İBRAHİM AYVAZOĞLU

NAZİLLİ COLLEZYUMU (AMFİTİYATROSU)… MASTAURA ANTİK KENTİ

13 Aralık 2021, Pazartesi

     

Geçen yazımın sonunda ‘’elde edilen veriler sonucunda kentin batısında yer alan ve üzeri yabani ağaç, çalı ve otlar ile örtülü Amphitiyatro yapısı üzerinde tespit edilmiştir.’’ Demiş ve benim açıdan ipin orada koptuğundan bahsetmiştim. Çünkü keşfedilen yer Gladyatör ve vahşi hayvan dövüşleri ile kanlı gösterilerin yapıldığı amphitiyatro yapısı idi. Hani şu İtalya’nın Roma şehriyle özdeşleşmiş, Roma mım simgesi olmuş Meşhur COLLEZYUM var ya O’nun ebatlar olarak yaklaşık yarısına tekabül edecek boyutlarda olağanüstü bir yapıdan bahsediyoruz. Yürütülen çalışmalar sonucunda amphitiyatronun hemen hemen 100 m çapında, 30 m yükseklikte olduğu ve cavea (oturma basamakları)’nın şimdiye kadar keşfedilen 32 tonoz yapısıyla desteklendiği gözlemlenmiştir. Hatta öyle ki bu yapının çok önemli bir bölümü doğal yollarla her nasıl oldu ise korunmuş. Bu keşif elbette çok çok önemli idi ve elbette gerek ulusal ve gerekse Uluslararası medyada hak ettiği kadar yer aldı. Gündem oldu. 150ye yakın ülkede pek çok dilde, görsel medyada ve yazılı basında Mastaura Antik kentindeki bu amfitiyatro ile ilgili haber yapılmıştır. Çeşitli ülkelerdeki yüzlerce sosyal medya hesabından paylaşımlar yapılmış, binlerce yorum ve beğeni almış, paylaşımlar yüz milyonlarca kişiye ulaşmıştır. Bu çok önemli bir buluş olan amphitiyatronun tespiti bilim dünyasında “Yılın arkeolojik keşfi” olarak kabul edilmiştir. Yazımın burasında elbette bu alanın kamulaştırılması sırasında maalesef yerli halkımızın çıkardığı zorlukları da bahsetmeden geçemeyeceğim. Oysa bilinmeli ki bu yapılar bu antik kent gün yüzüne çıkarıldığında yerel halkın kalkınmışlığına yapacağı olumlu katkıların hayali bile o sırada yapmaya çalıştıkları sözde değer artışlarının binlerce katı olacağını düşünmeli idiler.

Bu keşif sonrası Kültür ve Turizm bakanlığı buraya, Mastauraya yoğun ilgi göstermiş, özel mülkiyette yer alan amphitiyatroda hemen kamulaştırma çalışmaları başlamıştır. Ardından bakanlığın izni ile temizlik çalışmaları başlamış, yapı yabani ağaçlardan ve bitki örtüsünden arındırılmıştır. Özellikle bu çalışmalarda Nazilli Belediyesi’nin traktör, motorlu testere gibi ekipmanlarla beraber sağlamış olduğu 20 kişilik personelin önemi oldukça büyüktür. Yapı üzerinden 510 traktör yabani ağaç kesilip, taşınmıştır. Yaklaşık 3 ay boyunca Amphitiyatro üzerinde yürütülen temizlik çalışmalarında yapının ana hatları açığa çıkartılmış ve 3D lazer taramalarla ölçümleri kayıt altına alınarak arşivlenmiştir. Daha sonra yapının üzerinde tekrar ot ve çalı yetişmemesi için ilaçlama yapılmıştır. 2020 yılının aralık ayında Amphitiyatro yapısının yaklaşık 70 m doğusunda ise üstü ağaçlarla kaplı olan bir hamam yapısına rastlanılmıştır. Yapının doğusunda yer alan 2 m kalınlığındaki 3 kemerli duvar oldukça dikkat çekicidir. Hamam yapısı üzerindeki yabani ağaç ve çalıların ortadan kaldırılması, temizlenip açığa çıkartılması için 2021 yılının Mart ayında Nazilli Belediyesi tarafından kamulaştırılmıştır.

2021 yılında ikinci aşamadaki çalışmalar Nisan aylarında Hamam yapısında temizlik yapılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. 1 ay boyunca yürütülen çalışmalarda hamam yapısının dikdörtgen planlı ve iki katlı olduğu anlaşılmıştır. Giriş doğudaki 3 kemerli duvar bölümünden yapılmaktadır. Hamam frgidarum, tepidarium ve calidarum gibi ana bölümlerden oluşmakla beraber bu bölümlerin kuzeyindeki odaların ne olduğu henüz bilinmemektedir. Yine Nazilli Belediyesi’nin destekleri ile yürütülen çalışmalarda 108 traktör yabani ağaç ve çalı çırpı toplanarak kaldırılmıştır.

Öte yandan 2021 yılında Nazilli Belediyesi, ilçedeki arkeolojik kalıntılar ve kültür envanterini tespit etmek için belediye bünyesinde arkeolog ve sanat tarihçi istihdam etmiştir. Sözümün burasında bu kişileri işe alması nedeniyle bile Nazilli Belediye Başkanı Kürşat Engin Özcan ve yönetimi kocaman alkışı hak ediyorlar. Zaten yazımın ortalarında ifade ettiğim gibi yapmış olduğu çalışmalar için Nazilli Belediyesine, Belediye Başkanı Kürşat Engin Özcan’a, Kazı Heyeti Başkanımız Doç.Dr.Sedat AKKURNAZ hocamız ve çalışma arkadaşlarına, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğümüze, ve elbette bu konuda katkıda bulunan siyasilere ve STK lara şimdiden hem yaptıkları hem de yapacakları için teşekkürlerimizi sunuyorum. 



Yazarın Tüm Yazıları
AYDIN TURİZMİ VE SORULAR
LATMOS
SU AKAR AKAR DURUR MU?
SU VE YAŞAM FELSEFESİ (SU KADAR ÖMRÜNÜZ OLSUN – 2)
SU KADAR ÖMRÜNÜZ OLSUN…
BÖYLE DEVE GÜREŞİ OLMAZ, DEVE GÜREŞİ BÖYLE OLMAZ
ASIRLIK MİRAS: DEVECİLİK VE DEVE GÜREŞLERİ (2)
ASIRLARIN MİRASI: DEVECİLİK VE GELENEKSEL DEVE GÜREŞLERİ (1)
ULUSLARARASI PERSPEKTİFTE ÇEVRE SORUNLARINA YAKLAŞIMLAR
DEVE GÜREŞLERİ, YÖRÜK KÜLTÜRÜ VE KÜLTÜREL MİRAS
DEVE DAMI…
YEREL YÖNETİMLER VE KÜLTÜREL VARLIKLARIMIZ (İbrahim Ayvazoğlu)
TORONTO’DAN MEKTUP VAR… TOPRAK ETİĞİ NE DEĞİLDİR?
ETİK…TOPRAK ETİĞİ VE DOĞANIN DÖNÜŞÜMÜ
ATATÜRK’ÜN MİRASI NAZİLLİ SÜMERBANK BASMA FABRİKASI
‘’NAZİLLİ BASMA FABRİKASI MÜZE OLMALIDIR’’
ARPAZ BEYLER KONAĞI
ARPAZ… HARPASA ANTİK KENTİ
NAZİLLİ COLLEZYUMU (AMFİTİYATROSU)… MASTAURA ANTİK KENTİ
MASTAURA…MASTAVRA…
NE(LER) YAPABİLİRİZ Kİ…
HAZİNE DAİRESİ : LATMOS
BU TOPRAKLARA BORCUMUZ VAR BİZİM
Beşparmak, Madran Dağları, Jeopark
MENDERES MAGNESİA’SI
LATMOSA RAHMET…
DONDURAN KULESİ YENİLEMESİ (RESTORASYONU)
Marka Şehir mi dediniz? Sadece Sayın Fatih Atay'ın işi mi?
KENT, KENTLİ OLMAK, YEREL YÖNETİMLER (2)
KÜLTÜREL VARLIKLARIMIZ VE YEREL YÖNETİMLER (1)
İZMİR'DEN ACI HABER GELDİ
TALAN…DİRECİK TÜMÜLÜSÜ..
DEĞERLERİMİZİN FARKINDA MIYIZ?