Aydın KIROBALI

HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...

22 Şubat 2018, Perşembe

     

Çok Değerli Okurlarım,

 

Bu hafta, toplum olarak sahip olduğumuz önemli birkaç hastalığımızdan bahsetmek istiyorum. Bunlar, birbirimizi kolayca kınama, karalama, silme ve başkalarının ayıplarını ortaya çıkarma hastalıklarıdır. Bu hastalıklarımız yüzünden, uzun yıllara dayanan dostluklarımız sona ermekte ve toplumsal olarak travmalar yaşamaktayız.

 

Mesela, komşumuzun ya da yakın bir dostumuzun oğlunun saçının uzun olduğunu görüp, başlıyoruz dedikoduya ve kınamaya. Yüzüne karşı söyleyemediğimiz şeyleri sağda solda konuşuyoruz. "Gördün mü filancanın oğlunu, saçını kız gibi uzatmış. Yakışıyor mu onun gibi bir adamın oğluna? Onun oğlu öyle yaparsa başkaları ne yapmaz" gibi bir sürü dedikodu birbirini takip ediyor.

 

Bunun daha da kötüsü, aslı astarını bilmeden, sadece gördüğümüz şeyler üzerine zanna kapılıp kınama, dedikodu ve dışlamanın en ağır biçimlerini ortaya koymaktır. Örneğin, yanında tanımadığımız bir bayan gördüğümüz herhangi bir dostumuzla ilgili olarak hemen hüküm verip ayıplamak, gıybetini yapmak ve arkadaşlığımızı bitirme yolunu seçmek, maalesef en kolay yaptığımız işlerden bazıları haline geldi.

 

Yine bir başka örnek, içki içmediğini bildiğimiz bir tanıdığımızı bir gün bir dükkandan içki alırken gördüğümüzde, hemen yaftayı yapıştırırız; "Vay be, biz bu kişiyi yanlış tanımışız, adam meğerse içkiciymiş, bundan sonra bu kişi benim dostum değildir." Bu yetmezmiş gibi, bunu bir de sağda solda anlatarak, o kişi hakkında başkalarının da olumsuz düşünmesine sebep oluyoruz.

 

Sevgili dostlarım,

 

Bu kadar örnek, konunun derinliklerine girmemiz için yeterli olur diye düşünüyorum. Şimdi gelelim, bu örneklerden yola çıkarak bazı tahliller yapmaya;

 

Bir dostumuzun oğlu, saçını o ya da bu sebepten normalin üzerinde bırakmış olabilir. Bunun birçok sebebi olması mümkün; mesela, delikanlının hoşuna böyle gidiyor olabilir; başında bir sorun olduğundan saçlarıyla bunu gizliyor olabilir; ya da, arkadaş çevresine özenmiş olabilir. Bu sebeplerden hangisinin doğru olduğunu bile bilmeden, bu durumu kınamakla kalmayıp, üstelik başkalarının yanında bunun dedikodusunu da yapmışsak, vay halimize.

 

Böylesi kişilere peşinen şu hadisi hatırlatmak lazım;

 

“Kim ki bir Müslüman kardeşini işlediği bir suçtan dolayı ayıplarsa, kendisi de o suçu işlemeden ölmez.”

 

Bir kişinin başkalarında gördüğü bazı halleri veya kusurları ayıplaması, kendini o kusurdan veya o halden uzak görmesinden kaynaklanır. Halbuki hiçbir kimse hatasız veya kusursuz değildir. Yine, hiçbir kimsenin, "ben bu hatayı yapmam" diyebilme garantisi yoktur. Yoksa, "Kendi gözündeki merteği görmeyenin, başkasının gözündeki saman çöpünü görmesi" gibi saçma bir durumla karşı karşıya kalırız. Kaldı ki, sana göre "kusur, ayıp ya da günah" olan şeyler, başkalarına göre olmayabilir. Bu konuda ehil misin mesela?

 

Gördüğümüz kusuru bir de ballandıra ballandıra başkalarının yanında anlatmak ise, inançlı kişilere asla yakışmayan bir tavırdır.

 

İslam ahlakında “Müslüman kardeşinin kusur ve ayıplarına karşı kör olmak” esastır, “kusur ve ayıpları araştırmak” değil.

 

Bununla ilgili olarak ta bir Hadiste;

 

“Kim Müslüman kardeşinin ayıbını örterse, kıyamet gününde Allah ta onun ayıbını örter. Kim de Müslüman kardeşinin ayıbını açarsa, Allah ta onun ayıbını açıp, evinin içinde bile rezil eder..” denmiştir.

 

İkinci örneğimizde ise, bir bayanla gördüğümüz dostumuz vardı. Bu durumda da gene hemen peşin hükümlü olup, dostumuzu kötüleyerek, gördüğümüzü başkalarına anlatmamalıyız. Aslı-astarını bilmeden yapacağımız dedikodu bizi yanlışa ve günaha götürebilir. Hangi şartlarda bir araya geldiklerini ve bayanın kim olduğunu bile bilmeden dedikodu yaymak Müslümanca bir tavır değildir. Belki bayan o kişinin bir akrabası, belki hayırlı bir iş için birlikteler, bunları biliyor muyuz?  Aksi taktirde, o kişilere iftira atmış olmaz mıyız?

 

Velev ki bu kişiler nefislerine yenik düşerek beraber olmuş olsunlar. Bu durumda bile Müslümana yakışan, bu hususu görmezlikten gelmek ve dedikodu yapmamaktır. Eğer samimiyeti varsa, o dostunu uyarma görevini yerine getirmesi daha iyidir.

 

Üçüncü örneğimiz de, ikinci örneğimize benziyor aslında; içki satın alırken gördüğümüz bir kişinin içki içtiğini söylemek, doğruluğu ispat edilmediği müddetçe bir iftiradır. Belki bu dostumuz, almış olduğu içkiyi eve götürüp, "başkaları içmesin" diye lavaboya döküyordur. Komik gelebilir ama, bunun böyle olmadığınının ispatı var mı? Başkaları hakkında iftira atan ve üstelik bunun dedikodusunu yapan kişinin hali ne olur? Bunun hangi kitapta yeri var?

 

Dostlarım,

 

Bazen, gördüklerimizle gerçekler farklı olabilir. Doğru bildiklerimiz yanlış, yanlış bildiklerimiz de doğru olabilir. Bu hususta çok dikkatli olmalıyız. Bizim inancımızda, niyetlere değil amellere günah vardır. Bu nedenle, eyleme dönüşmemiş niyetler üzerinden hüküm vermek bizi yanıltabilir.

 

Önyargının ve peşin hüküm vermenin kötülüğü hakkında söylenmiş çok güzel bir söz vardır;

 

"Hiç kimse, sınanmadığı bir günahın masumu değildir."

 

Bu yüzden, kendi başımıza hiç gelmemiş şeyler hakkında ahkam kesip, yaşadıkları şeyler yüzünden başkalarını günah keçisi ilan etmek ahlaklı ve adil bir tavır değildir.

 

Öte yandan, insanların hataya düşmüş dostlarını silip atması da doğru değildir. Dostluk böyle zamanda belli olur. Hatasız dost bulmak mümkün mü? Bunun tam tersine, hatalı dostumuzu uyarmak ve onun bu hatadan dönmesi için çaba sarfetmek gibi bir görevimiz vardır. İnsanlar, hatalarıyla beraber dostturlar.

 

Sevgili Okurlarım,

 

Ayıpların araştırılıp ortaya dökülmesi; insanları birbirine düşürmekten, aralarında kin ve düşmanlık tohumları ekmekten, fenalıkların yayılmasından başka bir şeye yaramaz.

 

Hatta böylesi davranışlar, onların utanma duygularının yok olmasına, sosyal kontrolün azalmasına ve böylece ahlâksızlığın süratle yayılmasına sebep olur.

 

Bu nedenle, başkalarının ayıplarını ortaya çıkarmanın peşinde koşmak yerine, kendi kusur ve ayıplarımızı görmeye ve düzeltmeye çalışmamız, her açıdan çok daha faydalı bir davranış biçimidir.

 

Öte yandan, dostlarınızı, kusurları yüzünden asla kötü görmeyin ve terketmeyin. Çünkü;

 

"İnsanların günah ve hatalarını görürsün de, tevbelerini görmezsin."

 

Esen kalın sevgili dostlarım...



Yazarın Tüm Yazıları
PABUCU DAMA ATILASICALAR...
KADER MAHKUMLARI...
DİKKAT! FİLM İÇİNDE FİLM VAR...
UNVANIN SANA KALSIN, BANA İNSANLIĞIN LAZIM...
BİR MEYVEDEN ÖTESİ...
KIRIK CANLAR TEORİSİ...
MABEDİME NAMAHREM ELİ DEĞDİ...
EDEPSİZ YAPILAN İYİLİK, KÖTÜLÜKTÜR...
BİR KEREDEN ÇOK ŞEY OLUR...
BAZI ŞEYLERİN FİYATI OLMAZ...
OLANA DA OLMAYANA DA ŞÜKÜR...
KOBRA ETKİSİ...
VURUN ABALIYA...
KORONADAN KORUNALIM...
İNADINA GÜLÜMSE...
HEPİMİZ KORONAYAK OLDUK..
BU DA GEÇER YA HUU!...
VATAN BU KADAR UCUZ MU?
SURİYE'DE NE İŞİMİZ Mİ VAR?
VAKIF MALI ALLAH'IN MALIDIR...
İMDAAAT! BATIYORUZ...
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...