Aydın KIROBALI

EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...

26 Temmuz 2018, Perşembe

     

Değerli Dostlarım,

Eşitlik ve adalet kavramları, genellikle beraber anıldıkları halde, anlamlarına uygun kullanılmadıkları için sık sık tartışma konusu olan iki kavramdır. Bu nedenle de, eşitlikten bahsedilmesi gereken yerde adaletten, adaletten basedilmesi gereken yerde de eşitlikten bahsedildiğine çokça şahit oluruz.

İşte tam da bu sebeple, bu haftaki yazımın konusunu,  "Eşitlik ve Adalet" mevzusuna ayırdım.

Eşitlik kavramı, sağlanan hak ve olanaklar bakımından bir fark olmayışı ifade eder. Fakat adalet bambaşka birşeydir; hakkın gözetilmesi ve yerine getirilmesi manasına gelir.

Eşitlikte, herkesin aynı konumda olması gayesi vardır ve "her eşitlikte adalet vardır" demek doğru değildir. Bunun tersi olarak ta, "her adil olan eşittir" denilemez. Bazı eşitlikler adalet sayılsa da, yine bazı eşitlikler vardır ki adalet değil tam tersine zulümdür. Bazen de adalet için, eşit davranmamak gereklidir. O halde, her eşitlik adalet olmadığına göre, tercihimiz hep adaletten yana olmalıdır.

Bu konuyla ilgili olarak, tarihimizde yaşanmış şu gerçek hikaye çok manidardır:

Süleymaniye Camiinin yapımında birçok taş yontma ustası çalışmakta ve Mimar Sinan bu ustalara eşit ücret yerine farklı ücretler takdir etmektedir. Kendilerine bazılarından daha az ücret ödendiğini farkeden ustalar, soluğu sarayda Padişah Kanuni Sultan Süleyman'ın kapısında alırlar ve Mimar Sinan’ı “kendilerine eşit davranmıyor” diye şikâyet ederler. Sultan Süleyman, Mimar Sinan’ı çağırıp “Hayrola mimar, hakkında şikâyet var. İşçilere eşit davranmayıp, adam kayırıyormuşsun, bir kısmına az, bir kısmına çok ücret veriyormuşsun” deyince, Mimar Sinan, "haksızlık değil, bizzat hakkı tahakkuk ettirdiğini" yani adaletli davrandığını söyler. Sultanı da, işçilerin yanına yakın bir çadıra davet eder ve onların nasıl çalıştıklarını görmelerini ister. Padişah gelince de, işçilerin her birinin vurduğu çekiç darbelerini sayar ve işçilere, vurdukları çekiç oranına göre ücret verir. Bu uygulama Padişahın çok hoşuna gider ve Mimar Sinan padişahın takdirine mazhar olur.

Eşitlikte hayat yoktur. Hayat, adalet üzerine inşa edilmiştir. Herkesin boyu uzun olsaydı, herkes beyaz ya da siyah olsaydı, herkes erkek veya kadın olsaydı eşitlik olurdu ama hayat olmazdı.

Değerli Okurlarım,

Gelelim "eşitlik ve adalet" konusundaki en popüler sorunun cevabını beraberce aramaya;

Kadın ve erkek eşit midir?

Kadın erkek arasındaki "eşitlik" algısı bir kandırmacadan ibarettir. Çünkü;

Kadın “kadın” olarak ayrı bir değerdir, erkek de “erkek” olarak ayrı bir değerdir. Bu iki varlık birbirine muhtaçtır ve biri olmadan diğerinin hiçbir anlamı olmaz.

Kadın ile erkekten hangisinin üstün olduğunu tartışmak kadar abesle iştigal bir konu çok azdır. Allah, kadın-erkek ayırmadan, "En üstün olanınız, Allah`tan en çok sakınanınızdır."

(Hucurât Suresi:13) buyuruyor. Demek ki kadın, insan olarak erkeğe eşittir. Ikisinin yaratılışı da aynıdır. Biri kaliteli, öbürü kalitesiz bir maddeden yaratılmış değildir.

Öte yandan, kadın ve erkek arasındaki biyolojik, sosyal ve kültürel olarak var olan farklılıkların dikkate alınması ve bu suretle de kadın ve erkeğe olan yaklaşımın farklılaştırılması gerekmektedir.

Allah insanları yaratırken, dünyadaki vazifelerine göre özellik vermiştir. Kadını şefkatli, merhametli ve duygusal; erkeği ise sert, kaba ve haşin yaratmıştır. Dolayısıyla, fıtraten naif olan kadına kaldıramayacağı bir yükün yüklenmesinin zulüm olacağını bilmek gerekmektedir.

Kadın-erkek kıyaslamasında kimin kime üstün olduğu, neyi esas aldığınıza bağlı olarak değişir. "Kadın erkeğe güç bakımından eşittir" derseniz kadına haksızlık etmiş olursunuz. "İnsan olmak hasebiyle kadın erkeğe eşittir" derseniz yüzde yüz doğru söylemiş olursunuz. Ama, çocuklarının üzerindeki hak konusunda, kadın erkeğe göre daha üstündür.

Bu nedenle, "Kadın ile erkek eşit midir" sorusu yerine, "kadın ile erkek şu ya da bu açıdan eşit midir" diye sormak en doğrusudur. Bu soruyu hukuki açıdan soruyorsak cevap pek tabi ki "evet" olacaktır.

Sözün özü, kadın-erkek kıyaslamasında mutlak bir eşitlik veya üstünlük sözkonusu olamaz.

Sevgili Okurlarım,

Allah'ın yarattığı varlıklar arasında mutlak eşitlik aranmaz. Bunun yerine makul olan adaleti aramak gerekir. Unutulmamalıdır ki, adaletin gayesi eşitliği sağlamaktır.

Adalet sonsuz bir kavram olduğundan, daha adil olanı bulmak her zaman mümkündür. Adaleti ararken en kolay çözüm yolu, kriterleri baştan belirlemek ve bunlar üzerinde mutabık kalmaktır. Üzerinde hiçbir itirazın kalmadığı bir kural, en adil kuraldır. İşte bu kurala da hukuk denir.

Esen Kalın Değerli Okurlarım...



Yazarın Tüm Yazıları
HER MÜZİK GIDA DEĞİLDİR...
YOK, DEVE...
AKBABALAR...
SİLAHSIZ TERÖRİSTLER...
HIRSIZLIKTAN DA ÖTE...
ŞEYTANIN OYUNU..
ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE HAYIR...
NE GÜNLERE KALDIK EY GAZİ HÜNKAR...
ZAMAN TÜNELİ...
BAZEN DİKİZ AYNASINA BAKMAK GEREKİR..
BİR KÜLTÜR EKONOMİSİ ÖRNEĞİ OLARAK EGE İLLERİ TANITIM GÜNLERİ...
HAD BİLDİRME HADSİZLİĞİ...
ÇAKIRBEYLİ ORGANİK KÖY PAZARI...
HERŞEY ZIDDIYLA KAİMDİR...
BİR BOZKIR KASABASINDAN BAŞKENTE...
ASLA PES ETME...
EVDEKİ ÖTEKİ ODA...
KAHPE İÇERDEN OLUNCA...
MUTLULUĞUN ANAHTARI; KANAAT..
BİLMEK YETMEZ, SÖYLEMEK LAZIM...
BAŞKASI OLMA KENDİN OL...
KİRPİ OKU MESAFESİNDE SEVGİ...
EYLÜL'DE GEL...
ÖN YARGI YA DA YARGISIZ İNFAZ...
Yaz sıcağında kar keyfi...
Duyarsızlık mı, hoşgörü mü...
KURBANLA ALLAH'A YAKLAŞMAK...
PİZZACI MUSTİ...
MAKAMLAR MİHENK TAŞIDIR...
YERYÜZÜNDEKİ MELEKLER...
"KEŞKE"LERE TAKILMADAN "İYİ Kİ"LERLE YAŞAMAK...
Küllerinden doğan ülke; Polonya
SABIR OLGUNLAŞTIRIR, ŞÜKÜR TATLANDIRIR...
KELEBEK ETKİSİ; GÜL Kİ DÜNYA GÜLSÜN...
GENCER; YOK OLMAYA YÜZ TUTMUŞ BİR GELENEK...
HER GECEYİ KADİR BİL...
ORUCA FARKLI BİR BAKIŞ; OTOFAJİ...
HIRSIZ VAR !!!
YENİ BİR KURTLA KUZU HİKAYESİ: VENEZUELA...
ÖNCE KADINLAR VE ÇOCUKLAR...
BAZI ÖLÜMLER İTİBARLIDIR...
DİNİME KÜFREDEN BARİ MÜSLÜMAN OLSA...
SENİN OY KAÇA GİTTİ...
BİR BELEDİYEYE BAŞKAN OLMAK...
GÖNLÜM EGE'DE KALDI...
BİZE ÇOK AYIP ETTİLER(!)
SEÇİM AHLAKI, AHLAKIN SEÇİMİ...
MODERN YÖNETİMİN DEĞİŞEN KODLARI...
İNGİLİZCEYE NEDEN FRANSIZIZ...
EĞİTİME MUHTAÇ EĞİTİMCİLER...
ZEHİRLİ EKMEK...
HER YASAL HAK, HELAL DEĞİLDİR...
KUTSALLARI SÖMÜRMEK...
DEVLET BABADIR...
SEÇMEN NELERDEN ETKİLENİR...
TOPLUMUN SİNİR UÇLARINA DOKUNMAK...
ŞİMDİ YENİ ŞEYLER SÖYLEMEK LAZIM ...
HAD BİLMEK VE HAD BİLDİRMEK...
ÖNYARGI VE YARGISIZ İNFAZ...
SAATLER MİDİR ZAMANI BELİRLEYEN, YOKSA BİZ Mİ?
SARMAŞIK OLMA, KAVAK OL...
Merhamet edin ki merhamet bulasınız...
İnsanlara liderlik etmek istiyorsanız onlarla birlikte yürüyün...
ŞEYTAN İŞ BULAMAYINCA KÜLÜ KARIŞTIRIRMIŞ...
AHLAK CAN ÇEKİŞİYOR...
ANDIMIZ ÜZERİNE BİRKAÇ TAHLİL...
FARKEDİLMEK İÇİN DEĞİL, FARK YARATMAK İÇİN ÇALIŞIN...
PATLAMAYA HAZIR BOMBA: BALKANLAR...
GÖNÜL COĞRAFYAMIZIN İNSANLARI...
BOYLARI KÜÇÜK, KALPLERİ BÜYÜK İNSANLAR ÜLKESİ: VİETNAM... (Aydın Kırobalı - Perşembe)
FARKLI İNSANLAR VE FARKLI BİR KÜLTÜR: TAYLAND
ÖNCE ŞÜKÜR BİTTİ...
ÇİNE'NİN YOLLARI TAŞTAN...
BARDAĞI ARADA BİR YERE BIRAKIN...
AYAKLAR GİDER, YÜREK KALIR...
İÇİMİZDEKİ İRLANDALILAR...
HERKES BİRGÜN HESAP VERECEK...
EŞİTLİK Mİ, ADALET Mİ...
YENİ YÖNETİM SİSTEMİMİZİN BİRKAÇ TEMEL UNSURU...
SİYASETTE ÖNCELİK MESELESİ...
BAZEN SUSMAK DA VEBALDİR...
ŞİMDİ HESAP KİTAP ZAMANI...
GERÇEK KANDIRILANLAR...
ÖNCE DUYGULAR BİTTİ, SONRA BAYRAMLAR GİTTİ...
BEN PARTİ TUTMAM, PARTİ BENİ TUTAR...
(Bir Kısım Ülkücüler) DÜŞMANA YAKIN, DOSTA IRAK...
ORUÇ: KARNI AÇ, KALBİ TOK TUTMAK...
SİYASETTE KATAKULLİ..
SPORDAN ÖTE BİR ŞEY; FUTBOL...
BALKANLARDAKİ TÜRK İZLERİ...
ACİLEN ERKEN SEÇİM...
TUTARSIZLIKTA İSTİKRAR...
ARTIK, İPİN UCU BİZDE...
NE SÖMÜRDÜK, NE DE SÖMÜRÜLDÜK...
DÜŞMANIMIN DÜŞMANI DOSTUMDUR...
ÇANAKKALE GEÇİLMEZ...
SAVAŞIN DA BİR AHLAKI VAR...
GELECEĞİMİZE BETON DÖKTÜK...
HİÇBİRİMİZ MASUM DEĞİLİZ...
SERVET VE ŞÖHRET DÜŞKÜNLÜĞÜ...
HELVA YAPACAK USTA YOK...
FETÖ TEHLİKESİ GEÇTİ Mİ?
ZEYTİN DALI GEVREK OLUR...
Ege'de ve Egeli olmak...
İRAN OLAYLARI ÜZERİNE BİR TAHLİL...
TÜRKİYE NERE, SEVAKİN NERE...
PİDE KUYRUĞUNDA BEKLEYEN HRİSTİYAN...
BİR KRİPTO HİKAYESİ...
REAKSİYON MU, AKSİYON MU? (KUDÜS)
EMPATİ, SEMPATİ VE HOŞGÖRÜ...
Başkalarının gözünden Aydın...
O iyi insanlar, o güzel atlara binip çekip gittiler...