Takip Et

İlkay Bedir
Psikolojik Danışman

ÇOCUKLARDA ÖLÜM VE YAS

4 Ekim 2022, Salı

     

Köşe yazımızda bu hafta ele alacağımız konu çocuklarda ölüm kavramı ve yas sürecinin ayrıntıları olacak. Ölüm konusu aslında yetişkinlerin bile üzerine konuşmaktan çekindiği hassas bir konudur. Ölüm konusunu çocuklarla konuşmak ve onların şemalarında anlamlandırabilmek gerçekten zorlu olabilmekte. Çocuklar ölüm kavramıyla yakın çevrelerindeki birini veya bir evcil hayvanlarını kaybettiklerinde ya da izledikleri filmlerde, dizilerde tanışırlar genellikle. Çocuklar ölüm kavramı için, bu kavramı tam olarak öğrenene kadar ölen kişi için uzak bir yere gitti ve dönecek şeklinde düşünebilirler.

Çocuklara ölüm kavramını anlatabilmek için elbette uygun bilişsel düzeyde olmaları beklenmektedir. Egosantrik yani benmerkezci düşünme çocuklarda 5-6 yaşına kadar devam eder ve bu evrede çocuklar çevrelerinde gelişen olayları kendileriyle ilişkilendirir. Bu noktada ise çocukların ölümü tam manasıyla kavrayabilmeleri beklenmemeli. Çocukların ölümü bir yetişkin gibi algılamaya başlayabildikleri yaşlar ise 10-11 yaş civarıdır. Genellikle yapılan hatalardan bazıları ise ölüm konusu açıldığında çocukları uzaklaştırmak ya da ölümün kötü bir şey olduğuyla ilgili konuşmalar yapmaktır. Aslında ölümün de doğmak gibi yaşama ait bir parça olduğunu çocuklara açıkça anlatmak önemlidir. Bu noktada onların sorularını içtenlikle ve açıkça cevaplamak gerekir. Ölüm yetişkinler için olduğu gibi aslında çocuklar için de yıkıcı bir deneyimdir. Bu süreçte güvende hissetmek isterler. Zaten anlamlandıramadıkları bir durumun içinde oldukları için kayıpla ilgili duygularını da ifade etmekte zorlanırlar. Özellikle 5-9 yaş arası çocuklar ölümü kendi suçu olarak görebilirler.

Çocuklarda gözlenebilen bazı yas tepkileri uyku bozuklukları, korku endişe, öfke davranışları veya içine kapanma, çevreden soyutlanma olabilmekte. Çocuklara yaşanılan kayıpla ilgili doğru olmayan bilgiler, tatile gitti uzağa gitti vb. gibi söylenmemelidir. Kayıp yaşayan bir çocuğun yaşadığı duyguların normal olduğunu kabul etmesi için ona yardımcı olunmalıdır. Bu süreçte okul-ebeveyn ilişkisi güçlenmeli ve çocuk gözlemlenmelidir. Ebeveynlerin çocuklarına yas sürecini ve ölüm kavramını anlatmakta zorlandığı noktalarda ya da sonraki süreçte bir uzman yardımı almakta ise fayda vardır. 



Yazarın Tüm Yazıları

KENDİNİ KUCAKLAYABİLME: ÖZ ŞEFKAT

15 Kasım 2022, Salı

TÜKENMİŞLİK (BURN-OUT) PSİKOLOJİSİ

8 Kasım 2022, Salı

DUYGUSAL ZEKA

1 Kasım 2022, Salı

BOŞANMANIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

25 Ekim 2022, Salı

ÇAĞIN RAHATSIZLIĞI: ÇOCUKLARDA DEHB

18 Ekim 2022, Salı

EKRANLARIN GELİŞİME ETKİSİ

11 Ekim 2022, Salı

ÇOCUKLARDA ÖLÜM VE YAS

4 Ekim 2022, Salı

EMPATİ

27 Eylül 2022, Salı

ÇOCUK VE OYUN

20 Eylül 2022, Salı

OKULA DÖNÜŞ KAYGISI

13 Eylül 2022, Salı

DUYGUSAL YEME

6 Eylül 2022, Salı

HELİKOPTER EBEVEYNLİK

30 Ağustos 2022, Salı

2 YAŞ SENDROMU

23 Ağustos 2022, Salı

ERTELEME DAVRANIŞI

16 Ağustos 2022, Salı

KARDEŞ KISKANÇLIĞI

9 Ağustos 2022, Salı

HAYIR DİYEBİLİYOR MUYUZ?

2 Ağustos 2022, Salı

ANKSİYETEMİZ UYKUMUZU NASIL ETKİLER?

26 Temmuz 2022, Salı