Orduspor, Manisaspor ve diğer birçok kulüp ne durumda? Bütün bu takımların kötü durumlarını "bu şehirlerde yetenekli futbolcu yetişmiyor, ya da futbol fazla ilgi görmüyor" gibi sebeplerle asla izah edemeyiz. Herşeyde olduğu gibi, artık futbol takımları da ekonomik güce bağlı olarak ya ayakta kalıyor ya da rekabete dayanamayarak yok olup gidiyor...

 

Günümüz futbolunda taraftarlar, kulübü için önemli paralar harcayan çok önemli birer müşteriye dönüştü. Yıllık on (hatta yüz) milyonlarca dolar kazanan futbolcular, endüstriyel futbolun birer ikonu haline geldiler. Televizyon ve diğer medya gelirleri, forma ve logolu ürün satışları, saha reklamları, borsa gelirleri gibi girdiler hesaba katıldığında, ortaya çıkan devasa rakamlara akıl sır etmiyor.

 

Bütün bu girdilerin yanında, tabi ki kulüplerin giderleri de arttı. Artık sahalar daha modern ve konforlu, evlerden izlenen futbol daha teknolojik ve yüksek standartlı hale geldi. Bugünün insanı sahalarda, adeta bir tiyatro izler gibi maç izleme konforuna kavuştu.

 

Yani kısacası, futbol artık bir spor olmaktan çıkıp, show business (yani gösteriye dayalı bir iş) haline gelmiş durumda.

 

Evet Sevgili Dostlarım,

 

Bu hafta sizlere, çocukluk dönemimden başlayarak, futbol kültürü ve anlayışında meydana gelen değişimi tasvir etmeye çalıştım. Sizin de gördüğünüz gibi, birçok şeyde olan materyalleşme futbolda da kendini gösterdi. Vahşi kapitalizm, futbolu da esir aldı. Önce duygular köreldi sonra menfaatler çatışması başladı. Güçlü olan ayakta kaldı, ekonomik gücü olmayan yok olup gitti. Böyle olunca da, sahalarda şiddeti önlemek için alınan bütün önlemlere rağmen futbolda şiddet önlenemedi.

 

Kısacası, Thomas Hobbes'un "İnsan, insanın kurdudur" sözü, futbol dünyasında da çoktan uygulanmaya başladı.

 

Esen kalın Değerli Dostlarım... 



Yazarın Tüm Yazıları
DÜŞÜN ARTIK ATATÜRK'ÜN VE DİNDARLARIN YAKASINDAN...
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...