İBRAHİM AYVAZOĞLU

BU TOPRAKLARA BORCUMUZ VAR BİZİM

15 Kasım 2021, Pazartesi

     

Doğamızı, kültürümüzü, çevremizi tarihi ve kültürel varlıklarımızı konuşuyoruz, konuşmaya devam edeceğiz. Kimse konuşmazsa bile biz konuşmaya devam edeceğiz ki konuşanlar hiç de öyle az değil azımsanacak kadar değil. Bu olaylara, bu gelişimlere çerci çöpçü, otçu böcekçi, taş yığını değil mi bunlar, çevreci mi neci, diyenlere inat konuşmaya yazmaya devam. Bizim doğup büyüdüğümüz topraklara, ekmeğini yediğimiz, suyunu içtiğimiz bu topraklara ödeyeceğimiz borcumuz var. Gerçi bu borcumuz böyle kolaylıkla ödenmez ama ne yapalım. ‘’Söz Uçar Yazı kalır’’ derdi Aydın’ın Kültür Babası Mustafa Kemal YILMAZ. ‘’Yaz oğul yaz ‘’derdi bana. ‘’Seni Çanakkale’ye götüreceğim ben sana rehberlik edeceğim hatta bütün masrafların benden ama bir şartım var. Döndükten sonra bütün gördüklerini yaşadıklarını yaşanılanları kaleme alacaksın. Öyle birkaç sayfa da değil. En azından bir kitapçık olacak kadar hatta kitabını da ben bastıracağım ‘’ derdi. Işıklar içinde olsun.

Son yazılarım, son toplantılarımızın neredeyse yarısı bölgemizdeki kültürel varlıklarımızla ilgili oldu. Olsun zararı yok. Bunalıyor muyuz? Bu yazıları çok az insan mı okurmuş gibi bir kompleksimiz de yok. Böyle yaparak en azından ufacık dokunuşlarla farkındalık yaratma konusunda, bu esrelerin, bölgelerin tanınması konusunda bir katkımız oluyor ise ne mutlu bize. Belki böylelikle borcumuzda az da olsa azalmalar olur, hepsini ödeyemezsek bile.

Şimdi gelelim Yapılabilecekler konusuna. Latmos’dan ,Herakliea’dan, Beşparmak dağlarından devam edelim.

Beşparmak Dağlarının antik adı Latmos’tur. Günümüzde de doğal güzellikleri ve tarihi zenginliği ile bu bölge çok sıradışı bir yerdir. Dünyanın dört bir yanından, binlerce, hatta milyonlarca insanı kendisine çekip, hayran bırakacak, bitmez, tükenmez hazinedir. Latmos’u korumanın, dünyaya tanıtmanın, insanların bu güzellikleri doyasıya yaşatmanın pek çok yolu vardır. Daha geçen haftaki yazımda ayrıntılı olarak anlatmaya çalışmıştım. Latmos, Türkiye’de az bulunur jeoturizm kaynak değerlerine sahiptir. Alanın jeolojik ve jeomorfolojik yapısı sıra dışı bir görünüm oluşturmakta, alanı jeoturizm konusunda oldukça özgün kılmaktadır. 100 milyonlarca yılda şekillenmiş Gnays kayalar rüzgârın ve suların biçimlendirdiği görünümüyle, insanı günümüzden alıp, binlerce yıl öncesine, fantastik bir dünyaya götürmektedir. Alanın jeolojik geçmişi kadar tarihi geçmişi de zengin ve çeşitlidir. Antik dönemde dahi dünyaca bilinen alan günümüze çok sayıda tarihi ve kültürel mirası hediye etmiştir. Bu miras yörenin jeolojik yapısı ile iç içe geçmiş ve kendine has bir karaktere bürünmüş durumdadır. Jeoturizm bu karakterin sürdürülmesi ve korunması noktasında esasen alanın ihtiyaç duyduğu bir yaklaşımı temsil etmektedir. Alandaki bu coğrafi karakter yerellik unsuru ve yer duygusu ile güçlendirilerek alan bir jeoturizm (destinasyonu) Güzergahı haline dönüştürülebilir. Bu konuda bugünlerde yapılan çalışmalara önem ve hız verilmelidir. Elbette bu konuda ne gerekiyor ise hep birlikte gerekeni yapmalıyız. Ve bütün bunlarla birlikte Latmos Dağı’nın taşıdığı doğal ve kültürel miraslarının tümünü kapsayacak bir koruma programı oluşturulmalı, mevcut yaşam alanlarının varlığını sürdüreceği, tarımsal üretim ve hayvancılığın etkilenmeyeceği bir şekilde bu çalışmaları yapmalıyız. Böylelikle bölge için arkeolojik SİT, jeopark, Milli Park, mutlak korunacak alan gibi tanım ve uygulamalarla en uygun koruma ve mevcut yaşamı sürdürme statüsü oluşturulmalıdır.

Kültür Turizm

Dünyada nadir görülen kaya resimlerinin en eski ve nadir örneklerinden önemli bir gurubu bu dağardaki kaya sığınaklarında ve mağaralardadır. 8000 yıl öncesine ait renkli boyalarla yapılmış yüzlerce duvar resmi var. 8000 yıldır her dönem insanlar bu dağlarda yaşamıştır. Onlarca kale, yerleşim yeri, mezar, anıt bırakmıştır. 2000, 3000 yıllık bu arkeolojik eserlerin her biri yöreye özgü taşlarla yapılmış nadide kültür hazineleridir. Belli rotalar oluşturup, kısa tanıtım tabelaları yerleştirip, yönlendirmeler yapılarak bu arkeolojik alanlar rahatça turizme kazandırılabilir.

Trekking - Doğa Yürüyüşü

Latmos zengin bitki örtüsü, kayalık yapısı, tarihi alanları, dereleri ve çağlayanlarıyla insanların saatlerini, hatta günlerini geçirebilecekleri bir yeryüzü cennetidir. Gerek 3-4 km.lik kısa mesafeler, gerekse 13-14 km.lik uzun mesafe gezileri için onlarca rota ve alternatif güzergah sunacak kadar zengindir. Çok büyük bir alt yapı maliyeti gerektirmeyen bu turizm kolu için sadece yönlendirme ve bilgilendirme levhaları koymak yeterlidir. Ve elbette bütün buraların tanıtılması gerekir.

Elbette bu bölge için söyleyeceğimiz sözler bunlardan ibaret değil. Hatta bu köşeye sığacak kadar değil. Devamı haftaya. Kalın sağlıcakla…

-Kaynak: Doç. Dr. Sedat AKKURNAZ ADÜ Arkeoloji Bölümü Öğr. Üyesi

Dr. Varol AYDIN ADÜ Tıp Fakültesi Öğr. Üyesi 



Yazarın Tüm Yazıları
AYDIN TURİZMİ VE SORULAR
LATMOS
SU AKAR AKAR DURUR MU?
SU VE YAŞAM FELSEFESİ (SU KADAR ÖMRÜNÜZ OLSUN – 2)
SU KADAR ÖMRÜNÜZ OLSUN…
BÖYLE DEVE GÜREŞİ OLMAZ, DEVE GÜREŞİ BÖYLE OLMAZ
ASIRLIK MİRAS: DEVECİLİK VE DEVE GÜREŞLERİ (2)
ASIRLARIN MİRASI: DEVECİLİK VE GELENEKSEL DEVE GÜREŞLERİ (1)
ULUSLARARASI PERSPEKTİFTE ÇEVRE SORUNLARINA YAKLAŞIMLAR
DEVE GÜREŞLERİ, YÖRÜK KÜLTÜRÜ VE KÜLTÜREL MİRAS
DEVE DAMI…
YEREL YÖNETİMLER VE KÜLTÜREL VARLIKLARIMIZ (İbrahim Ayvazoğlu)
TORONTO’DAN MEKTUP VAR… TOPRAK ETİĞİ NE DEĞİLDİR?
ETİK…TOPRAK ETİĞİ VE DOĞANIN DÖNÜŞÜMÜ
ATATÜRK’ÜN MİRASI NAZİLLİ SÜMERBANK BASMA FABRİKASI
‘’NAZİLLİ BASMA FABRİKASI MÜZE OLMALIDIR’’
ARPAZ BEYLER KONAĞI
ARPAZ… HARPASA ANTİK KENTİ
NAZİLLİ COLLEZYUMU (AMFİTİYATROSU)… MASTAURA ANTİK KENTİ
MASTAURA…MASTAVRA…
NE(LER) YAPABİLİRİZ Kİ…
HAZİNE DAİRESİ : LATMOS
BU TOPRAKLARA BORCUMUZ VAR BİZİM
Beşparmak, Madran Dağları, Jeopark
MENDERES MAGNESİA’SI
LATMOSA RAHMET…
DONDURAN KULESİ YENİLEMESİ (RESTORASYONU)
Marka Şehir mi dediniz? Sadece Sayın Fatih Atay'ın işi mi?
KENT, KENTLİ OLMAK, YEREL YÖNETİMLER (2)
KÜLTÜREL VARLIKLARIMIZ VE YEREL YÖNETİMLER (1)
İZMİR'DEN ACI HABER GELDİ
TALAN…DİRECİK TÜMÜLÜSÜ..
DEĞERLERİMİZİN FARKINDA MIYIZ?