Aydın KIROBALI

İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...

11 Ocak 2018, Perşembe

     

Değerli Okurlarım,

 

Geçen hafta, kapı komşumuz olan İran'da önemli toplumsal olaylar yaşandı. Meşhed kentinde başlayıp ülkenin birçok kentine hızla yayılan ve 20 den fazla insanın ölümüne yol açan protesto olaylarının sebebinin ekonomik mi, yoksa rejime duyulan bir tepki mi olup olmadığı hususu, olayların çıktığı günden beri tartışılmaktadır. İleri sürülen iddialardan biri de, olayların kaynağının, başta ABD ve İsrail olmak üzere, dış güçlerin kurguladıkları bir oyun olduğudur.

 

Yaşananların ayrıntısına girmeden önce, bizzat kendi gözlemlerim üzerinden size bir iki tane İran fotoğrafı nakletmek istiyorum.

 

Geçen sene, resmi bir program sebebiyle komşumuz İran'a bir ziyarette bulunmuştum.  Bir kenti veya ülkeyi tanımanın en iyi yollarından birinin sokaklarında dolaşmak olduğunun bilinciyle, programımızın izin verdiği ölçüde, Tahran sokaklarını dolaşarak halkı ve çevreyi gözlemledim. Gördüğüm manzara aynen şöyle; Özellikle bayanların, Şii rejimin  yasalarla dikte ettiği bir kıyafeti giyerken yüzlerine yansıyan hoşnutsuzluğu, halktaki "nereden ve ne zaman karşılarına çıkacağı belli olmayan rejim muhafızlarıyla karşılaşma korkusundan kaynaklanan" tedirginlik, konuştuğum insanların sözlerine yansıyan Türkiye ve Batı hayranlığı. Sonuç olarak, adeta bir balon gibi gerilmiş ve patlamaya hazır bir toplum vardı karşımda.

 

Bu gözlemlerimin doğru olduğunu, Tahran hava limanından Türkiye'ye dönüş için bindiğim Türk Hava Yolları'nın tarifeli uçağındaki İran'lı yolcuları görünce anladım. Uçağımız, on-onbeş Türk yolcu haricinde tamamen İranlı yolcularla doluydu. Bu yolculardan bayan olanlar, daha uçağın biniş kapısından içeri adımlarını atar atmaz başörtülerini çıkarmışlar ve avrupai gibi bir çehreye bürünmüşlerdi. Yapmış oldukları makyajlar öylesine ağırdı ki, gerçek yüzlerini anlamak nerdeyse mümkün değildi. Gördüğüm manzara karşısında şaşırmıştım. Nasıl olmuştu da bütün bayanlar bir anda başka bir kimliğe bürünmüş ve asık yüzlerinden gülücükler yayılmaya başlamıştı? Değişim müthişti...

 

Kafamdaki ve Tahran'da gördüğüm İran'la gerçek İran'ın çok farklı olduğunu anladığım bir başka yer ise, geçtiğimiz yaz gene bir program vesilesiyle Antalya'da kaldığım oteldi. Otelin müşterilerinden büyük çoğunluğunu oluşturan İran vatandaşlarının kılık kıyafetleri ve uygunsuz tavırları, Müslüman kimliği ile zerre kadar uyuşmuyordu. Animasyonlar ve eğlence merkezleri onlarla doluydu. Rahatlıkları karşısında şok olmuştum...

 

Değerli okurlarım, sonuçta vardığım kanı şu;

 

Toplumların gerçek kimlikleri, baskı ve mecburiyetler altında değil, özgür kaldıklarında ortaya çıkar. İran'lı dostlarımızın ülkelerinde maruz kaldıkları baskıcı rejim ters tepki göstermekte ve insanlar özgürlüğe kavuştukları ilk fırsatta farklı bir kimlik ortaya koymaktadırlar.

 

Şimdi gelelim geçen haftaki olayların görünen yüzünü anlatmaya;

 

İran'da son zamanlarda iktidar cephesinde büyük çekişmeler yaşanmaktaydı. Bu çekişmelerin merkezinde, reformcu kimliği ile öne çıkan Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile kendilerini İslami Rejimin en büyük savunucusu olarak gören muhafazakarlar bulunmaktadır.

 

İran'ın dini lideri Hamaney, İran'da Hümeyni'nin kurduğu Şii İslam Devleti'nin parametrelerinin en büyük koruyucusu olarak öne çıkarken, Ruhani attığı adımlarla politikalarını “daha fazla özgürlük” yönüne çevirmeye başlamıştı. Muhafazakarlar ve reformcular arasındaki görüş ayrılıkları, başta ABD ve İsrail'le kurulacak ilişkiler olmak üzere, İran dış politikasının nasıl yürütüleceği konusunda da ortaya çıkmaktaydı.

 

İşte İran'daki protestolar, İran'da Ruhani rejiminin 1979'dan bu yana yapılmayanı yapıp, rejimin simgesi konumundaki kadınlara Hicab uygulamasında “esnekliğe” gidilmesine ilişkin kararnameden tam bir gün sonra başladı.

 

1979 İslam devriminden bu yana yürürlükte olan Hicab uygulamasına göre, İslami kurallara göre giyinmeyen kadınlar ahlak polisleri tarafından gözaltına alınıyordu.

 

Ancak 27 Aralık'ta, bundan böyle İslami kurallara uygun giyinmeyen kadınların gözaltına alınmayacakları, bunun yerine “İslam dinini öğreten kurslara gönderilecekleri” açıklandı.

 

İslam devriminden 38 yıl sonra gelen ve Ruhani'nin imzasını taşıyan bu esneklikten tam bir gün sonra ise, Meşhed'de “ekonomik sıkıntılara isyan” adı altında halk hareketleri başladı.

 

Bu durumda, proestoların arkasında yatan asıl nedenin ekonomik olmadığını söylemek mümkün. Tıpkı, ülkemizde yaşadığımız Gezi Parkı Olaylarının arkasındaki asıl nedenin üç-beş ağacın kesilmesinin olmadığı gibi...

 

Sebep ne olursa olsun, İran'da yaşananlar ülkenin kendi iç sorunudur. Bu nedenle, İran yetkililerinden bir talep gelmediği müddetçe, başka ülkelerin bu olaylara doğrudan müdahil olması kabul edilemez. Gel gelelim, kendilerini Dünyanın efendisi zanneden ABD ve İsrail yönetimleri, İran'daki olayları teşvik eden açıklamalarda bulunarak cibilliyetlerinin gereğini yerine getirmişlerdir. İran'ın bu zor durumunda, avının sendelemesini bekleyen aç kurtlar gibi tavır takınarak, göstericileri ödül vereceklerini söyleyecek kadar ileri gitmişlerdir. Bu durumda insanın aklına ister istemez, "olayların ardında bu ülkeler mi var?" Sorusu geliyor. Dış politikada "gemi azıya almak" bu olsa gerek. Fakat ABD ve İsrail'in unutmaması gereken bir şey var; Öldürmeyen acı güçlendirir...

 

Muhabbetle kalın sevgili dostlarım...



Yazarın Tüm Yazıları
DÜŞÜN ARTIK ATATÜRK'ÜN VE DİNDARLARIN YAKASINDAN...
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...