Devlet memurlarının YouTube, sosyal medya, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden gelir elde etmesine ilişkin tartışmalarda yeni bir dönem başladı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında dijital faaliyetlerden elde edilen kazançların “ticaret yasağı” açısından değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin görüşünü Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) iletti.
Karar, özellikle mesai dışında sosyal medya içerikleri üreten, internet sitesi işleten veya mobil uygulama geliştiren kamu çalışanlarını yakından ilgilendiriyor. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü’nün değerlendirmesinde, söz konusu faaliyetlerin niteliği ve elde edilen gelirin hukuki durumu ele alındı.
657 SAYILI KANUN'UN 28. MADDESİ GÜNDEMDE
Değerlendirmenin merkezinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesi bulunuyor. Söz konusu madde, devlet memurlarının ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmasına yönelik sınırlamalar getiriyor.
Mevzuata göre memurların Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek faaliyetlerde bulunmaları, özel iş yeri açmaları ve ticari ya da sınai işletmelerde belirli şekillerde görev almaları yasaklanıyor.
Yeni değerlendirmeyle birlikte tartışmanın odağı, klasik anlamdaki ticari işletmelerin yanı sıra dijital platformlar üzerinden elde edilen kazançların da bu yasak kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği noktasına taşındı.
YOUTUBE VE SOSYAL MEDYA GELİRLERİ MERCEK ALTINDA
Son yıllarda kamu çalışanları arasında da sosyal medya içerik üreticiliği giderek yaygınlaştı. YouTube videolarından reklam geliri elde edilmesi, internet sitelerinde reklam yayınlanması, sosyal medya platformlarından kazanç sağlanması ve mobil uygulamaların ücretli olarak sunulması gibi faaliyetler yeni ekonomik alanlar oluşturdu.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin YÖK'e gönderdiği görüşte, bu tür faaliyetlerden elde edilen gelirlerin 657 sayılı Kanun'un ticaret yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş bildirildi.
Bu değerlendirme, “Memur mesai saatleri dışında internetten para kazanabilir mi?” sorusunu da yeniden gündeme taşıdı.
KAZANÇ AMACI BULUNMASA BİLE DİKKAT
Kararda dikkat çeken noktalardan biri, bir faaliyetin ticari nitelik taşıması için mutlaka kişinin açık şekilde “para kazanma amacı” taşımasının gerekli görülmemesi.
Haberde aktarılan Gelir İdaresi Başkanlığı değerlendirmesine göre, bir faaliyetin kazanç sağlama potansiyeline sahip olması da ticari faaliyet değerlendirmesinde dikkate alınabiliyor. Bu yaklaşım, internet sitesi veya YouTube kanalı açan ancak başlangıçta doğrudan gelir elde etmeyen kamu çalışanları bakımından da tartışma yaratabilecek nitelikte.
Dolayısıyla yalnızca mevcut kazancın miktarına bakılması yerine, gerçekleştirilen faaliyetin niteliğinin ve gelir elde etme potansiyelinin de değerlendirmeye alınabileceği belirtiliyor.
VERGİ MUAFİYETİ MEMURLAR İÇİN SERBESTLİK ANLAMINA GELMİYOR
Dijital içerik üreticileri açısından vergi mevzuatında bazı özel düzenlemeler bulunuyor. Sosyal içerik üreticiliği ve mobil uygulama geliştirme gibi alanlarda belirli şartlarla vergi kolaylıkları sağlanabiliyor.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Vergi açısından tanınan bir muafiyet veya kolaylık, devlet memurları açısından otomatik olarak ticaret yapma izni anlamına gelmiyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin değerlendirmesinde de Gelir Vergisi Kanunu kapsamındaki düzenlemeler ile 657 sayılı Kanun'daki memuriyet hükümlerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği ortaya konuldu.
Başka bir ifadeyle, bir kişinin dijital platform gelirleri nedeniyle vergi bakımından belirli bir avantajdan yararlanabilmesi, aynı faaliyetin memuriyet mevzuatı açısından da serbest olduğu anlamına gelmeyebilir.
DİSİPLİN SORUŞTURMASI GÜNDEME GELEBİLİR
Bu değerlendirme, özellikle düzenli biçimde dijital platformlardan gelir elde eden kamu çalışanları açısından önem taşıyor.
657 sayılı Kanun'daki yasakların ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde disiplin hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilecek. Ancak her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi, faaliyetin niteliği, sürekliliği, organizasyon biçimi ve gelir elde etme şeklinin ortaya konulması önem taşıyor.
Bu nedenle “Sosyal medyadan bir kez para kazanan her memur kesin olarak ceza alacak” şeklinde genelleme yapmak yerine, resmi görüşün özellikle kazanç getirici ve ticari nitelik taşıyan dijital faaliyetlere ilişkin olduğunun altını çizmek gerekiyor.
İNTERNET HABERCİLİĞİ YAPAN MEMURLAR DA KAPSAMDA
Düzenlemenin en dikkat çekici boyutlarından biri de internet sitesi işleten kamu çalışanlarıyla ilgili.
Bir memurun kişisel internet sitesinde haber, yorum veya çeşitli içerikler yayımlaması tek başına her durumda ticari faaliyet anlamına gelmeyebilir. Ancak sitenin reklam, abonelik veya başka yöntemlerle gelir elde edecek şekilde organize edilmesi, faaliyetin ticari niteliği açısından ayrıca değerlendirilebilir.
Haberde aktarılan resmi görüşte, kazanç amacı bulunmadığı ileri sürülse dahi gelir elde etme potansiyeli bulunan organizasyonların 657 sayılı Kanun'un 28. maddesi bakımından sorun oluşturabileceği belirtiliyor.
DİJİTAL EKONOMİDE MEMURİYET KURALLARI YENİDEN TARTIŞILIYOR
Söz konusu görüş, geleneksel ticaret anlayışı ile dijital ekonominin giderek iç içe geçtiği bir dönemde geldi. Geçmişte bir memurun ticaret yapıp yapmadığını belirlemek daha kolayken bugün bir YouTube kanalı, internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden birkaç farklı gelir modeli oluşturulabiliyor.
Bu nedenle karar, yalnızca sosyal medya fenomeni olan memurları değil, ek gelir amacıyla dijital içerik üreten, internet sitesi işleten veya uygulama geliştiren kamu çalışanlarını da ilgilendiren önemli bir hukuki tartışmanın kapısını aralıyor.
MEMURLAR İÇİN KRİTİK UYARI
Ortaya çıkan resmi görüşe göre, YouTube, sosyal medya, internet sitesi veya mobil uygulama üzerinden gelir sağlayan devlet memurlarının faaliyetleri 657 sayılı Kanun'un 28. maddesindeki ticaret yasağı açısından değerlendirilebilecek. Vergi mevzuatında dijital içerik üreticilerine yönelik muafiyet bulunması ise memuriyet mevzuatındaki yasağı kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Bu nedenle dijital platformlardan gelir elde eden kamu çalışanlarının, faaliyetlerinin memuriyet mevzuatı açısından doğurabileceği sonuçları ayrıca değerlendirmesi önem taşıyor. (HABER MERKEZİ)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.