Buharkent Ziraat Odası Başkanı Naim Özdamar, tarım ürünlerindeki alım fiyatlarının üreticiyi zarara uğrattığını belirterek dikkat çeken bir açıklama yaptı. Oda, incir, üzüm ve zeytinde maliyet ile satış fiyatı arasındaki uçuruma dikkat çekti.
Aydın’ın Buharkent ilçesinde tarım ürünlerinde üretici ile alım fiyatları arasındaki makasın açılması, çiftçilerin tepkisine neden oldu. Buharkent Ziraat Odası Yönetim Kurulu ve Meclisi, son 75 günlük dönemde oluşan tarım ürünleri fiyatlarını mercek altına alarak üreticinin yaşadığı kaybı kamuoyuyla paylaştı.
Odanın açıklamasında özellikle ilçenin önemli tarım ürünlerinden incir, üzüm ve zeytindeki maliyet ile satış fiyatları arasındaki farkın üreticiyi ciddi zarara uğrattığı belirtildi.
Açıklanan verilere göre taze incirin kilogram üretim maliyeti 129,55 TL olurken, 2026 yılı satış ortalaması 45 TL'de kaldı. Buna göre üreticinin kilogram başına 84,55 TL, dekar başına ise 76 bin 95 TL zarar ettiği ifade edildi.
Kuru incirde ise kilogram maliyetinin 285 TL, satış ortalamasının 110 TL olduğu belirtilirken, üreticinin kilogram başına 175 TL zarar ettiği hesaplandı. Oda tarafından dekar başına zarar 33 bin 250 TL olarak açıklandı.
Sofralık üzümde kilogram maliyeti 49,22 TL olarak hesaplanırken, 2026 yılı satış ortalamasının 12 TL olduğu kaydedildi. Buna göre üreticinin kilogram başına 37,22 TL, dekar başına ise 44 bin 664 TL zarar ettiği bildirildi.
Sofralık zeytinde de benzer tablo ortaya çıktı. Kilogram maliyetinin 109,40 TL, satış fiyatının ise 20,25 TL olduğu belirtilirken, üreticinin kilogram başına 89,15 TL, dekar başına ise 57 bin 947 TL zarar ettiği ifade edildi.
“BU RAKAMLAR KABUL EDİLEMEZ”
Buharkent Ziraat Odası Başkanı Özdamar, ortaya çıkan tablonun ilçe üreticileri ve Türk çiftçisi açısından kabul edilebilir olmadığını belirtti. Açıklamada, fiyatların yalnızca arz-talep dengesiyle oluşmadığı, sanayici, aracı, ihracatçı ve çeşitli sektör konseylerinin etkisiyle şekillendiği iddia edildi. Ürünün üreticiden tüketiciye ulaşana kadar çok sayıda aracının elinden geçtiğine dikkat çekilen açıklamada; çengelci, merdiven altı ticaret, toptancı, komisyoncu ve hal esnafı gibi aktörlerin fiyat oluşumundaki etkisinin denetlenmesi gerektiği savunuldu.
Ziraat Odası, üreticinin zarar ederken tüketicinin de gıdaya daha yüksek fiyatlarla ulaşmak zorunda kaldığını belirterek, Türkiye Ziraat Odaları Birliği tarafından açıklanan üretici-tüketici fiyat verilerine dikkat çekti. Açıklamada, tarım ürünlerinin üreticiden çıktıktan sonra fiyatlarında yüzde 225 ile yüzde 800 arasında farklılıklar oluştuğu ileri sürüldü.
Buharkent’in tarımsal üretim hacmine de dikkat çekilen açıklamada, ilçede yaklaşık 22 bin 500 ton taze incir üretildiği ve mevcut alım fiyatları üzerinden yaklaşık 900 milyon TL'lik bir ekonomik değer oluştuğu belirtildi. Sofralık zeytinde ise Buharkent’in Türkiye genelinde yüzde 11, GEKA Bölgesi’nde yüzde 6,5 üretim payına sahip olduğu, 11 bin 375 tonluk üretimle yaklaşık 227 milyon 500 bin TL’lik üretici satış değerine ulaşıldığı ifade edildi.
“ARACIDAN TÜKETİCİYE KADAR FİYATLAR DENETLENSİN”
Ziraat Odası, çözüm için piyasadaki tüm aktörlerin mali kayıtlarının ve vergi yükümlülüklerinin sistematik şekilde denetlenmesini istedi. Özellikle kuru incir ticaretinde mali kaydı bulunmayan “çengelcilerin” piyasa dışına çıkarılması gerektiğini belirten oda yönetimi, ürünün aracıların elinden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte tüm fiyatların denetlenmesi çağrısında bulundu.
Açıklamada ayrıca piyasada “tek fiyat uygulaması” oluşturularak rekabet kurallarının ihlal edilip edilmediğinin denetlenmesi gerektiği belirtilirken, Rekabet Kurumu’nun bu alandaki denetimlerini sistematik hale getirmesi talep edildi. (ERDAL AYDIN)
ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir.