Sonbaharın serin ve yağışlı günlerinin ardından Türkiye'de gözler yeniden hava sıcaklıklarına çevrildi. Halk arasında "pastırma yazı" olarak bilinen ve kış öncesinde kısa süreli ısınmayı ifade eden hava olayının 2026 yılında ne zaman başlayacağı merak ediliyor. Ekim ayının son günleri ile kasım ayının ilk yarısı bu dönem için öne çıkarken, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tahminleri Ege'nin batısında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğine işaret ediyor. Peki, pastırma sıcakları nedir, neden oluşur, ne zaman başlar ve kaç gün sürer?
Pastırma sıcakları nedir?
Pastırma sıcakları veya halk arasında bilinen adıyla pastırma yazı, sonbaharın son dönemlerinde görülen, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıktığı, genellikle güneşli ve sakin geçen kısa süreli ılık hava dönemidir.
Özellikle sonbaharda havaların soğumaya başlamasının ardından sıcaklıkların yeniden yükselmesiyle ortaya çıkar. Gündüzleri yaz aylarını hatırlatan güneşli hava etkili olabilirken, gece ve sabah saatlerinde serinlik devam edebilir.
Ancak pastırma yazı, yaz mevsiminin yeniden başlaması anlamına gelmiyor. Meteorolojik açıdan sonbaharda görülen geçici bir sıcaklık artışını ifade ediyor.Bu hava olayı her yıl aynı tarihlerde yaşanmadığı gibi bazı yıllarda hiç görülmeyebiliyor.
Pastırma sıcakları ne zaman başlar, ne zaman biter?
Türkiye'de pastırma sıcakları genellikle ekim ayının son haftasında başlayıp kasım ayının ilk yarısında görülebiliyor.
2026 yılı için yapılan değerlendirmelerde özellikle 25 Ekim ile 15 Kasım tarihleri arasındaki dönem öne çıkıyor.
Ancak bu tarihler, sıcak havanın 25 Ekim'de kesin olarak başlayacağı ve 15 Kasım'da sona ereceği anlamına gelmiyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından pastırma yazı için her yıl geçerli kesin bir başlangıç ve bitiş tarihi açıklanmıyor. Sıcaklıkların hangi günlerde yükseleceği ve ne kadar süre yüksek kalacağı, atmosfer koşullarına göre değişiyor.
Bu nedenle pastırma sıcaklarının yaşanıp yaşanmayacağı, güncel hava tahminleriyle belirlenebiliyor.
Pastırma sıcakları kaç gün sürer?
Pastırma yazı genellikle 3 ila 7 gün arasında etkili oluyor. Bazı yıllarda sıcak ve güneşli hava bir hafta boyunca devam edebilirken, uygun atmosfer koşullarında bu süre 10 güne kadar uzayabiliyor.
Bununla birlikte uzun süreli bir sıcak hava döneminin yaşanması zorunlu değil. Bazı yıllarda birkaç günlük ısınmanın ardından yeniden serin ve yağışlı hava etkili olabiliyor. Aynı sonbahar döneminde birden fazla kısa süreli ısınma yaşanması da mümkün.
Pastırma yazı neden oluşuyor?
Pastırma sıcaklarının ortaya çıkmasında atmosferdeki yüksek basınç sistemleri önemli rol oynuyor. Yüksek basıncın etkili olduğu dönemlerde bulutluluk azalabiliyor, rüzgâr zayıflayabiliyor ve güneş ışınları yeryüzünü daha fazla ısıtabiliyor.
Bu durum gündüz saatlerinde sıcaklığın yükselmesine neden olurken, geceleri gökyüzünün açık olması sebebiyle yeryüzünden ısı kaybı artabiliyor. Böylece aynı gün içerisinde gündüzleri ılık, gece ve sabah saatlerinde ise belirgin şekilde serin hava görülebiliyor.Bazı dönemlerde sıcak hava kütlelerinin bölgeye taşınması da sıcaklık artışına katkı sağlayabiliyor.
Neden 'pastırma yazı' deniliyor?
Pastırma yazı adının, geleneksel pastırma üretiminde etlerin kurutulması için uygun kabul edilen sonbahar koşullarından geldiği anlatılıyor.
Geleneksel üretim sürecinde gündüzleri güneşli ve nispeten sıcak, geceleri ise serin ve kuru hava koşullarının etin kurumasına yardımcı olduğu ifade ediliyor.
Bu nedenle sonbaharda yaşanan kısa süreli güneşli ve ılık dönemler zamanla halk arasında pastırma yazı olarak adlandırılmış.
Günümüzde ise bu ifade yalnızca pastırma üretimiyle ilgili değil, mevsim normallerinin üzerinde seyreden kısa süreli sonbahar sıcaklıkları için kullanılıyor.
Aydın'da pastırma sıcakları görülecek mi?
2026 yılının ekim ayının son günlerine ilişkin meteorolojik değerlendirmelerde Ege Bölgesi'nin batısında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 16 Ekim tarihinde güncellediği 26 Ekim-1 Kasım tahminine göre, Ege'nin batısında sıcaklıkların mevsim normallerinin 1 ila 3 derece üzerinde seyretmesi bekleniyor.
Bu durum Aydın ve çevresinde de sonbahar ortalamalarına göre daha ılık günlerin yaşanabileceğine işaret ediyor.
Ancak sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması, tek başına pastırma yazının başladığını göstermiyor. Yağış, rüzgâr ve bulutluluk koşullarının da değerlendirilmesi gerekiyor.
Öte yandan kasım ayında Ege Bölgesi'nde yağışların mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşebileceğine yönelik uzun vadeli değerlendirmeler bulunuyor. Dolayısıyla ay boyunca kesintisiz sıcak ve güneşli hava beklemek doğru değil.
Pastırma sıcakları kışın sert geçeceğini gösterir mi?
Halk arasında pastırma sıcaklarının ardından sert bir kış yaşanacağına yönelik çeşitli inanışlar bulunuyor.
Ancak meteorolojik açıdan sonbaharda birkaç gün sıcak hava görülmesi, kışın mutlaka sert veya kar yağışlı geçeceğini göstermiyor.
Kış mevsiminin sıcaklık ve yağış koşulları, atmosfer dolaşımı, deniz yüzeyi sıcaklıkları ve bölgesel hava sistemleri gibi çok sayıda etkene bağlı olarak şekilleniyor.
Bu nedenle yalnızca pastırma sıcaklarına bakılarak önümüzdeki kışın nasıl geçeceğine ilişkin kesin bir tahminde bulunmak mümkün değil.
Vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
Pastırma yazı döneminde gündüz sıcaklıklarının yükselmesi, özellikle sabah ve gece saatlerinde havanın aynı derecede sıcak olacağı anlamına gelmiyor.
Gün içerisinde sıcaklık farklarının belirginleşmesi nedeniyle vatandaşların günlük hava tahminlerini takip ederek giyinmeleri önem taşıyor.
Ayrıca yüksek basınç koşullarında bazı bölgelerde sabah saatlerinde sis ve pus görülebiliyor. Bu durum özellikle trafikte görüş mesafesinin azalmasına neden olabiliyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre sonbaharda yaşanan kısa süreli ısınmaların ardından hava koşulları hızla değişebileceğinden, vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları dikkate alması gerekiyor.
Gözler ekim sonu ve kasım ayının ilk yarısında
Türkiye'de pastırma sıcaklarının en sık görüldüğü dönemlerden biri olan ekim sonu ve kasım başı yaklaşırken, 2026 yılında da kısa süreli ılık hava ihtimali gündemdeki yerini koruyor. Özellikle 25 Ekim-15 Kasım tarihleri, pastırma yazının görülebileceği genel dönem olarak gösteriliyor. Ancak hava olayının bütün Türkiye'de aynı anda başlaması veya belirli bir tarihte sona ermesi beklenmiyor.
Aydın'da da sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkma ihtimali bulunurken, pastırma yazının yaşanıp yaşanmayacağı önümüzdeki günlerdeki güncel hava koşullarıyla netleşecek. (HABER MERKEZİ)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.