Takip Et

Sabri SAĞLAM
Nazilli İlçe Vaizi

DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI

22 Ocak 2021, Cuma

     

Değerli Kardeşlerim Hayırlı Cumalar!

İnsan beden ve ruhtan meydana gelir. Bedenin beslenmesi maddi gıda ile olur. Ruhun beslenmesi ise maneviyat ile olur. İman ile birlikte sâlih ameller yani dünya ve ahiret için yapılan güzel işler ruhu besler. Bedenin beslenmesi için gıda gerekir, gıda için de çalışmak, mal-mülk sahibi olmak gerek.

İslam’da zarurât-ı diniyye denen bir terim vardır. Dinin zorunlulukları yani olmazsa olmazları demektir. Dinin, canın (nefsin), aklın, neslin ve malın korunması olarak beş tanedir. İslam’da konulan hükümler hep bu beş tane ilkeyi korumak için konulmuştur. Dinin korunması için iman esasları konmuştur. Bildiğimiz imanın altı şartı mümin olmanın olmazsa olmazlarıdır. Müminin temel görevleri olan namaz, oruç, zekât ve hac da imanın göstergeleridir. Bu esaslar yerine getirilince din ayakta durur, toplum hayatı doğru ve düzenli olur. Dinin korunması için cihâd etmek de farz kılınmıştır.

Canın yani nefsin korunması için evlilik meşru kılınmış, en az seviyede ev, yiyecek-içecek ve giyecekleri temin etmek gerekir. Akıl, insana verilmiş en büyük nimetlerdendir. Bu sebeple aklın korunması için içki ve uyuşturucu maddeler haram kılınmıştır. Kişi aklı olması sebebiyle Allah’ın emir ve yasaklarıyla yükümlü olur. Akıl olmayınca ibadetlerin sorumluluğu olmaz. Neslin korunması için zina gibi kötü işler haram kılınmıştır. Zina edene cezalar konulmuş, zina etmeyip de iffetli bir hayat süren kadınlara zina iftirası atanlara da cezalar verilmiştir. Meşru kılınan evliliklerde iffetli yaşamakla birlikte çocuk sahibi olmak esastır. Hiçbir hastalık yokken çocuk sahibi olmaktan kaçmak doğru bir davranış değildir.

Malın korunması için özel mülkiyet meşru kılınmıştır. Herkesin kendine has mülkü olabilir. Dünyevi sistemlerde olduğu gibi İslam’da da özel mülkiyet kabul edilmiştir. Hatta karı-koca arasında dahi mal ayrılığı esastır. Bu konuda Rabbimiz şöyle buyurmuştur; “...Erkeklere kazandıklarından bir pay, kadınlara da kazandıklarından bir pay vardır...” (Nisâ Sûresi 32) Kadınlar da mal sahibi olabilir. Başkasının malını gizlice ve zorla almak haram kılınmıştır. Hırsızlık için caydırıcı cezalar konmuş ve mülkiyet hakkı dokunulmaz kabul edilmiştir. Efendimiz (s.a.s.) (Veda Haccı’nda) devesinin üstüne oturdu, bir adam da devenin yularını tutuyordu. Sonra insanlara şöyle hitap etti: “(Ey insanlar!) Bu (Zilhicce) ayınızda, bu (Mekke) şehrinizde bu (arefe) gününüz nasıl mukaddes ise, kanlarınız, mallarınız ve ırzlarınız (şeref ve namusunuz) da aynı şekilde mukaddestir.” (Buhârî, İlim, 9) Mala o kadar değer verilmiştir ki malının korurken vefat eden şehit sayılmıştır. Bu konuda Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur; “Malını savunurken öldürülen kimse şehittir.”(Buhârî, Mezâlim, 33)

Mal sahibi, kendi malında istediği gibi tasarruf edebilir. Fakat hiçbir şey kuralsız olmadığı gibi kişinin kendi malı üzerindeki harcamalarına İslam bazı kısıtlamalar ve kurallar getirmiştir. Kişi, kendi malı olsa dahi malını har vurup harman savuramaz. Haram işlere harcaması yasaktır. Bununla birlikte helal dahi olsa israfa götüren bütün harcamalar haramdır. Hayatta iken kişi malında harcamalar yapabildiği gibi ölümünden sonrası için vasiyet ederek de harcamada bulunabilir. Ölümünden sonrası için vasiyette bulunmak için de kurallar vardır. Kişi vasiyet olarak malının üçte birine kadar vasiyet edebilir. Cenaze masrafları ve borçlar ödendikten sonra varsa kişinin vasiyeti yerine getirilir. Üçte birden fazla olan vasiyette mirasçıların onayı gerekir. Onlar onay verirse üçte biri aşan vasiyet yerine getirilir. Mirasçılar üçte biri aşan vasiyette onay vermek zorunda değildirler.

Halkımız arasında “beni falanca yıkasın, falan yere gömün veya falanca cenazeme katılmasın” gibi sözler kimseyi bağlamaz. Fakat vasiyet edilen şey haram değilse ve yerine getirilmesi güzelse yapılabilir. Bilinmelidir ki mal dışındaki vasiyetlerin yerine getirilmesi zorunlu değildir.

Çok karşılaşılan ve çözülmesi bazen imkânsız bazen de çok zor olan toprak davaları vardır. Birisi ya bilmeden ya da bilerek başkasının yerinden bir kısmını kendi yerine katar. Karşı taraf da buna itiraz eder ve ahirete gitmeyecek olan toprak parçası üzerinde yıllarca devam eden anlaşmazlık ve davalar sürüp gider. Efendimiz (s.a.s.) bu konuda şöyle buyurmaktadır; "Kim bir karış kadar toprak için zulmederse (kıyamet gününde) yedi kat toprak onun boynuna dolanır.” (Müslim, Müsâkât, 141-142) Ahiretini düşünen kimse başkasının toprağından bir parça yeri kendi yerine katmaz.

Başkasının hayvanını izinsiz sağmamakla ilgili Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurmuştur; “Sakın bir kimse izni olmadan bir başkasının davarını sağmasın! Sizden biriniz yiyecek ve içeceklerinin saklandığı mahzenine gelinmesini, dolabının kırılmasını ve oradaki yiyeceklerinin götürülmesini ister mi? Hayvanlar da insanlar için onların yiyeceklerini muhafaza ederler. Onun için hiç kimse diğerinin hayvanının sütünü, onun izni olmaksızın asla sağmasın.” (Buhârî, Lukata, 8)

Mal kazanılırken de helal yollarla kazanılmalı. Ayette belirtildiği gibi rüşvet ve benzeri diğer haram yollarla elde edilmiş olmamalıdır. “Aranızda birbirinizin mallarını haksız yere yemeyin. İnsanların mallarından bir kısmını bile bile günaha girerek yemek için onları hâkimlere (rüşvet olarak) vermeyin.” (Bakara Sûresi 188)

Etrafımızda gördüğümüz ve göremediğimiz, bildiğimiz ve bilmediğimiz her şey Allah’ındır. “De ki: "Şu göklerdekiler ve yerdekiler kimindir?" "Allah’ındır" de...” (Enam Sûresi 12)

Rabbim bizleri helalinden kazanıp helaline harcayanlardan ve nimetlere şükredenlerden eylesin. Amin! 



Yazarın Tüm Yazıları

BEKLENENSİN RAMAZAN!

1 Nisan 2022, Cuma

BESMELE HER HAYIRLI İŞİN BAŞIDIR

11 Haziran 2021, Cuma

CENNETTEN BİR PARÇADIR AİLE

4 Haziran 2021, Cuma

İMAN ATMEYENİN AMELİ BOŞTUR

28 Mayıs 2021, Cuma

ALLAH VAR GAM YOK

21 Mayıs 2021, Cuma

EN GÜZEL SÖZ KİMİN SÖZÜDÜR?

5 Mayıs 2021, Çarşamba

RAMAZAN VE ORUÇLA İLGİLİ DİĞER KONULAR

30 Nisan 2021, Cuma

FITIR SADAKASI VE FİDYE

27 Nisan 2021, Salı

ORUCUN KAZASI VE KEFFÂRETİ

23 Nisan 2021, Cuma

ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER II

20 Nisan 2021, Salı

ORUCU BOZAN VE BOZMAYAN ŞEYLER

16 Nisan 2021, Cuma

ORUÇLA İLGİLİ MESELELER

14 Nisan 2021, Çarşamba

EŞSİZ AY RAMAZAN

9 Nisan 2021, Cuma

GÜZEL AHLAK OLMADAN OLMAZ

2 Nisan 2021, Cuma

GENÇLİĞİMİZ VE BİZ

26 Mart 2021, Cuma

ÇANAKKALE

19 Mart 2021, Cuma

MANEVİ MERDİVEN NAMAZ

12 Mart 2021, Cuma

MİRAÇ KANDİLİ

5 Mart 2021, Cuma

DOST, KARA GÜNDE BELLİ OLUR

26 Şubat 2021, Cuma

ÜÇ AYLARIN FAZİLETİ

19 Şubat 2021, Cuma

ALLAH İÇİN SADAKA VERMEK

12 Şubat 2021, Cuma

CİNAYET HARAMDIR

5 Şubat 2021, Cuma

MÜMİN ORTA YOLU TUTAR

29 Ocak 2021, Cuma

DİNİN ZORUNLULUKLARI VE MÜLKİYET HAKKI

22 Ocak 2021, Cuma

MÜMİNİN CVSİ -II

15 Ocak 2021, Cuma

MÜMİNİN CVSİ -I

8 Ocak 2021, Cuma

ÇOCUKLARIMIZA KARŞI DİKKAT EDECEKLERİMİZ

1 Ocak 2021, Cuma

DİZİ VE FİMLERDEKİ BÜYÜK TEHLİKE

25 Aralık 2020, Cuma

YILBAŞI BİLETİ, ŞANS OYUNLARI VE İDDİALAR KUMARDIR

18 Aralık 2020, Cuma

HER İNSAN DEĞERLİDİR

11 Aralık 2020, Cuma

ALACALI, KEL VE KÖR

4 Aralık 2020, Cuma

İSLAM’IN İLME VERDİĞİ DEĞER

27 Kasım 2020, Cuma

İslam'da boşanma

20 Kasım 2020, Cuma

ÇOCUKLARIMIZIN DİN EĞİTİMİ

13 Kasım 2020, Cuma

MUSİBETTE MANEVİ DAYANAK

6 Kasım 2020, Cuma

ÇOCUKLARIN PEYGAMBERİ (S.A.S.)

30 Ekim 2020, Cuma

PEYGAMBER EFENDİMİZ (S.A.S.) VE ÇOCUKLAR

23 Ekim 2020, Cuma

KADINLAR SAYGINDIR

16 Ekim 2020, Cuma

ALIŞVERİŞ ÖLÇÜSÜ

9 Ekim 2020, Cuma

CAMİ VE İLİM

2 Ekim 2020, Cuma

ALLAH’A BORÇ VERİR MİSİN?

25 Eylül 2020, Cuma

HER ZAMAN SABIR GEREKLİ

18 Eylül 2020, Cuma

AHİRETTE DEVAM EDEN DOSTLUK

11 Eylül 2020, Cuma

ALLAH (c.c.)’IN YARATTIĞI EN GÜZEL CANLI: İNSAN

4 Eylül 2020, Cuma

KALBİM TEMİZ

28 Ağustos 2020, Cuma

ZENGİNLİĞE SABRETMEK, FAKİRLİKTEN DAHA ZOR

21 Ağustos 2020, Cuma

İMANSIZ AMEL BOŞTUR

14 Ağustos 2020, Cuma

İHLASLIYA ŞEYTAN İLİŞEMEZ

7 Ağustos 2020, Cuma

BAYRAM O BAYRAM OLA

31 Temmuz 2020, Cuma

KURBAN REHBERİ

24 Temmuz 2020, Cuma

HER İŞİN DOĞRUSU

17 Temmuz 2020, Cuma

ZAMANI GELMEDİ Mİ?

10 Temmuz 2020, Cuma

LAFLA PEYNİR GEMİSİ YÜRÜMEZ

3 Temmuz 2020, Cuma

Ben Demeyrum, Çitap deyi Çitap!

26 Haziran 2020, Cuma

VİRÜS VE SİVRİSİNEK

23 Haziran 2020, Salı

Kur’ân’ın Kalbinden

23 Haziran 2020, Salı

Annesini Merdivenlerden İten Kız

12 Haziran 2020, Cuma