Takip Et

Safiye AYDIN
[email protected]

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 2- ALABANDA

7 Nisan 2023, Cuma

     

Efsanenin Kenti

Günümüzde Çine’ye yedi kilometre uzaklıktaki Doğanyurt (Araphisar)’ta bir yerleşim yeri, Çine (Marsyas) Çayı’nın batısına konumlanmış bir antik kent: Alabanda…

Stephanos Byzantinos, Alabanda adındaki ‘ala’nın Karia dilinde at, ‘banda’nın ise zafer anlamına geldiğini, Kral Kar’ın oğlu Alabandos’un bir at yarışını kazanması nedeniyle kente bu adın verildiğini belirtir. Romalı devlet adamı, hatip ve yazar Marcus Tullius Cicero (MÖ 106-43) ise Tanrıların Doğası (De Natura Deorum) adlı eserinde kentin adını Kar Tanrısı Alabandos’tan aldığından söz etmektedir. Hitit kaynaklarında kentin adının Waliwanda olarak geçtiği de bilinmektedir.

*

Efsaneye göre; Tanrıça Athena, çalarken yanaklarının şiştiğini ve çirkinleştiğini görünce, flütü lanetler ve dağ eteklerinde bir su kaynağına atarak onu tekrar kullananın çok büyük cezalara çarptırılmasını diler. Çoban Marsyas, Tanrıça Athena’nın lanetlediği bu flütü bulur ve çalmaya başlar. Marsyas öyle güzel çalmaktadır ki, çevresindekileri sesine hayran bırakır. Marsyas’ın “Tanrı Apollon’un liri bile benim flütüm kadar güzel ses çıkaramaz” sözlerini duyan Apollon, Marsyas’a yarışmayı teklif eder. Ancak Tanrı’nın bir şartı vardır: "Kazanan, kaybedene istediğini yapacaktır." Apollon'un isteği üzerine yarışma düzenlenir. İlk turda hakem Kral Midas, beraberlik ilan edince Apollon, Midas’ın kulaklarını uzatır ve eşek kulaklarına çevirir. Apollon, Marsyas’a ikinci turda enstrümanı tersten çalmayı teklif eder. Öneriyi kabul eden çoban Marsyas, flütten tek bir ses bile çıkaramaz. Yarışmayı kaybeden Marsyas, Tanrı Apollon tarafından kayalıkta bir ağaca astırılır ve diri diri derisi yüzülür. Efsane odur ki; Marsyas’ın ölümüne üzülen sanatın dokuz perisi öyle ağlar ki gözyaşlarıyla bugünkü Çine Çayı olan Marsyas Irmağı oluşur.

*

Alabanda’da Hellenistik ve Roma dönemlerinden kalma Apollon Tapınağı, çift diazomalı antik tiyatro, bouleuterion (meclis binası), şehir kapısı ve hamamlar, agora ve anıt mezarlar bulunmaktadır. Demokrasinin Anadolu’da yeşermeye başladığının göstergesi sayılan meclis binası ve bir dönem bölgede altın para basma yetkisine sahip tek kent oluşu da civar kentler arasındaki üstünlüğünü gözler önüne seriyor. Kentin çevresindeki tepelerde bulunan mermer yatakları ve Marsyas Çayı’nın kenarındaki geniş ovanın bereketli toprakları da Alabanda’nın sosyoekonomik gücüne katkı sağlayan etkenlerden. Bu sayede yaşam standartları yükselen Alabanda halkı, hatipler ve mimarlar yetiştirmiş. Kentin nekropolünden ele geçen lahitler üzerinde banker, mimar, öğretmen, hekim gibi eğitim gerektiren çeşitli iş kollarından isimlerin görülmesi de antik yazarların aktardığı bilgileri destekleyen somut verilerden.

*

Bölgede ilk kazı çalışmaları 1904 yılında arkeolog ve müzeci Osman Hamdi Bey’in de kardeşi olan Halil Edhem (Eldem) Bey tarafından yürütülmüştür. Alabanda Antik Kenti’nin önemli yapıları olan Bouleuterion, Tiyatro, Merkezî Hamam, Klasik Çağ Oda Mezarı, Dor Düzenli Tapınak, Apollon Tapınağı, Artemis Tapınağı ve Temenos Alanı’na da ilk kez bu dönemde ulaşılmıştır. Seksen beş yıllık uzun bir aranın ardından Arkeolog Ahmet Adil Tırpan tarafından 1989 yılında kent surlarında gerçekleştirilen araştırmalarda surların en erken MÖ 4. yüzyılın son çeyreği, ikinci olarak MÖ 2. yüzyılın son çeyreği ve Orta Çağ olmak üzere üç yapım evresinden geçtiği sonucuna varılmıştır. Bu çalışmaların ardından 1999 yılında Aydın Müze Müdürlüğü adına Emin Yener tarafından tiyatroda kazı ve temizlik çalış¬maları gerçekleştirilmiş ve 2005 yılına kadar sürdürülen bu çalış¬malarda ağırlıklı olarak Apollon Tapınağı ile Tiyatro’da çalışılmıştır. Daha sonra Prof. Dr. Suat Ateşlier ve ekibi 2011-2013 yılların arasında çalışmalarını sürdürmüştür. Alabanda kazılarından çıkarılan eserler, Aydın Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. 

 



Yazarın Tüm Yazıları

İZMİR'DEKİ ÇEŞME VE SEBİLLER

18 Şubat 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ KAPLICA VE ILICALAR

17 Şubat 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ KÖPRÜLER VE KEMERLER

11 Şubat 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ KALELER

10 Şubat 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ CAMİLER

4 Şubat 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ SİNAGOGLAR

3 Şubat 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ KİLİSELER

28 Ocak 2024, Pazar

Uşakizade Köşkü

27 Ocak 2024, Cumartesi

Aya Vukla (Aziz Vukolos) Kilisesi

21 Ocak 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 11

20 Ocak 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ MÜZELER 10- LATİFE HANIM KÖŞKÜ ANI EVİ MÜZESİ

14 Ocak 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 9- İZMİR KADIN MÜZESİ

13 Ocak 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ MÜZELER 8- ÜMRAN BARADAN OYUN VE OYUNCAK MÜZESİ

7 Ocak 2024, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 7- İNCİRALTI DENİZ MÜZESİ

6 Ocak 2024, Cumartesi

İZMİR'DEKİ MÜZELER 6 -AHMET PRİŞTİNA KENT ARŞİVİ MÜZESİ

31 Aralık 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 5- İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ

30 Aralık 2023, Cumartesi

İZMİR TARİHİ ASANSÖR

24 Aralık 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 18- PİTANE ANTİK KENTİ

23 Aralık 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 17- NOTİON ANTİK KENTİ

17 Aralık 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 16- METROPOLİS ANTİK KENTİ

16 Aralık 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 15- LEBEDOS ANTİK KENTİ

10 Aralık 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 14- LARİSSA ANTİK KENTİ

9 Aralık 2023, Cumartesi

İZMİR’DEKİ ANTİK KENTLER 13- KOLOPHON ANTİK KENTİ

3 Aralık 2023, Pazar

İZMİR’DEKİ ANTİK KENTLER 12- KLAROS ANTİK KENTİ

2 Aralık 2023, Cumartesi

İZMİR’DEKİ MÜZELER 4- KEY MUSEUM

26 Kasım 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 11- TEOS ANTİK KENTİ

25 Kasım 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 10- PHOKAİA ANTİK KENTİ (ESKİ FOÇA)

19 Kasım 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 3- İZMİR ETNOGRAFYA MÜZESİ

18 Kasım 2023, Cumartesi

BİRGİ ÇAKIRAĞA KONAĞI

12 Kasım 2023, Pazar

İZMİR SAAT KULESİ

11 Kasım 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 9- EFES ANTİK KENTİ

5 Kasım 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ MÜZELER 2- İZMİR RESİM VE HEYKEL MÜZESİ

4 Kasım 2023, Cumartesi

İZMİR’DEKİ MÜZELER 1- ATATÜRK MÜZESİ

29 Ekim 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 8- KADİFEKALE

28 Ekim 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 7- ULUCAK HÖYÜK

22 Ekim 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 6- KLAZOMENAİ

21 Ekim 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 5- YEŞİLOVA HÖYÜĞÜ

15 Ekim 2023, Pazar

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 4- ERYTHRAİ (ILDIRI)

14 Ekim 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 3- BERGAMA ASKLEPİON

8 Ekim 2023, Pazar

İZMİR’DEKİ ANTİK KENTLER 2- ARTEMİS TAPINAĞI

7 Ekim 2023, Cumartesi

İZMİR'DEKİ ANTİK KENTLER 1- AGORA ÖREN YERİ

1 Ekim 2023, Pazar

AYDIN'IN YÖRESEL YEMEKLERİ VE COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİ

30 Eylül 2023, Cumartesi

AYDINLI TANINMIŞ İSİMLER 2

24 Eylül 2023, Pazar

AYDINLI TANINMIŞ İSİMLER 1

23 Eylül 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 18

17 Eylül 2023, Pazar

İnceğiz Kanyonu

16 Eylül 2023, Cumartesi

AYDINDAKİ MÜZELER 8 -KUŞADASI MİKRO MİNYATÜR MÜZESİ

10 Eylül 2023, Pazar

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 17- ANTİOKHEİA

9 Eylül 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ YAYLALAR

3 Eylül 2023, Pazar

AYDIN’DAKİ MİLLÎ PARKLAR VE TABİAT PARKLARI

2 Eylül 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ MAĞARALAR

27 Ağustos 2023, Pazar

Mursallı Taxiarchis Kilisesi

25 Ağustos 2023, Cuma

Balat İlyas Bey Cami

20 Ağustos 2023, Pazar

Kurşunlu Manastırı

18 Ağustos 2023, Cuma

Cihanoğlu Külliyesi

12 Ağustos 2023, Cumartesi

Bey Cami

11 Ağustos 2023, Cuma

Aziz Nikolaos Kilisesi

5 Ağustos 2023, Cumartesi

Ahmet Gazi Cami

4 Ağustos 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ KERVANSARAYLAR

29 Temmuz 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ KALELER 7- KADIKALESİ

28 Temmuz 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ KALELER 6- KÖRTEKE KALESİ

22 Temmuz 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ KALELER 5- GÜVERCİNADA KALESİ

21 Temmuz 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ KALELER 4- DONDURAN KULESİ

15 Temmuz 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ KALELER 3- CİNCİN ve ÇÖRLENASAR KALELERİ

14 Temmuz 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ KALELER 2- CİHANOĞLU KULESİ

8 Temmuz 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ KALELER 1- ARPAZ KALESİ

7 Temmuz 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ ŞEHİTLİKLER 4

1 Temmuz 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ ŞEHİTLİKLER 3

30 Haziran 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ ŞEHİTLİKLER 2

24 Haziran 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ ŞEHİTLİKLER 1

23 Haziran 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ MÜZELER 7- OLEATRİUM ZEYTİNYAĞI MÜZESİ

17 Haziran 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ MÜZELER 6- YÖRÜK ALİ EFE MÜZESİ

16 Haziran 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ MÜZELER 5- KARACASU VE NAZİLLİ ETNOGRAFYA MÜZELERİ

10 Haziran 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ MÜZELER 4- ÇİNE KUVA-YI MİLLİYE MÜZESİ

9 Haziran 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ MÜZELER 3- ÇİNE ARICILIK MÜZESİ

3 Haziran 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ MÜZELER 2- AYDIN ARKEOLOJİ MÜZESİ

2 Haziran 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ MÜZELER 1- ADNAN MENDERES DEMOKRASİ MÜZESİ

27 Mayıs 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 16 - TRALLEIS

26 Mayıs 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 15- TEPECİK HÖYÜĞÜ

20 Mayıs 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 14- PRIENE

19 Mayıs 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 13- NYSA

14 Mayıs 2023, Pazar

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 12- MİLET

13 Mayıs 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 11- MASTAURA

6 Mayıs 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 10- MAGNESİA

5 Mayıs 2023, Cuma

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 9- HARPASA

29 Nisan 2023, Cumartesi

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 8- GERGA

28 Nisan 2023, Cuma

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 7- DİDYMA

22 Nisan 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 6- BARGASA (PYGİNDA)

21 Nisan 2023, Cuma

AYDIN'DAKİ ANTİK KENTLER 5- AMYZON

15 Nisan 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 4- AVŞAR (MYUS)

14 Nisan 2023, Cuma

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 3- ALİNDA

8 Nisan 2023, Cumartesi

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 2- ALABANDA

7 Nisan 2023, Cuma

AYDIN’DAKİ ANTİK KENTLER 1- AFRODISIAS

1 Nisan 2023, Cumartesi