Aydın'ın Efeler ilçesinde yaklaşık 26 yıldır sobacılık yapan Mesrure Börekçi, ev hanımlığından esnaflığa uzanan hayat hikâyesiyle dikkat çekiyor. Hiç sermayesi olmadan başladığı mesleğinde üç çocuğunu okutup meslek sahibi yapan Börekçi, üç yıl önce eşini kaybetmesine rağmen dükkânını ayakta tutmaya devam ediyor. Doğalgazın yaygınlaşmasıyla soba satışlarının azaldığını belirten Börekçi, “Soba kültürü bitmez ama eskisi kadar satış olmaz” dedi. Börekçi, hem hayat hikâyesini hem de soba sektöründeki son durumu TVDEN mikrofonlarına anlattı. Bir dönem ev hanımı olan Börekçi, ailesinden kalan dükkânı yeniden açarak başladığı mesleği sayesinde üç çocuğunu büyütüp okuttu. Bugün ise hem eşinin hatırasını yaşatıyor hem de yıllardır emek verdiği mesleğini sürdürüyor.
“BİR TANE SOBA ALACAK PARAMIZ YOKTU”
Sobacılığa başlama hikâyesini anlatan Mesrure Börekçi, dükkânın geçmişinin kayınpederine dayandığını söyledi. Kayınpederinin vefatının ardından bir süre eşi tarafından işletilen dükkânın daha sonra kiraya verildiğini belirten Börekçi, beş yılın sonunda yeniden esnaflığa başladıklarını anlattı. Börekçi, “Ben ev hanımıydım. Üç çocuğum vardı. Dükkân kiracıdan geri gelince eşime çok yalvardım, yeniden açalım dedim. Eşim istemedi, yapamayacağını söyledi. Ama ben ısrar ettim. İnanır mısınız, bir tane soba alacak paramız bile yoktu. Toptancılarla görüştük, çekle senetle ürün aldık. Allah razı olsun, bize güvendiler. Böyle başladık” dedi.
“ÜÇ ÇOCUĞUMU BU DÜKKÂNDAN KAZANDIĞIM PARAYLA OKUTTUM”
Yıllarca büyük mücadele verdiğini ifade eden Börekçi, mesleğinin kendisine kazandırdığı en büyük mutluluğun çocuklarını okutabilmek olduğunu söyledi. Börekçi, “Yoktan var etmek çok güzel. Hiçbir şeyimiz yokken başladık. Üç evladımı bu dükkân sayesinde okuttum. Biri polis, biri öğretmen, biri de icra müdürü oldu. Çok şükür. Benim için bu mesleğin en güzel yanı çocuklarımı yetiştirmek oldu” ifadelerini kullandı. Üç yıl önce eşini kaybettiğini belirten Börekçi, sağlık sorunlarına rağmen işini bırakmadığını dile getirdi. “Şu anda dizlerimden çok rahatsızım. Zorlanıyorum ama yine de devam etmeye çalışıyorum. Çünkü bu işi çok seviyorum” diye konuştu.
“KADIN SOBACI DİYE BENİ ARAYIP BULUYORLAR”
Kadın olarak sobacılık yapmasının müşteriler tarafından ilgiyle karşılandığını anlatan Börekçi, yıllar içinde kendisine güvenen bir müşteri kitlesi oluşturduğunu belirtti. Börekçi, “Müşterilerimiz 'Kadın sobacı var, ondan alacağız' diyor. Bazen yanlışlıkla başka dükkânlara gidiyorlar. Oradakiler de bizi tarif ediyor. Kaliteli ürün satınca insanlar sizi arayıp buluyor. Bu da beni çok mutlu ediyor” dedi.
“DOĞALGAZ SOBA SATIŞLARINI ETKİLEDİ”
Doğalgazın yaygınlaşmasının soba satışlarına etkisini değerlendiren Börekçi, özellikle bu yıl satışlarda belirgin bir düşüş yaşandığını söyledi. Börekçi, “Geçen seneye kadar doğalgaz bizi çok etkilemedi diyordum ama bu sene etkisini gördük. Artık insanlar daha çok bahçe evleri için soba düşünüyor. Köylere de doğalgaz gidince satışlarımız azaldı. Elimizde çok soba var ama müşteri bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
AYDIN’DA SOBA FİYATLARI 3 BİN 500 TL’DEN BAŞLIYOR
Soba fiyatlarına ilişkin bilgi veren Börekçi, ürünlerin modeline ve özelliklerine göre fiyatların değiştiğini belirtti. Börekçi, “Normal sobalarımız 3 bin 500 ile 4 bin liradan başlıyor. 7, 8, 9 ve 10 bin liraya kadar modellerimiz var. Kuzineler 6 bin liradan başlıyor, 8, 9 ve 13 bin liraya kadar çıkıyor. Özel döküm modellerde ise fiyatlar 44 bin ile 54 bin liraya kadar ulaşabiliyor” dedi. Geçen yıla göre fiyatlarda büyük bir değişiklik yaşanmadığını söyleyen Börekçi, asıl sorunun müşteri sayısındaki azalma olduğunu vurguladı.
“DOĞALGAZI OLANLAR BİLE SOBA KURUYOR”
Vatandaşların sobayı yalnızca ekonomik nedenlerle tercih etmediğini belirten Börekçi, soba satın alan müşterilerinin yaklaşık yüzde 80'inin alışkanlık ve nostalji nedeniyle bu tercihi yaptığını söyledi. Börekçi, “Doğalgazlı evlerin çoğuna soba sattım. İnsanlar evin bir odasına soba kuruyor. Özellikle önü camlı modelleri tercih ediyorlar. Ateşi görmek istiyorlar. Hatta bazıları kış bahçesi yaptırıp orada soba yakıyor. Sobanın sıcaklığı başka, ateşin görüntüsü başka” diye konuştu.
“SOBA BAŞINDA MISIR PATLATTIĞIMIZ GÜNLERİ UNUTAMIYORUM”
Çocukluk yıllarındaki soba kültürünü de anlatan Börekçi, geçmişte ailelerin soba etrafında bir araya geldiğini hatırlattı. Börekçi, “Eskiden sobanın etrafında toplanırdık. Annemiz sobayı yakardı, mısır patlatırdık. Sıcacık olurdu. Derslerimizi sobanın başında yapardık. Gaz lambasıyla ders çalıştığımız günleri bile hatırlıyorum. Çok güzel günlerdi” dedi. Kuzinelerin yemek pişirmek için de kullanılabildiğini belirten Börekçi, “Kuzinede kestane, patates, soğan pişirebilirsiniz. Yemeğinizi, ekmeğinizi yapabilirsiniz. Doğalgaz temizlik açısından çok rahat ama sobanın yeri başka” ifadelerini kullandı.
“SOBA KÜLTÜRÜ BİTMEZ AMA ESKİSİ GİBİ OLMAZ”
Sobacılığın geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Mesrure Börekçi, doğalgazın yaygınlaşmasıyla satışların azalmaya devam edebileceğini ancak soba kültürünün tamamen ortadan kalkmayacağını söyledi. Börekçi, “Soba kültürü devam eder, bitmez. Ama eskisi kadar satış olmayacak. Doğalgaz olduğu sürece eski hareketlilik olmaz. Yine de Türkiye'nin her yerinde soba kullanılmaya devam edecek” diyerek sözlerini tamamladı. (ŞERİFE NUR KÖSE / EGE BURAK ERSOY)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.