Takip Et

Sabri SAĞLAM
Nazilli İlçe Vaizi

ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ

23 Nisan 2021, Cuma

     

Kıymetli kardeşlerim cumamız mübarek olsun!

Bugün orucu bozup kazayı veya keffâreti gerektiren şeyleri öğrenmeye çalışacağız. İslam dini kişilere güçleri yettiğince sorumluluk yüklemiştir. Güçlerini aştığı durumlarda ise ibadeti kolaylaştırıcı ilkeler getirmiştir. Farz olan Ramazan orucunu ise belli şartlarda erteleyen, belli şartlarda da oruç tutmama gibi kolaylıklar getirmiştir.

ORUÇ TUTMAMA MAZERETLERİ

Yolculuk durumu orucu ertelemek için bir sebeptir. Yolculuk, en az doksan kilometre mesafeye yapılması durumunda oruç tutulmayabilir. Böyle bir yolculuğa çıkan kimse geceden niyet etmeyebilir. Eğer geceden niyet etmişse ve gündüz yolculuğa çıkmışsa, başka da mazereti yoksa orucunu tutmalıdır. Başlanan bir ibadetin mazeret yoksa tamamlanması gerekir. Doksan kilometreyi aşan yolculuk mazeret olduğundan yolculuk başladıktan sonra bozulan orucun kazası gerekir, keffâreti gerekmez. Orucunu tamamlaması daha hayırlıdır.

Oruç tuttuğu zaman hastalığının artmasından veya uzamasından endişe eden kimse ile hastalığı sebebiyle oruç tutmakta zorlanan kimseler oruçlarını iyileştikten sonra tutmak şartıyla oruç tutmayabilirler. Doktorların oruç tuttuğu takdirde hasta olacağını söylediği kimseler de hasta kimseler gibi oruç tutmazlar ve oruçlarını sonradan kaza ederler.

Oruç tutamayacak kadar yaşlı olan kimseler de oruç tutmazlar. İyileşme ümidi olmayan hastalar da oruç tutmazlar. Bunun yerine fidye verirler.

Açlık veya susuzluk sebebi ile beden ve ruh sağlığının ciddi derecede zarar görmesi söz konusu olan kimse orucunu bozabilir. Sağlık şartlarının düzelmesi hâlinde bozulan oruç Ramazan’dan sonra kaza edilir. Böyle bir kimsenin orucuna devam etmesi ölümüne sebep olacak nitelikte ise, orucunu açmaması yani oruca devam etmesi haram olur

Oruç tuttuğu takdirde kendisinin veya çocuğunun zarar görmesi muhtemel olan gebe veya emzikli kadınlar da, sağlık durumu oruç tutmak için elverişli olmayanlar arasında değerlendirilmiştir. Bu durumda olanlar da oruç tutmayabilirler. Hatta zarar görme ihtimali kuvvetli ise tutmamaları gerekir. Durumları normale döndüğünde tutamadıkları oruçları kaza ederler.

ORUCU BOZUP KAZA GEREKTİREN ŞEYLER

Yolculuk, hastalık gibi meşru bir mazerete dayalı olarak bozulan orucun, sadece kazası gerekir. Ayrıca, abdest alırken boğaza su kaçması gibi kasıt olmaksızın yemek-içmek; çiğ pirinç gibi beslenme amacı ve anlamı taşımayan, yenilip içilmesi alışılmış olmayan veya toprak gibi insan tabiatının meyletmediği şeylerin yenilip içilmesi orucu bozup, sadece kazasını gerektirir. Ancak kişi toprak, çiğ pirinç, kabuğuyla fındık veya ceviz gibi şeyleri yemeyi alışkanlık haline getirmişse, oruçlu iken bunları yediği takdirde keffâret tutması gerekir. Keffâret ve adak oruçları ile nafile oruçların başlanıp bozulması durumunda kaza edilmeleri gereklidir. Ramazan’da bir mazeret olmaksızın tutulmayan oruçlar, gününe gün kaza edilir. Ancak mazeretsiz olarak Ramazan orucunu tutmamak büyük günahtır.

Hanefi mezhebine göre kaza oruçlarını tutmak için zaman sınırlaması yoksa da en kısa sürede tutulmalıdır. Şafi mezhebine göre ise bu Ramazan’da kazaya kalmış oruçlar gelecek yıl ki Ramazan’a kadar tutulmalıdır. Mazeretsiz kaza orucu gelecek yılki Ramazan'a kadar tutulmazsa hem oruç kaza edilir hem de fidye verilmesi gerekir.

Ramazan bayramının birinci günü ve Kurban bayramının dört gününde oruç tutmak yasaktır. Diğer günlerde kaza ve keffâret oruçları tutulabilir.

Tutulacak her kaza orucuna, “Üzerimde borç olan ilk orucun kazasına…” diye niyet edilmesi uygun olur. Son orucun kazasına da niyet edilebilir.

Kişi ibadetlerle yükümlü olduktan sonra hiç oruç tutmamış ve kaza etmek istiyorsa her Ramazan otuz gün hesaplanır. Eğer bazı günleri tutmuş ise tutmadığı günleri hesap etmelidir. Mazeretsiz oruçların terk edilmesi durumunda hem kaza gerekir hem de tevbe edilmelidir.

Adak sebebiyle vacip olan oruç bozulursa kaza edilmesi gerekir. Nafile oruçlar bozulursa Hanefi mezhebine göre kaza edilmeleri vaciptir.

ORUCU KASTEN BOZMA

Orucu kasten, yani mazereti olmadığı hâlde bilerek bozmak, Ramazan’ın hürmetine saygısızlıktır ve büyük günahtır. Rasûlüllâh (s.a.s), orucunu bu şekilde bozanların keffâret ile yükümlü olacaklarını belirtmiştir (Buhârî, Savm, 30).Oruç keffâreti, iki kamerî ay veya 60 gün ara vermeksizin oruç tutmaktır. Buna da gücü yetmeyen kişi, 60 fakiri bir gün ya da bir fakiri 60 gün doyurur. Bu keffâretin yanında ayrıca, tövbe edilmesi ve bozulan orucun da kazası gerekir.

Farklı Ramazan aylarında da olsa bir kimsenin meşru mazereti olmaksızın kasten bozduğu bütün oruçlar için bir keffâret ödemesi yeterlidir. Ayrıca bozduğu her orucu kaza etmesi gerekir. Ancak keffâretin ödenmesinden sonra başlanıp kasten bozulan Ramazan orucu için yeni bir keffâret gerekir.

Çoğu âlim, mazeretli veya mazeretsiz oruç tutmamış ve kaza etmeden ölüm döşeğine düşmüş kimselerin oruç borçları için fidye ödenmesi vasiyetinde bulunmalarının müstehap olacağını söylemişlerdir. Eğer vasiyet etmişse mirasçıları malının üçte biri oranında bu vasiyeti yerine getirirler. Fidye, ölenin bıraktığı maldan techîz, tekfin (ölüyü kefenlemek ve defnetmek işlemleri) masrafları ve borçları çıkarıldıktan sonra, kalan malın üçte birinden verilir. Şayet fidye üçte birden çok tutarsa, fazla olan kısım ancak varislerinin rızası ile ödenebilir. Vasiyet durumunda varisler geride kalan malın üçte birinden vasiyeti yerine getirmemezlik edemezler. Şâfiî mezhebine göre ise bir kimse imkânı olduğu hâlde fidyeyi vermeden ölürse, vasiyete gerek olmaksızın bıraktığı mirastan ödenir. Zira onun fidye ödemesi, hasta ve yolcunun orucu kaza etmesi gibidir.

Rasûlüllâh (s.a.s.)’in Ramazan orucu ile ilgili bir hadisi ile yazımızı bitirelim; "Bir kimse, Allah'ın tanıdığı bir ruhsat olmadan, ramazanda bir gün orucunu bozarsa, bütün ömrün (yılın) orucu o günün yerini tutmaz." (Ebu Davud, Savm 38) 



Yazarın Tüm Yazıları

BEKLENENSİN RAMAZAN!

1 Nisan 2022, Cuma

BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR

11 Haziran 2021, Cuma

CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE

4 Haziran 2021, Cuma

İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR

28 Mayıs 2021, Cuma

ALLAH VAR GAM YOK

21 Mayıs 2021, Cuma

EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?

5 Mayıs 2021, Çarşamba

RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR

30 Nisan 2021, Cuma

FITIR SADAKASI VE FİDYE

27 Nisan 2021, Salı

ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ

23 Nisan 2021, Cuma

ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II

20 Nisan 2021, Salı

ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER

16 Nisan 2021, Cuma

ORUÇLA İLGİLİ MESELELER

14 Nisan 2021, Çarşamba

EŞSİZ AY RAMAZAN

9 Nisan 2021, Cuma

GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ

2 Nisan 2021, Cuma

GENÇLİĞİMİZ VE BİZ

26 Mart 2021, Cuma

ÇANAKKALE

19 Mart 2021, Cuma

MANEVİ MERDİVEN NAMAZ

12 Mart 2021, Cuma

MİRAÇ KANDİLİ

5 Mart 2021, Cuma

DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR

26 Şubat 2021, Cuma

ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ

19 Şubat 2021, Cuma

ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK

12 Şubat 2021, Cuma

CİNAYET HARAMDIR

5 Şubat 2021, Cuma

MÜMİN ORTA YOLU TUTAR

29 Ocak 2021, Cuma

DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI

22 Ocak 2021, Cuma

MÜMİNİN CVSİ -II

15 Ocak 2021, Cuma

MÜMİNİN CVSİ -I

8 Ocak 2021, Cuma

ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ

1 Ocak 2021, Cuma

DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE

25 Aralık 2020, Cuma

YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR

18 Aralık 2020, Cuma

HER İNSAN DEĞERLİDİR

11 Aralık 2020, Cuma

ALACALI, KEL VE KÖR

4 Aralık 2020, Cuma

İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER

27 Kasım 2020, Cuma

İslam'da boşanma

20 Kasım 2020, Cuma

ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ

13 Kasım 2020, Cuma

MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK

6 Kasım 2020, Cuma

ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)

30 Ekim 2020, Cuma

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR

23 Ekim 2020, Cuma

KADINLAR SAYGINDIR

16 Ekim 2020, Cuma

ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ

9 Ekim 2020, Cuma

CAMİ VE İLİM

2 Ekim 2020, Cuma

ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?

25 Eylül 2020, Cuma

HER ZAMAN SABIR GEREKLİ

18 Eylül 2020, Cuma

AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK

11 Eylül 2020, Cuma

ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN

4 Eylül 2020, Cuma

KALBİM TEMİZ

28 Ağustos 2020, Cuma

ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR

21 Ağustos 2020, Cuma

İMANSIZ AMEL BOŞTUR

14 Ağustos 2020, Cuma

İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ

7 Ağustos 2020, Cuma

BAYRAM O BAYRAM OLA

31 Temmuz 2020, Cuma

KURBAN REHBERİ

24 Temmuz 2020, Cuma

HER İŞİN DOĞRUSU

17 Temmuz 2020, Cuma

ZAMANI GELMEDİ Mİ?

10 Temmuz 2020, Cuma

LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ

3 Temmuz 2020, Cuma

Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!

26 Haziran 2020, Cuma

VİRÜS VE SİVRİSİNEK

23 Haziran 2020, Salı

Kur’ân’ın Kalbinden

23 Haziran 2020, Salı

Annesini Merdivenlerden İten Kız

12 Haziran 2020, Cuma