Aydın KIROBALI

AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...

16 Temmuz 2020, Perşembe

     

Okullarda az buçuk kimya dersi görmüş  olanlar turnusol kağıdının ne olduğunu bilirler. Bilmeyenler için hemen söyleyelim; turnusol, kimyada kullanılan önemli ayıraçlardan biri olup, çözeltilerdeki asit ve bazları ayırt etmekte kullanılır. Turnusol, asitle temas ettiğinde kırmızı, bazla temas ettiğinde mavi renk verir.(Wikipedia)

Yani, asit ve bazlar turnusol karşısında kendilerini hemen ele verirler.

Tıpkı turnusola benzeyen bazı toplumsal olaylar vardır ki, toplum bireylerinin ideolojik, kültürel ve inanç kimliklerini ortaya çıkarırlar.

Danıştayın geçtiğimiz hafta Ayasofyanın statüsünü değiştiren kararı da, bir nevi toplumsal turnusol kağıdı fonksiyonu icra etmiştir.

Söz konusu kararın hukuki manası ile Ayasofya'nın tarihsel ve sembolik anlamını bilen ya da bilmeyen pek çok kişi, değişik mecralarda fikirlerini beyan ettiler. Umulmadık insanlar kararın yanında dururken, kararın yanında durmaları beklenen pek çok kişi ise karşı tarafta yer aldı. Kısacası, Ayasofya sayesinde herkesin renginin ne olduğu belli oldu.

Şimdi, gelelim Ayasofya konusundaki gerçekleri anlatmaya;

Öncelikle, ilgili Danıştay kararıyla ilgili bir yanlışı düzeltmekte fayda var. Ayasofya, sözkonusu Danıştay kararıyla cami haline getirilmedi. Üst derece bir yargı mercii olan Danıştayın, yasal olarak böyle bir karar alma yetkisi bulunmamaktadır. Söz konusu karar, 1934 yılında alınmış idari mahiyetteki bir kararın iptalinden ibarettir. Ayasofya, adı geçen Danıştay kararı ile tekrar eski statüsü olan camiye dönüştürülmüştür. Bütün olay bundan ibarettir...

Peki, 1934 tarihli söz konusu BKK'nın iptal gerekçesi nedir?

Fatih Sultan Mehmet Han İstanbul'u fethettikten sonra Ayasofya'ya giderek Cuma namazı kılmış ve Ayasofya'nın cami olarak vakfedilmesine karar vermiştir. Bu karar ve caminin idaresi ile ilgili diğer hususlar, Ayasofya'nın vakıf senedinde açıkça yer almaktadır. 1453'ten 1934'e kadar geçen 481yıllık süre içerisinde Ayasofya'nın cami statüsü aynen devam etmiştir. 1934 yılına gelindiğinde ise, içerden ya da dışardan herhangi bir baskı ve talep olmamasına rağmen, şaibeli bir BKK ile Ayasofya müzeye çevirilmiştir.

Şaibeli dememin sebebi ise, söz konusu BKK'nda yer alan Atatürk'ün imzasının sahte olduğu ve hatta kararda imzası bulunan bazı bakanların kararın imza tarihinde Ankara dışında oldukları yönünde bir takım rivayetlerin söz konusu olmasından kaynaklanmaktadır.

Öyle ya da böyle, vakıf senedi ile tapusunda cami olarak belirtilen Ayasofya'nın, sanki hiç böyle birşey yokmuşçasına, camiden müzeye dönüştürülmesi, idari ve hukuki açıdan zaten yanlış ve haksız bir karardı.

Danıştayın 10 Temmuz tarihli iptal kararı da, aynen belirttiğim gerekçelere dayanmaktadır.

Şimdi bazılarının aklına şu soru gelmiş olabilir;

Yüzyıllardır kilise olarak kullanılan Ayasofya, Fatih Sultan Mehmet tarafından neden kiliseden camiye dönüştürülmüştür?

Öncelikle belirtmeliyim ki, İstanbul'un fethi, Peygamberimiz tarafından müjdelenen ve Onu fetheden komutanın ve askerlerin gene peygamberimiz tarafından övüldüğü bir hadisedir. İşte bu şerefe nail olmak isteyen pek çok insan, tarih boyunca İstanbul'u fetih girişiminde bulunmuş, lakin başaramamışlardır. İşte böylesine önemli bir fethi gerçekleştirme başarısı gösteren Yüce Fatih, beldenin en büyük kilisesi olan Ayasofya konusunda "Kılıç Hakkı"na da sahip olmuştur.

Peki, kılıç hakkı nedir?

Kılıç hakkı, İslam hukukunun bir kavramı olup, savaşla ele geçirilen gayrimüslim beldelerde, fetihten sonra hukukun izin verdiği bazı tasarruflara verilen isimdir. Söz konusu tasarrufların başında ise, o beldenin en büyük ibadethanesinin camiye çevrilmesi gelmektedir.

İçinizde, "Şimdi Osmanlı Devleti mi var ve İslam Hukukuyla mı yönetiliyoruz da kılıç hakkından bahsediyoruz" diyenler çıkabilir. Hemen söylemem gerekir ki, meselenin laiklikle veya İslam Hukukunun günümüzde geçerli olup olmamasıyla hiçbir alakası yoktur.

Kılıç hakkı hukuki bir konudur ve eski hukukun verdiği bir haktır. Eski hukuk bugün var olmadığı için bu hakkın devam etmediğini düşünmek, temeli yine eski hukuka dayanan binlerce müesseseyi şaibeli duruma düşürür. Böylesi bir durumda, dedelerimizin dedelerinden kalan gayrimenkuller ve diğer varlıklar üzerindeki haklarımızdan hepimizin vaz geçmesi gerekir ki, bu da abesle iştigalden başka bir şey değildir.

Öte yandan, Avrupadaki başkentler içerisinde camisi olmayan tek şehir olan Atina'daki ecdad yadigarı ibadethanelerin çoğunun yerle bir edildiği; Sırplar'ın 1990’ların yüzkarası olan savaştan sonra Bosna’daki camileri kiliseye çevirdikleri gerçeği ortada dururken, "Aman Avrupalı dostlarımız ne der" anlayışıyla çıtkırıldımlık yapmanın hiç bir alemi yoktur.

“İslâm hukuku bugün geçerli değildir, dolayısı ile Ayasofya da cami olmamalıdır!” kafasıyla gittiğimiz müddetçe, adamlar bizden kalmış ne kadar cami varsa kiliseye çevirirler ve biz de içimiz burkula burkula izleriz...

Son söz;

Tarihsel ve kültürel mirasımız konusunda fazla kibarlık, tarihimize, ecdadımıza ve nihayet kendimize karşı saygısızlık demektir...

Esen Kalın... 



Yazarın Tüm Yazıları
BAZI ŞEYLERDEN TASARRUF OLMAZ...
CEMRE DÜŞSÜN GÖNLÜMÜZE...
KAVANOZU KİM SALLADI...
BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ GERÇEĞİ...
AYDIN'A KAR YAĞARSA...
CORONADAN DA BETER...
FUTBOLUN ADALETİ "VAR" MI?
BİR BOĞAZİÇİ HATIRASI...
SİYASET VE MEDYA ELİYLE KUTUPLAŞMA...
PANDEMİDE İNSANLIK TESTİ...
YEMİN OLSUN ZEYTİNE...
BOYAYI MI BEĞENMEDİN BOYACIYI MI...
YALVARIRIM BİRAZ NEFES...
SİZ BİZİ ASLA SEVEMEZSİNİZ...
ZAMANLA İMTİHAN...
PARA-TESTAN MÜSLÜMANLIK...
İT KOVAR GİBİ...
AHLAKSIZLIK VE CEHALET ÖLDÜRÜR...
HU DÖNÜŞÜ...
VERDİKÇE VERİYOR RABBİM...
MESELE AĞAÇ DEĞİL, VATAN...
HEM KEL, HEM FODUL BİR MİLLET...
HER SAKALLIYI HOCA SANMA...
DÜŞÜN ARTIK ATATÜRK'ÜN VE DİNDARLARIN YAKASINDAN...
BİZ BÜYÜDÜK VE KİRLENDİ DÜNYA...
KABAĞIN DA BİR SAHİBİ VAR...
RUHUNUZU DA FİTNESE SOKUN...
BÜYÜK RESMİ ISKALAMAYIN...
EGENİN YAZLIK SOKAK KAHVEHANELERİ...
ÇÖP KAMYONU İNSANLAR...
KENDİSİ HİMMETE MUHTAÇ DEDE...
AYASOFYA; BİR CAMİDEN FAZLASI...
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...