Takip Et

Av. Elif UÇAN AYDIN

MOBBİNG (PSİKOLOJİK TACİZ)

1 Haziran 2021, Salı

     

Mobbing, gündelik hayat içerisinde artık yaygın olarak kullanılan tabirlerden birisi haline gelmiştir. Bu hafta mobbing kavramının içeriğine ve hukuken ne şekilde ele alındığına değineceğiz.

Mobbing yani psikolojik şiddet bizler için iş ilişkisinin var olduğu hallerde kullanım alanı bulabilen bir kavramdır. İşçi ve işveren arasında kurulan iş ilişkisi; işin taraflar bakımından huzur ve güven içerisinde yapılabileceği şekilde kurulmalıdır. Bu anlamda, bir işyerinde herhangi bir kimsenin ya da bir gurubun başka kişilere karşı psikolojik taciz uygulaması mobbing olarak ele alınmaktadır. Tam anlamı ile mobbing; “bir veya bir grup işçiyi sabote etmek için yapılan zalimce, kötü niyetli, intikamcı, aşağılayıcı ve eleştirici tavırlarla kendini gösteren davranış biçimi” olarak tanımlanmaktadır.

Bu durumda mobbinge maruz kalan işçinin ya da işçilerin; şeref, karakter, inanç, değer, kültür, düşünce, etnik köken, yaşam tarzı ve benzeri yönlerine saldırı söz konusudur. İşçi hakkında sayılan ve çeşitlendirilebilecek birçok alanda türlü türlü saldırılar mevzu bahis olabilir. Örneğin; dedikodu yapmak, iftira atmak, hakaret etmek, küçük düşürmek, tehdit etmek, alay etmek, ilgisiz kalmak, sözlü cinsel tacizde bulunmak, sosyal ortamdan dışlamak, kötülemek gibi kişinin ruhsal ve bedensel bütünlüğünü etkileyecek türden tavır ve davranışlar sergilenebilir. Bu anlamda mobbinge maruz kalan kişilerin özellikle psikolojik, bunun yanı sıra fiziksel olarak sağlığında zedelenmeler söz konusu olmaktadır.

Bu nedenle mobbinge maruz kalan işçilerin bir takım hukuki hakları mevcuttur. Bunun var olabilmesi yani mobbing hususunun kabul edilebilmesi için kanun hükmü ve geliştirilen içtihatlar çerçevesinde aranan bir takım kriterler mevcuttur. Bunlar;

- Mobbinge maruz kalan kişinin ve bu saldırıyı gerçekleştiren kişinin aynı iş yeri bünyesinde olması gerekmektedir.

- Bir kimsenin hedef alınması gerekir. Burada hedef alınan kişinin işyerindeki pozisyonu önemli değildir. Yani tecrübe, nitelik, cinsiyet gibi hususlar önem arz etmemektedir.

- Saldırının kasten yani bilerek ve isteyerek yapılması gerekmektedir.

- Söz konusu saldırının uzun bir süre belirli aralıklarla sistematik olarak tekrarlanması gerekmektedir. Bu husus mobbing kavramının varlığı bakımından değerlendirilen en önemli noktalardandır. Yargıtay incelemeleri bu şartın var olup olmadığı tartışması etrafında şekillenmektedir. Öyle ki; Yargıtay kararlarında, ara sıra meydana gelen birkaç kaba, nezaketsiz ya da etik olmayan davranış mobbing olarak değerlendirilmemiştir.

- Mobbinge maruz kalan kişinin sağlığında, kişiliğinde ya da kariyerinde bir zarar meydana gelmelidir.

- Bu saldırının amacı, kişiyi yıldırmak ve işten uzaklaştırmak olmalıdır.

İşçinin mobbinge maruz kalması halinde bir takım hukuki haklarının olduğunu söyledik. Peki bu haklar nelerdir?

Öncelikle işçi, iş sözleşmesini feshetmeksizin kendisine yönelen saldırıyı engellemek istiyor ise mobbingin durdurulması, önlenmesi ve tespit davalarını açma imkanına sahiptir. Bununla birlikte işçi İş Güvenliği Kuruluna başvurmak suretiyle çalışmaktan kaçınma hakkını kullanabilmektedir.

Şayet işçinin iş sözleşmesi, kendi isteği ile ya da işvereni tarafından feshedilmişse ve mobbing durumu işçi tarafından ispat edilmişse, bu durumda işçinin bir takım alacak kalemleri alma hakkı söz konusudur. İşçinin kanunen gerekli olan çalışma süresini tamamlaması halinde kendisine kıdem tazminatı ödenecektir. İş sözleşmesi, işveren tarafından ihbar süresine uyulmadan feshedilmişse, işçinin ihbar tazminatı alma hakkı mevcuttur. Bunların yanı sıra psikolojik tacizden ötürü işçinin ayrımcılık tazminatı talep etmesi de mümkündür. Zira Anayasa ve İş Kanunu açıkça ayrımcılık yasağına ilişkin hükümler içermektedir ve mobbing halinde bu hükümler ihlal edilmiş olacaktır. İşçi, iş sözleşmesini feshetmemiş dahi olsa ayrımcılık tazminatı alma hakkı mevcuttur. Mobbing nedeniyle işçinin, iş güvencesi kapsamında olan işçilerden sayılması halinde kötü niyet tazminatı isteme hakkı da mevcuttur. Nihayetinde kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat isteme hakkı da mevcuttur. Tüm bu tazminat kalemleri bakımından somut olayın koşulları, kanunen aranan şartların varlığı halinde değerlendirilecek ve buna göre karar verilecektir.

Bunların yanı sıra mobbing Türk Ceza Kanunu’nda da suç olarak düzenleme altına alınmıştır. Zira mobbing esnasında gerçekleştirilen eylemlerin tehdit, hakaret, taciz, iftira gibi eylemler olmasından ötürü ceza kanununda tanımlanmış suçlar da beraberinde gelmektedir.



Yazarın Tüm Yazıları

RUHSATSIZ SİLAH BULUNDURMA/TAŞIMA SUÇU

17 Ağustos 2021, Salı

KORUMA KARARI VE İHLALİ

4 Ağustos 2021, Çarşamba

ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE-İ ŞUYU) DAVALARI

27 Temmuz 2021, Salı

KAT MALİKLERİNİN HAKLARI VE BORÇLARI

14 Temmuz 2021, Çarşamba

İLAMSIZ İCRA TAKİBİ

7 Temmuz 2021, Çarşamba

KİRASINI ÖDEMEYEN KİRACININ TAHLİYESİ

29 Haziran 2021, Salı

YASAL ÖNALIM HAKKI

22 Haziran 2021, Salı

VEKALETNAME NEDİR VE NASIL SONA ERER?

15 Haziran 2021, Salı

ÇOCUKLA KİŞİSEL İLİŞKİ KURMA HAKKI

8 Haziran 2021, Salı

MOBBİNG (PSİKOLOJİK TACİZ)

1 Haziran 2021, Salı

ARSA PAYI KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMELERİ

25 Mayıs 2021, Salı

ARACIN PERT OLMASI DURUMU

18 Mayıs 2021, Salı

SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI VE MASKE TAKMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE DAİR PARA CEZALARI İPTAL EDİLEBİLİR Mİ?

11 Mayıs 2021, Salı

İŞ KAZASI DOLAYISIYLA AÇILABİLECEK TAZMİNAT DAVALARI

4 Mayıs 2021, Salı

DAVA AÇMADAN İSİM VEYA SOYİSİM DEĞİŞTİRME MÜMKÜN MÜ?

27 Nisan 2021, Salı

İŞ KAZASI VE İŞ KAZASI SAYILAN DURUMLAR

20 Nisan 2021, Salı

NAFAKA YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİ

13 Nisan 2021, Salı

MİRASIN REDDİ

6 Nisan 2021, Salı

ÜCRETSİZ İZİN UYGULAMASI VE EŞİTLİK İLKESİ

30 Mart 2021, Salı

HİZMET TESPİTİ DAVASI

23 Mart 2021, Salı

İŞE İADE DAVALARI VE HUKUKİ SONUÇLARI

16 Mart 2021, Salı

EVLİ KADININ KENDİ SOYADINI KULLANMASI

9 Mart 2021, Salı

HASAR DANIŞMANLIK ŞİRKETLERİ

2 Mart 2021, Salı

MİRAS HUKUKUNDA TENKİS DAVASI

23 Şubat 2021, Salı

MİRASÇILIK BELGESİ (VERASET İLAMI) NEDİR?

16 Şubat 2021, Salı

İKİNCİ EL ARACIN KİLOMETRESİNİN DÜŞÜRÜLMESİ

9 Şubat 2021, Salı

AYIPLI MAL NEDİR? TÜKETİCİNİN HAKLARI NELERDİR?

2 Şubat 2021, Salı

ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI

26 Ocak 2021, Salı